İsrail fırsat peşinde: Lübnan hesabı mı yapılıyor?

Buse Güngör | CNNTurk.com Muhabiri buse.gungor@cnnturk.com.tr

Gazeteci Zeki Gümüş’e göre İran, ateşkesin kapsamına vekil güçlerin de dahil edilmesini istiyor. ABD iç ve küresel baskılar nedeniyle savaşın sürmesini istemezken, İsrail’in bölgedeki fırsatları değerlendirmeye çalıştığı ifade ediliyor. Türkiye’nin İran’ı müzakere masasına getirmede kritik rol oynadığı vurgulanırken, süreçte İsrail’in geri adım atabileceği ancak vekil güçler üzerinden yeni gerilimlerin yaşanabileceği belirtiliyor.

Gazeteci Zeki Gümüş, ABD-İran gerilimi ve bölgedeki müzakere sürecine ilişkin dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu. Gümüş, İran’ın vekil güçler üzerinden yürüyen çatışmaların da ateşkes kapsamına alınmasını istediğini belirtti.

Gümüş, “İran’ın bu konudaki baskısına işaret ediyor. İran diyor ki, ‘Vekil güçlerimden, Hizbullah’tan artık saldırıları bırakın.’ Yani ateşkese bunun da dahil olması gerekiyor. Müzakere masasına buradaki çatışmaların da dahil edilmesi gerektiğini söylüyor. Bundan dolayı da müzakere masasının sağlığı için Donald Trump’tan böyle bir istek gelmiş olabilir.” dedi.

İsrail’in bölgedeki politikalarına da değinen Gümüş, Tel Aviv yönetiminin mevcut karmaşayı fırsata çevirmeye çalıştığını ifade etti. “Netanyahu ve İsrail de biliyorsunuz, Lübnan’dan ne koparabilirim, bu karmaşada ben de buradan bir şeyler elde edeyim anlayışında. Çünkü bu bölgede sürekli yayılmacı bir İsrail görüyoruz. 1948’den bu yana bu politika sürüyor. Sonuç itibarıyla İsrail burada bir kazanım peşinde. Ama ortada daha büyük bir tablo var.” ifadelerini kullandı.

ABD’nin içinde bulunduğu duruma dikkat çeken Gümüş, savaşın sürdürülemez olduğunu vurguladı: “Trump sıkıştı, Amerika sıkıştı. Bu savaşın devam etmemesi gerekiyor. Hem iç kamuoyunda ciddi bir baskı var hem de dünya ekonomisinde büyük bir sıkışıklık yaşanıyor. Bu baskı Amerika’yı da zorlamaya başladı. Bu nedenle müzakere masasının sağlıklı işlemesi gerekiyor.”

İran’ın müzakere masasına oturmasının kritik olduğunu belirten Gümüş, Türkiye’nin bu süreçte önemli bir rol oynadığını savundu. “Bu masanın sağlıklı yürümesi için İran’ın artık masaya oturması gerekiyor. ‘İran masaya oturmalı’ ifadesinin altını çizmek istiyorum. Türkiye burada çok önemli bir rol oynadı. İran’ı masaya oturtan Türkiye’dir. Sayın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yaptığı görüşmeler, Dışişleri Bakanı’nın yürüttüğü diplomasi ve kurumlarımızın temasları açık kaynaklarda da yer alıyor. Milli İstihbarat Teşkilatı’nın Devrim Muhafızları ile yaptığı görüşmeler de bu sürecin bir parçası. İran’ın karar alma mekanizması çok katmanlı olduğu için bu temaslar kritik öneme sahipti.” dedi.

İran’ın daha önce sert bir tutum sergilediğini hatırlatan Gümüş, gelinen noktada müzakereye geçilmesini önemli bir gelişme olarak değerlendirdi: “Hatırlarsanız, İranlı yetkililer ‘sonuna kadar direneceğiz, savaşacağız’ diyordu. Ancak gelinen noktada süreç müzakereye evrildi. Bu nedenle İran’ın masaya gelmesi son derece önemli.”

ABD’nin bu durumun farkında olduğunu ancak İsrail’in farklı bir ajanda izlediğini öne süren Gümüş, “Amerika bu gerçeğin farkında ama İsrail hâlâ kendi ajandasını uygulamaya çalışıyor. Lübnan’dan bir kazanım elde etme arayışı içerisinde. Bu kapsamda Netanyahu’ya bir uyarı geldi ve İsrail’in geri çekilmesi gündeme geldi. Büyük ihtimalle geri çekilme olacaktır.” ifadelerini kullandı.

Gümüş, bölgedeki vekil güçler üzerinden yeni gelişmeler yaşanabileceğine de dikkat çekti: “Şurada küçük bir parantez açmak istiyorum. Vekil güçler anlamında Irak’ta Haşdi Şabi, Hizbullah ve Husiler gibi unsurlar var. Bu alanlarda da yakın zamanda operasyonlar gündeme gelebilir.” dedi.

İLGİLİ HABER

DÜNYA

Ateşkesin kırılgan halkası: Lübnan I Savaşta müzakere olacak mı? Tahran'dan 2 farklı yanıt! Pezeşkiyan'dan 'Türkiye' mesajı...