İsrail’i hileyle Eurovision’a aldılar | Dünya tepkili: İsrail varsa biz yokuz!

Buse Güngör | CNNTurk.com Muhabiri buse.gungor@cnnturk.com.tr

Eurovision’da İsrail’in yarışmaya katılımını engelleyecek oylama yapılmadı ve böylece İsrail’in katılımı kesinleşti. Karara tepki gösteren İspanya, İrlanda, Hollanda, Slovenya, Belçika ve İzlanda yarışmadan çekildi. Ülkeler gerekçe olarak Gazze’deki ağır can kaybını, insani krizi ve çifte standart eleştirisini gösterdi. Uzmanlar Eurovision’un giderek siyasallaştığını vurgularken, EBU’nun şeffaf olmayan oylama sistemi ve İsrail’e yönelik siyasi yaklaşım tartışmaları büyüttü. Geçmiş yarışmada İsrail’in halk oylamasıyla aniden ikinci sıraya yükselmesi de “hile şüphesi” ve “şeffaflık” tartışmalarını artırmıştı. Uzman görüşleri, bu gelişmelerin Eurovision’da büyük bir kriz yarattığını ve yarışmanın gelecekte çok daha siyasallaşmış bir hal alacağını gösteriyor.

Eurovision’da İsrail’in yarışmaya katılımıyla ilgili yapılması beklenen oylama gerçekleşmedi. Böylece İsrail’in 2026 Eurovision Şarkı Yarışması’na katılmasının önü açıldı. Kararın hemen ardından İspanya, İrlanda, Hollanda, Slovenya, Belçika ve İzlanda yarışmadan çekildiklerini açıkladı. Boykot eden ülkeler, Gazze’deki can kayıplarını, insani krizi ve yarışmanın “siyasallaşmasını” gerekçe gösterdi.

Eurovision uzmanı Dean Vuletić, yaşananları “EBU için tarihi bir an, örgütün karşılaştığı en ciddi krizlerden biri” sözleriyle değerlendirdi.

İrlanda yayın kuruluşu RTE, durumun “vicdan dışı ve kabul edilemez” olduğunu vurgularken, RTVE Başkanı José Pablo López, “Eurovision artık bir şarkı yarışması değil, jeopolitik çıkarların hakim olduğu bir festivale dönüştü” dedi.

Vuletić, Eurovision’da siyasetin her zaman etkili olduğunu belirterek “Ulusal yayıncılar şarkıları sunuyor ama ülkeler kendi adlarıyla yarışıyor. Bu nedenle siyasallaşma kaçınılmaz” değerlendirmesinde bulundu.

İsrail karardan memnun

İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, çekilen ülkelere tepki göstererek “Ayıp onların olsun” açıklaması yaptı. Yarışmanın ev sahibi Avusturya’nın yanı sıra Almanya ve İsviçre gibi ülkeler de İsrail’in katılımını destekledi. Almanya Kültür Bakanı, “İsrail Eurovision’a aittir; tıpkı Almanya’nın Avrupa’ya ait olması gibi” ifadelerini kullandı.

Geçen yıl İsrail’in hükümet destekli kampanyalarla halk oylamasında yüksek oy toplaması tartışma yaratmış, bunun ardından EBU, izleyicilerin verebileceği oy sayısını 20’den 10’a indirmişti.

“Artık müzik değil siyaset konuşuluyor”

Radyo D Genel Yayın Yönetmeni Fatih Uslu, yaşanan tartışmaları değerlendirdi:

“Toplantıdan çıkacak sonucu az çok öngörüyorduk. EBU’nun İsrail’in katılımı yönünde karar vereceği belliydi. Eurovision artık müzikten çok siyasetin konuşulduğu bir platforma dönüştü. Şarkıların niteliği değil, ülkelerin politik duruşları tartışılıyor.”

Uslu, Türkiye’nin de geçmişte siyasallaşma nedeniyle yarışmadan çekildiğini hatırlatarak şunları söyledi:

“Geçen yıl İsrail jüri oylamasında gerideyken halk oylamasıyla bir anda ikinciliğe yükseldi. Bu nedenle oylamanın şeffaflığı hep tartışma konusuydu. EBU dün yapılan toplantıda oylamaların daha şeffaf olacağına dair söz verdi. Bu bile sistemde bir sorun olduğunun göstergesi.”

Boykot kararları tek tek açıklandı

Uslu, altı ülkenin kararlarının gerekçelerini şöyle özetledi:

İspanya: “Gazze’de yaşananlar ve yarışma kurallarına uyulmaması” nedeniyle katılımın anlamını yitirdiğini belirtti; yarışmayı “jeopolitik çıkarların egemen olduğu bir festival” olarak nitelendirdi.

İrlanda: Gazze’deki ağır can kayıpları ve insani kriz nedeniyle katılımın “vicdan dışı” olduğunu açıkladı. Ayrıca gazetecilerin hedef alınmasının ve bölgeye girişlerinin engellenmesinin endişe yarattığını vurguladı.

Hollanda: Yarışmaya katılmanın “kamusal değerlerle bağdaşmadığını” belirtti.

Slovenya: Rusya’nın Ukrayna savaşı sonrası yarışmadan çıkarıldığını, ancak İsrail için aynı cesaretin gösterilmediğini ifade etti.

Belçika ve İzlanda da benzer gerekçelerle boykota katıldı.

Uslu, ülkelerin tutumunu şöyle değerlendirdi:

“Şu anda altı ülke resmi olarak boykot ediyor ve bu sayı artabilir. Bu tablo Eurovision’da derin bir ‘İsrail çatlağı’ olduğunu gösteriyor.”

“Oylamada hile olduğu ortaya çıktı” iddiası

Uslu, geçen yılki halk oylamasındaki sıra dışı sonuçlara dikkat çekerek şunları söyledi:

“EBU’nun oylamaların güvenilir ve şeffaf yapılacağına dair karar alması aslında dolaylı olarak geçmişte sorun olduğunu kanıtlıyor. Jüri oylarında alt sıralarda olan İsrail’in halk oylamasıyla ikinciliğe çıkması büyük soru işaretiydi.”

İLGİLİ HABER

DÜNYA

ABD'den Türkiye mesajı: F-35 sürecine ilişkin kritik aylar!