SON DAKİKA | Meclis'te kritik düzenleme! Fon teklifi Plan ve Bütçe Komisyonu’nda kabul edildi
Son dakika haberi... TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edilen Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin ayrıntıları belli oldu. Düzenlemeyle fon mal varlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin geri kazanılması, sorumluların mal varlıklarına el konulabilmesi ve tahsil edilen tutarların fon yatırımcılarına ödenmesi öngörülüyor. Teklife göre TMSF, belirli şartlarda kayyum olarak atanabilecek ve bazı mal varlıklarını dava sonucu beklenmeden satabilecek.
Teklifle, fon mal varlığından mTBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edilen Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun Teklifi'nin ayrıntıları belli oldu. Düzenlemeyle fon mal varlığından hukuka aykırı şekilde çıkarılan değerlerin geri kazanılması, sorumluların mal varlıklarına el konulabilmesi ve tahsil edilen tutarların fon yatırımcılarına ödenmesi öngörülüyor. Teklife göre TMSF, belirli şartlarda kayyum olarak atanabilecek ve bazı mal varlıklarını dava sonucu beklenmeden satabilecek.
Mevzuata aykırı şekilde çıkarılan değerlerin tespit edilmesi, bu işlemlerden sorumlu kişilerin belirlenmesi ve geri kazanılan tutarların yatırımcılara aktarılması amaçlanıyor.
Düzenleme kapsamında Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) ve Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) çeşitli görevler üstlenecek.

FON MAL VARLIĞINDAN ÇIKARILAN DEĞERLER GERİ ALINABİLECEK
Kanun teklifinde, fon mal varlığından hukuka aykırı olarak çıkarılan değerlerin kapsamı ayrıntılı şekilde düzenleniyor.
Buna göre yalnızca mevzuata açıkça aykırı işlemler değil, mevzuata şeklen uygun görünmesine rağmen fonun menfaatine hizmet eden gerçek bir ekonomik amacı bulunmayan işlemler de değerlendirmeye alınacak.
Karşılıksız veya muvazaalı kredi, borç, avans, teminat, devir, temlik, alım, satım, repo, ters repo ve benzeri işlemler yoluyla fon mal varlığından çıkarılan para, sermaye piyasası araçları, mallar, haklar ve alacaklar bu kapsamda değerlendirilecek.
İlişkili taraflara, hâkim ortaklara, yöneticilere, bunların kontrolündeki kişilere veya üçüncü kişilere aktarılan değerler ile bunların yerine geçen ya da değerlendirilmesi sonucunda elde edilen varlıklar da fon mal varlığından hukuka aykırı çıkarılmış sayılabilecek.
Bu işlemler nedeniyle fonun zarara veya kayba uğradığı kabul edilecek.
FON YÖNETİCİLERİ VE SORUMLULAR ŞAHSEN SORUMLU TUTULABİLECEK
Düzenlemeye göre fonun uğradığı zarar veya kayıptan öncelikle fonun kurucusu ve/veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu olacak.
Zararın portföy yönetim şirketinden tamamen ya da kısmen tahsil edilememesi veya tahsil edilemeyeceğinin açıkça anlaşılması halinde diğer sorumlular devreye girecek.
SPK tarafından sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişiler ile bu kişilerle birlikte hareket ettiği tespit edilenler, fonun uğradığı zarar veya kayıptan şahsen sorumlu tutulabilecek.
Görevden ayrılmak da sorumluluğu ortadan kaldırmayacak. İlgili kişiler, görev yaptıkları veya yönetim ve kontrol yetkisini ellerinde bulundurdukları dönemde alınan karar ve gerçekleştirilen işlemlerden doğan sorumluluklarını taşımaya devam edecek.
SPK BELİRLEYECEK, TMSF TAHSİLAT YAPACAK
Teklif kapsamında SPK, tasfiye işlemleri ile denetim ve inceleme sonuçlarını dikkate alarak her fon için zarar veya kayıp tutarını belirleyecek.
Kurul ayrıca zarardan sorumlu gerçek ve tüzel kişileri ve bunların sorumlu oldukları tutarları tespit ederek TMSF'ye bildirecek.
El konulan ve müsadere edilen mal varlıklarına ilişkin özel hükmün kapsamı dışında kalan durumlarda, SPK'nin bildirimi üzerine TMSF tarafından sorumluların mal varlıklarından tahsilat yapılması için takip işlemleri başlatılacak.
TMSF, bu süreçte Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve Bankacılık Kanunu'nun ilgili hükümlerinden kaynaklanan yetkileri kullanabilecek.
Bu kapsamda açılacak davalarda İstanbul idare mahkemeleri yetkili olacak.
SORUMLULARIN MAL VARLIKLARINA EL KONULABİLECEK
Kanun teklifinin dikkat çeken maddelerinden biri de ceza soruşturmaları kapsamında mal varlıklarına el konulmasına ilişkin düzenleme oldu.
Buna göre düzenleme kapsamındaki fonlarla bağlantılı fiiller nedeniyle yürütülen soruşturmalarda, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarınca elkoyma kararı verilebilecek.
El konulan değerler arasında doğrudan fona iadesi hukuken mümkün olan para ve sermaye piyasası araçları bulunması halinde, bunların ilgili fona veya geri kazanım hesabına iadesine cumhuriyet savcısı, hâkim ya da mahkeme tarafından karar verilebilecek.
SPK'nin suç duyurularına dayanak oluşturan raporları da Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında suçtan elde edilen değere ilişkin rapor olarak kabul edilecek.
TMSF KAYYUM OLARAK ATANABİLECEK
Teklifle, doğrudan fona devredilemeyen ve sorumlulara ait olan gayrimenkul gibi mal varlıkları için TMSF'nin kayyum olarak atanabilmesinin önü açılıyor.
TMSF, kayyum olarak atanması halinde Bankacılık Kanunu'nda tanınan yetkileri kullanabilecek.
Bu kapsamda ilgili mal varlıklarının dava sonucu beklenmeden satılması veya tasfiye edilmesi mümkün olacak.
EL KONULAN DEĞERLER HAZİNE YERİNE FONA AKTARILABİLECEK
Düzenleme, yargılama sonucunda müsaderesine karar verilen mal varlıklarının nasıl değerlendirileceğini de belirliyor.
Mahkeme tarafından suçtan zarar gören fonun mal varlığından çıktığı veya fon zararının karşılığı olduğu tespit edilen değerler, Hazine'ye gelir kaydedilmeyecek.
Bu değerlerin ilgili yatırım fonuna, fonun tasfiyesinin tamamlanmış olması halinde ise geri kazanım hesabına aktarılmasına mahkeme tarafından karar verilecek.
Böylece suçla bağlantılı mal varlıklarından elde edilen tutarların ilgili fonun zararının karşılanmasında kullanılması öngörülüyor.
HER FON İÇİN AYRI GERİ KAZANIM HESABI AÇILACAK
Kanun teklifine göre tahsil edilen, iade edilen veya ilgili fona aktarılmasına karar verilen tutarlar TMSF nezdinde her fon için ayrı alt hesaplarda izlenecek.
Geri kazanım hesabındaki paralar TMSF'nin kendi mal varlığından ayrı tutulacak.
Bu hesaplarda biriken tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine yapılacak ödemeler için kullanılabilecek.
Söz konusu tutarlar başka bir amaçla kullanılamayacak, teminat gösterilemeyecek ve kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek.
Ayrıca bu paralar üzerine ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz konulamayacak.
YATIRIMCILARA ÖDEMELER NASIL YAPILACAK?
Geri kazanım hesabında biriken tutarlar, zorunlu masraflar düşüldükten sonra TMSF tarafından tasfiye ile görevli kuruluşa aktarılacak.
Fonun tasfiyesi tamamlanmışsa tutarlar, SPK tarafından bildirilen fon pay sahiplerine ödenmek üzere Yatırımcı Tazmin Merkezi'ne gönderilecek.
Yatırımcılara yapılacak ödemeler, sahip oldukları katılma payı oranına göre gerçekleştirilecek.
Teklifte küçük tutarlı ödemelere ilişkin özel bir düzenleme de yer alıyor.
Nihai dağıtım dışındaki ödemelerde, bir yatırımcıya düşen tutarın SPK tarafından belirlenecek asgari ödeme tutarının altında kalması halinde para hemen ödenmeyecek.
Bu tutar yatırımcı adına izlenecek ve sonraki dağıtımlarda hak kazanılan tutarlara eklenecek. Birikmiş tutar belirlenen asgari seviyeye ulaştığında yatırımcıya ödeme yapılacak.
BİRDEN FAZLA FONU İLGİLENDİREN TUTARLAR NASIL PAYLAŞILACAK?
Geri kazanım hesabına aktarılan bir tutarın birden fazla fonla bağlantılı olması halinde dağıtım esaslarını SPK belirleyecek.
Bu süreçte fon türleri, likidite yeterlilik oranları, fon pay sahipliği yapısı, yatırımcıların korunması ve ilgili fonların tasfiye oranları gibi kriterler dikkate alınacak.
SPK VE YTM DIŞARIDAN HİZMET ALABİLECEK
Düzenlemenin uygulanması için gerekli görülen durumlarda SPK ve YTM'nin dışarıdan avukatlık, muhasebe ve yazılım geliştirme hizmetleri alabilmesine de imkân tanınıyor.
Bu hizmetlerin koşulları Kurul Karar Organı tarafından belirlenecek.
Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar SPK tarafından düzenlenecek. TMSF'nin görev alanına giren konularda ise TMSF'nin görüşü alınacak.
Düzenlemede hüküm bulunmayan durumlarda Sermaye Piyasası Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Bankacılık Kanunu ve ilgili diğer mevzuatın düzenlemeye aykırı olmayan hükümleri uygulanacak.
TEKLİFİN YASALAŞMASI İÇİN MECLİS SÜRECİ DEVAM EDECEK
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edilen teklif henüz yasalaşmadı.
Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve gerekli resmî süreçlerin tamamlanması gerekiyor.

