ABD’nin İran savaşı faturası sızdı! Mühimmat krizi kapıda mı?

Buse Güngör | CNNTurk.com Muhabiri buse.gungor@cnnturk.com.tr

Pentagon’dan sızdırılan rapor, ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşın ilk 6 gününde 11,3 milyar dolar harcadığını ortaya koydu. Uzmanlara göre bu sızıntı, Trump yönetimine karşı bürokratik bir hamle ya da kamuoyunu olası mühimmat krizine hazırlama girişimi olabilir. İran’ın düşük maliyetli dronlarına karşı ABD’nin milyon dolarlık savunma sistemleri kullanması, savaşın ekonomik sürdürülebilirliğini tartışmaya açarken, ABD’de kamuoyu desteğinin de hızla düştüğü belirtiliyor.

Pentagon’dan sızdırılan son rapor, ABD’nin İran’a yönelik yürüttüğü savaşın maliyetine dair çarpıcı veriler ortaya koydu. Rapora göre ABD, savaşın ilk 6 gününde tam 11,3 milyar dolar harcadı.

Bu rakam Washington’da yeni bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Pentagon, savaşın en hararetli günlerinde böylesine kritik bir maliyet raporunun basına sızmasına neden göz yumdu? Bu sızıntı, ABD iç bürokrasisinin Başkan Donald Trump’ın savaş planlarını frenlemeye yönelik bir hamlesi mi?

“TRUMP’A KARŞI BÜROKRATİK BİR OPERASYON OLABİLİR”

Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Dr. Hayati Ünlü, sızıntının arkasında farklı senaryolar olabileceğini söyledi:

“Olabilir. Zaten Trump kendi bürokrasisini çok eleştiriyor. Bu, onun deyişiyle belki de kendisine yapılmış bir operasyon olabilir. Ama tam tersi bir ön alıcı hamle de olabilir. Yani savaşın gidişatı kötüleşir, süresi uzadıkça bir mühimmat sorunu yaşanırsa, o zaman şimdiden kamuoyu bilgilendiriliyor olabilir. Yani böyle bir şey yaşanırsa sebebi bu denilmek isteniyor olabilir. Bu önemli bir mesele gerçekten. Çünkü uzun süredir tartışılıyor.”

Ünlü, savaşın maliyet dengesinin ABD açısından ciddi bir sorun oluşturduğunu da vurguladı:

“İran’ın düşük maliyetli unsurlarına, silahlarına karşı ABD’nin çok yüksek maliyetli silahlarla cevap vermesi söz konusu. Mesela İran’ın 40–50 bin dolarlık dronlarına karşı ABD’nin bunları durdurmak için 4 milyon dolarlık füzeler kullanması basit bir şey değil. Bu durum savaşın gidişatını süresinden ziyade yoğunluğunu etkileyecektir. En azından operasyonel stratejileri etkileyecek.”

Ünlü, benzer bir durumun Ukrayna savaşında da yaşandığını hatırlattı:

“Biz bunu Ukrayna’dan biliyoruz. Çünkü Ukrayna’da da Rusya belli bir süreye kadar füze kapasitesini kullandı. Ama maliyet o kadar yüksek ki sonrasında Rusya, İran’dan Şahed dronlarını aldı ve kendi ülkesinde belli bir üretim kapasitesi inşa ederek dronlarla cevap vermeye başladı.”

ABD’nin de bu soruna yönelik hazırlık yaptığını belirten Ünlü şöyle devam etti:

“ABD bununla ilgili bir hazırlık yapmıyor mu? Bununla ilgili çok net bilgiler alıyoruz. Mesela Şahed dronlarına karşı ABD’nin kullanabileceği Lucas dronları tartışılmaya başlandı. Dolayısıyla belki şu an belli bir süre daha mühimmat tartışması bağlamında füzelerin daha uygulanabilir olduğunu görürüz. Ama süre ilerledikçe Şahed dronlarına karşı ABD’nin Lucas dronlarını daha fazla tartıştığını görebiliriz.”

“TRUMP’IN BAŞLATTIĞI SAVAŞA DESTEK %20”

Savaşın maliyeti Amerikan kamuoyunda da tartışma konusu.

Doç. Dr. Faik Tanrıkulu, kamuoyu desteğinin oldukça düşük olduğunu söyledi:

“Trump’ın başlattığı bir savaşta kamuoyu desteği yüzde 20 ve bu günden güne düşüyor. Çünkü bunu halka anlatma ve kamuoyu algısı oluşturma yönünde hiçbir adım atılmadı.”

Tanrıkulu, ABD ekonomisinin mevcut borç yükü nedeniyle savaş maliyetinin daha fazla tartışılacağını belirtti:

“Şimdi maliyete gelince dünyanın en borçlu ülkesinden bahsediyoruz. Dolayısıyla halkta ve özellikle Demokratlar arasında şu soru soruluyor: ‘Bizim vergilerimizle yok yere İran’a saldırı mı yapılıyor?’ İran’ın küçük dronlarla yaptığı saldırıya karşılık ABD’nin oluşturduğu maliyet oldukça yüksek.”

“ÇİN’İN ADIMLARI DA BASKI OLUŞTURUYOR”

Tanrıkulu, küresel ekonomik dengelerin de ABD üzerinde baskı oluşturduğunu ifade etti:

“Diğer tarafta Çin, ABD devlet tahvillerini satıyor. Bu da Amerika’yı sıkıştırmaya yönelik bir adım. Bu maliyet unsuru zaman içerisinde topluma yansıyacaktır.”

ABD’nin küresel para sistemindeki avantajının da zayıfladığını belirten Tanrıkulu sözlerini şöyle sürdürdü:

“Dolar artık küresel para birimi olarak değer kaybetmeye başlıyor. Amerika daha önce para bastığında bunun enflasyon etkisi kendi içinde çok hissedilmiyordu. Çünkü dolar dünya genelinde kullanılan bir para birimiydi. Ama bu denge de yavaş yavaş kayboluyor. Böyle bir savaş maliyeti ciddi biçimde sokakta hissedilecektir.”

“SAVAŞ UKRAYNA’YI DA ETKİLEYEBİLİR”

Dr. Hayati Ünlü ise savaşın askeri boyutunun küresel etkiler yaratabileceğini belirtti:

“Burada hem zaman hem de strateji değişimi açısından bir tartışma var. Son günlerde bunu çok konuşuyoruz. Bu dronları nasıl durdurabiliriz? En önemli tecrübelerden biri Ukrayna. Ukrayna’nın Rus dronlarını durdurmada ciddi bir tecrübesi var. Çünkü Rusya da bugün İran’ın kullandığı Şahid dronlarını kullanıyor.”

Ünlü’ye göre Ukrayna bu deneyimi Körfez ülkeleriyle paylaşmaya hazır:

“Ukrayna’nın karşı dron kabiliyeti o kadar gelişti ki Körfez ülkelerine mesaj gönderdi. ‘İsterseniz size yardım edebilirim’ dedi. Körfez ülkeleriyle iletişime geçildiğini ve bazı desteklerin başladığını gösteren haberler de geliyor.”

Ancak Ukrayna’nın bu desteğe karşılık talepleri olabileceğini belirten Ünlü şunları söyledi:

“Ukrayna’nın uzun süredir dronları durdurma kapasitesi var ama üretim tesislerini, yani okçuyu vuracak kapasitesi yok. Havadaki drone’u imha ediyor ama üretim merkezlerini vuracak uzun menzilli füzeleri bulunmuyor. Bu nedenle karşılığında böyle bir talepte bulunabileceği tartışılıyor.”

“JEOPOLİTİK ETKİLER SAVAŞIN UZAYABİLECEĞİNİ GÖSTERİYOR”

Ünlü’ye göre İran’daki savaşın etkileri sadece bölgeyle sınırlı kalmayabilir:

“Dolayısıyla İran’daki savaş belki Ukrayna’daki savaşı da etkileyecek. Ekonomik, siyasi ve diplomatik etkileri mutlaka olacaktır. Mühimmat açısından savaşın çok uzun sürmeyeceği düşünülse bile jeopolitik etkiler bu savaşın kısa sürede bitmeyeceğini gösteriyor.”

Pentagon’dan sızan rapor, sadece savaşın askeri boyutunu değil, aynı zamanda ABD ekonomisi, iç siyaseti ve küresel güç dengeleri üzerindeki etkilerini de yeniden gündeme taşıdı.

İLGİLİ HABER

Dünya

ABD’den “kıyamet uçağı” gösterisi: Orta Doğu’ya mesaj mı?

İLGİLİ HABER

Dünya

Ara seçimleri kaybederse ABD’den ne olacak? Kongre ve kamuoyu Trump’a karşı mı?

İLGİLİ HABER

Dünya

“Kalkınma Yolu Projesi” asimetrik fırsat mı?