"Kanserin sorumlusu Çernobil değil"

Çernobil Nükleer Santrali kazasının etkilerine ilişkin iki yıldır Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen araştırmanın sonuçları açıklandı. Sağlık Bakanı Recep Akdağ, Karadeniz Bölgesi'nde kanser vakalarının diğer bölgelerden farklı bir artış göstermediğini söyledi.

Haberin Devamı

Çernobil kazasından etkilendiği düşünülen bölgelerin kanser hastalığı yönünden son durumunu ortaya koymak amacıyla yürütülen 'Karadeniz Bölgesi Kanser ve Kanser Risk Faktörleri Araştırması'nın sonuçları bilim adamları, akademisyenler ve Sağlık Bakanı Akdağ'ın katılımıyla açıklandı.

Araştırmanın sonuçlarına ilişkin bilgi veren Bakan Akdağ, gazetecilerin ''gönül rahatlığıyla 'Çernobil Karadeniz Bölgesi'nde kanseri tetiklememiştir' diyebiliyor musunuz?'' şeklindeki sorusuna, ''bu sorunun cevabını çok değerli bilim adamları verdiler. Evet, Çernobil Türkiye'de riskli olduğu düşünülen bölgelerde kanser sayısında artışa neden olmamıştır'' yanıtını verdi.

Bakan Akdağ, Ulusal Kanser Danışma Kurulu ve çeşitli üniversitelerin katkılarıyla dört aşamalı olarak yürütülen çalışmanın, 1986 tarihli Çernobil kazasının ardından yapılan en kapsamlı araştırma olduğunu belirtti.

''Bakanlığım tümüyle tarafsız kalmış, bilimsel veriler neyse ortaya konmasına azami özen gösterilmiştir'' diyen Akdağ, toplumda 'Çernobil kazasının Türkiye üzerinde çok önemli etkileri olduğu, devletin buna seyirci kaldığı ve hatta gerçekleri görmezden geldiği' şeklinde bir inanış olduğunu söyledi.

Akdağ, araştırmanın bu düşünceleri ortadan kaldıracak nitelikte olduğunu ifade etti ve çalışmanın aşamalarına ilişkin şu bilgileri verdi:

* Birinci aşama: Özellikle Karadeniz Bölgesi olmak üzere son 10 yılı kapsayan kanser kayıtları incelendi.

* İkinci aşama: Çernobil faciası sonrası radyoaktivite artışının yoğun görüldüğü yörelerdeki 20 bin haneyi kapsayan hane halkı araştırmasıyla risk faktörleri ve kanser hastalık yükü belirlendi.

* Üçüncü aşama: Radyasyondan etkilendiği bilinen tiroid kanseri örnekleri incelendi.

* Dördüncü aşama: Yeni tanı konmuş hastalar ve yakınlarında biyolojik doz tayini yapıldı.

"Artış kayıtların tutulmasından"

Ülke genelinde görülen kanser sayılarındaki artışın büyük ölçüde kanser kayıtlarının çok daha titizlikle tutulmasından kaynaklandığını belirten Akdağ, ''Karadeniz Bölgemizde kanser vakaları diğer bölgelerimizden farklı bir artış göstermemektedir. Ülkemizin tüm bölgelerinde görülen kanser sayılarındaki artış, büyük ölçüde kanser kayıtlarını çok daha titizlikle tutmamızla ilgilidir. Ancak bazı kanserler için gerçek artışın önemli bir sebebi yaygın sigara tüketimidir" dedi.

Akdağ, Avrupa ülkeleriyle kıyaslandığında Türkiye'de sigara ile ilgisi ispatlanmış, bronş-akciğer, mesane ve gırtlak kanserlerinde diğer kanserlere göre ciddi bir fazlalık bulunduğuna işaret etti.

Toplumda kanser konusunda farkındalık yerine korkunun hakim olduğuna işaret eden Akdağ, toplumun bilinçlenmesinde televizyon programlarının önemli katkı sağlayabileceğini vurguladı.

"Çernobil, cebinde sigara taşıyan her vatandaşın cebinde''

''Bilim insanlarımız, tiroid kanserinde hücresel düzeyde yapılan çalışmalar ve doz tayini sonucunda Karadeniz Bölgesi'nde radyoaktivite ile kanser arasında bir ilişkinin olmadığı sonucuna varmışlardır" diyen Akdağ, "özellikle biyolojik doz tayini verileri bizlere hazır gıda (gıda katkı maddeleri), sigara kullanımı, medikal
uygulamalar (röntgen, tomografi, anjiyografi), ilaç kullanımı, suni gübreler, tarım ilaçları, evsel atıklarla gelen deterjan kalıntıları, petrol ve türevleri gibi çevresel etkilere yönelik çok daha dikkatli olunması gereğini ortaya koymaktadır" dedi.

Akdağ, bundan böyle dikkat ve enerjilerini kanser konusunda asıl ciddi tehlike olan sigarayla savaşa vermek zorunda olduklarını ifade etti.

Akdağ, ''Çernobil, cebinde sigara taşıyan her vatandaşın cebindedir'' dedi.

Bakan Akdağ, bir katılımcının nükleer enerji kullanımına yönelik sorusu üzerine de, gelişmiş ülkelerin büyük bölümünün bu enerji türünü kullandığını belirtti ve Türkiye'nin en yüksek teknolojiyi, en güvenli şekilde kullanması gerektiğini söyledi.

Araştırma sonuçlarından....

Ulusal Kanser Danışma Kurulu ve çeşitli üniversitelerin katkılarıyla yürütülen ve iki yıl süren araştırmanın sonuçlarına göre kanser, Karadeniz ve Edirne'de diğer bölgelerden farklı bir artış göstermedi.

Araştırmada, 1986 yılında kazanın ardından Trakya ve Doğu Karadeniz bölgelerinde yaşayanların aldığı radyasyon dozunun 59 milirem, diğer yörelerde yaşayanlarda ölçülen radyasyon dozunun ise 50 milirem olarak hesaplandığı, bu dozun bir akciğer grafisinde alınan doza eşdeğer olduğu kaydedildi.

Trabzon ilinde görülen kanser vakalarının yerleşim yerlerine göre dağılımı dikkate alındığında kadınlarda yüzde 18 ile meme kanseri, erkeklerde ise yüzde 27.4 ile akciğer-bronş kanseri ilk sırada yer aldı. Edirne'de ise erkeklerde yüzde 37.4 ile akciğer, kadınlarda ise yüzde 22.9 oranıyla meme kanseri vakalarına rastlandı.

Araştırmanın önemli aşamalarından birini ise hane halkı kanser yükü ve farkındalığı araştırması oluşturdu. Bu kapsamda uzmanlar, 20 bin hanede yaklaşık 70 bin kişiye ulaştı. Risk altındaki Edirne ve Rize illerinden toplanan veriler Isparta ilinden elde edilenlerle karşılaştırıldı. Araştırma sonuçları, Edirne ve Rize illerindeki kanser sıklığında Isparta iline oranla fazlalık olmadığını ortaya koydu.

Ayrıca Edirne ve Rize'de yaşayan vatandaşların kansere ilişkin bilgilerinin, Isparta ilindeki vatandaşlara oranla daha fazla olduğu da belirlendi. 1986-1995 yılları arasında Edirne ve Rize'de 93, Isparta'da 33, 1996-2005 yılları arasında ise Edirne ve Rize'de 425, Isparta'da 252 kanserli hasta belirlendiğinin kaydedildiği araştırmada, hastaların büyük bölümünün sigara kullanan kişiler olduğu kaydedildi.

Moleküler genetik araştırması

Moleküler genetik araştırması kapsamında ise radyasyona maruz kalan Karadeniz bölgesinde ortaya çıkan tiroid kanser örnekleri ile radyasyondan etkilenmediği varsayılan bölgelerde ortaya çıkan tiroid kanser örneklerinde DNA mutasyonları karşılaştırıldı.

Araştırmada, ''elde edilen sonuçlara göre, radyasyona maruz kalan bölgelerdeki tiroid kanserlerinde, radyasyon etiyolojisini işaret eden DNA mutasyon bulgularına rastlanmamıştır'' denildi.

Çernobil etkisiyle kanser arasındaki ilişki

Araştırmada, Karadeniz bölgesinde, Çernobil kazasının etkisiyle kanser arasında bir ilişki olmadığının bilimsel olarak ortaya koyduğu vurgulandı.

Toplumun bilinçlenmesinin ön koşul olduğunun kaydedildiği araştırmada, kanserin önlenmesi bazı tavsiyelerde bulunuldu. Bunlardan bazıları:

Sigara ve alkol kullanılmaması

Diyet ve katkı maddelerine dikkat edilmesi

Gerekli olmadıkça ilaç kullanımı ve radyolojik tetkiklerden kaçınılması

Kimyasal maddeler ve radyasyondan korunulması

Araştırma sigarayla ilgili kanserlerde ciddi artış yaşandığını da ortaya koydu. Dünya erişkin nüfusunun 3'de 1'inin sigara içtiğine, her 10 ölümden birinin sigaradan olduğuna işaret edilen araştırmada, Türkiye'de ise erkeklerin yüzde 60'ının kadınların ise yüzde 5-10'ununsigara içtiğine dikkat çekildi.

Ayrıca, akciğer kanserli olguların yüzde 90'ının ise sigara içen kişiler olduğu vurgulandı.

Bilim adamlarının görüşleri

Sağlık Bakanlığı Kanserle Savaş Daire Başkanı Murat Tuncer:

Araştırmanın, Çernobil kazasından etkilenen Trakya ve Doğu Karadeniz Bölgesi'nde yürütüldüğünü, bu bölgelerde kanser vakalarına yakalanma sıklığında diğer bölgelere oranla fazlalık yaşanmadığını ifade eden Tuncer, Türkiye'de sigara kullanımına bağlı kanser vakalarının Avrupa ülkelerinin çok üzerinde olduğunu bildirdi.

Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nazmi Bilir:

Yaklaşık 20 bin haneyi kapsayan araştırmada, Edirne ve Rize'den elde edilen bulguların Isparta ilinden elde edilenlerle karşılaştırıldığını kaydeden Bilir, Edirne ve Rize'de kanser sıklığının Isparta'ya oranla fazlalık göstermediğini söyledi.

Ulusal Kanser Danışma Kurulu Başkanı Prof. Dr. İbrahim Güllü:

Karşılaştığı vatandaşların sigara paketlerini göstererek ''Çernobil cebimizde'' dediğini belirten Güllü, ''toplumda bilgi var, ama bilinç yok'' diye konuştu.

Toplantıda, Yrd. Doç. Dr. Cengiz Yakıcıer ve Dr. Deniz Dalcı da araştırma ve sonuçlarına ilişkin bilgi verdi.

Özel Dosya: Nükleer enerjinin korkunç yüzü Çernobil

Sıradaki Haber