Gaz sahaları Lübnan’da savaşın odak noktası mı? Litani Nehri güneyi neden kritik tampon bölge?

Buse Güngör | CNNTurk.com Muhabiri buse.gungor@cnnturk.com.tr

İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyinde başlattığı kara saldırıları gerilimi artırdı. Litani Nehri güneyindeki hattın, İsrail tarafından Kuzey İsrail’in güvenliği için “tampon bölge” olarak korunmak istendiği belirtiliyor. Bölge, hem stratejik hem de ekonomik olarak önemli; özellikle gaz sahaları ve deniz yetki alanları tartışmalarına konu oluyor. Hizbullah’ın roket saldırıları ve İsrail’in sızma operasyonları devam ederken, yaklaşık 1 milyon Lübnanlı göç etmek zorunda kaldı. Uzmanlar, bu çatışmaların insani ve jeopolitik etkilerinin uzun vadeli olacağını vurguluyor.

İsrail ordusunun Lübnan’ın güneyinde kara saldırılarını başlatması, bölgede gerilimi yeniden tırmandırdı. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Litani Nehri’nin güneyinden ayrılmak zorunda kalan on binlerce Lübnanlı'nın evlerine dönmesine izin verilmeyeceğini açıkladı. Tel Aviv yönetimi, bu hattın Kuzey İsrail’in güvenliği açısından “tampon bölge” olarak kalması gerektiğini savunuyor. Peki, Litani Nehri’nin güneyinde İsrail’in genişletmeye çalıştığı bu hat tam olarak neresi?

Uluslararası ilişkiler uzmanı Dr. Necmettin Mutlu, bölgedeki durumu şöyle özetliyor:

“İsrail’in Lübnan operasyonları bir ‘Lübnan sendromu’ olarak tanımlanabilir. 1982 ve 2006 yıllarında benzer operasyonlar yapıldı; ancak başarılı olunamadı. 2006’daki operasyonda Hizbullah’ın roket saldırıları ve İsrail gemilerine yönelik saldırılar yaşandı. 1982’de Lübnan iç savaşının ardından 18 yıl boyunca bölgede kaldılar ve sonunda çekildiler. Bölgede önemli ekonomik ve stratejik kaynaklar bulunuyor. Litani Nehri civarında zeytinlikler, tarlalar ve geçitler var; ayrıca buradaki bir gaz sahası ve deniz yetki alanları tartışmaları öne çıkıyor. İsrail ve Lübnan, deniz yetki alanlarının sınırları konusunda farklı görüşlere sahip. 2022 yılında ABD aracılığıyla ‘Line 23’ adlı bir anlaşma çizildi. Ancak İsrail tarafı, bu anlaşmayı ‘teslimiyet anlaşması’ olarak değerlendiriyor ve iptal edilmesi gerektiğini savunuyor. Bu çizgi, Fransız enerji şirketi Total’in yatırımlarının bulunduğu bölgeyi kapsıyor.

Lübnan, İsrail’i resmi olarak tanıyıp bu sorunu çözmek istiyor. İsrail’in bölgeyi işgal etmesi halinde deniz yetki alanları yeniden tartışmaya açılabilir. Bu durum, Mısır ile yapılan bazı anlaşmaların iptal edilmesine de benzer bir etki yaratabilir. Türk dış politikası açısından ise mesele, Güney Kıbrıs ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarının Lübnan ve Suriye’ye genişletilmesiyle doğrudan bağlantılı.

Bölgedeki çatışmalar, Hizbullah’ın roket saldırıları ve İsrail’in radar sistemlerini hedef almasıyla devam ediyor. İsrail’in sızma operasyonları, Hizbullah’ın mukavemetiyle karşılaşacak. Bu nedenle köylerin basılması ve sivillerin göçe zorlanması sürüyor; şu anda yaklaşık 1 milyon kişi göç etmiş durumda. Bu göç, Doğu Akdeniz’de maliyet yaratacak ve Avrupa’yı da doğrudan etkileyecek. Türk dış politikasının öncelikli gündemi ise, Lübnan ve Suriye ile yeni deniz yetki alanları anlaşmaları olacak.”

İsrail’in Litani Nehri güneyinde genişletmeye çalıştığı hat, hem kara hem de deniz stratejilerini kapsayan, ekonomik ve güvenlik açısından kritik bir bölgeyi işaret ediyor. Göç ve insani dramın yanı sıra deniz yetki alanları anlaşmaları, bölgedeki gerilimin uzun vadeli yansımaları olacak.

İLGİLİ HABER

Dünya

CNN TÜRK Erbil'de sokağın nabzını tutuyor: “BU ÜLKEDE BARIŞ VE HUZUR İSTİYORUZ”