Son Dakika: Dünya ekonomisine virüs darbesi | Video

Video: Son Dakika: Dünya ekonomisine virüs darbesi | Video

Dünyanın en büyük ikinci ekonomisi Çin’de ortaya çıkan koronavirüs salgınının insan sağlığı kadar, küresel ekonomiye etkisi de yıkıcı oldu. Salgının tetiklediği ekonomik kriz, en gelişmiş ülkeleri bile beklenmedik hızla pençesine aldı. Birçok ülkede kısıtlamalar gevşemiş olsa bile ikinci dalga endişesi sürüyor. Toparlanmanın uzun sürmesi bekleniyor.

Başta ABD olmak üzere en büyük ekonomiler bile tahminleri aşan düzeyde daraldı, işsizlik hızla arttı. Yeni tip koronavirüsün küresel ekonomiye etkisi yıkıcı oldu. Koronavirüs salgınının dünyaya yayılmasıyla, tüm ülkeler, sağlık önlemlerinin yanı sıra ekonomik önlemler de aldı.  Halkın evlerinde kalması gerekiyordu. Bu nedenle işyerleri, şirketler, fabrikalar, büyük üretim firmaları, hizmet sağlayıcıları... ekonomi çarkını döndüren tüm dişliler durduruldu. Bu dünyada eşi benzeri görülmemiş bir ekonomik duraklamaydı. Koronavirüsün tetiklediği sert ekonomik sarsıntılar önce akla, 2007-2008 finansal krizini getirdi ancak bu benzetmenin yeterli olmadığı hemen anlaşıldı.

Sıra 1929'da başlayan ve etkileri 1930'lu yıllar boyunca devam eden "büyük buhrana" geldi. Gerçekten de uluslararası para fonu IMF’nin son dünya ekonomik görünüm raporu, küresel ekonominin merkezlerinde koşulların, 1930'lardaki büyük buhrandan bu yana ilk kez bu kadar kötüleştiğini söylüyor. Bunu ilk dile getirenlerden biri Fransa Maliye Bakanı Bruno Le Maire oldu. Fransız Maliye Bakanı’nın bu açıklamasının ardından uluslararası para fonu IMF’den de benzer bir açıklama geldi. IMF Başkanı Kristalina Georgieva, küresel ekonomik büyümenin 2020’de “keskin negatif” olacağını, 1930’lardan bu yana yaşanan en kötü krizin kapıda olduğunu söyledi. IMF Başkanı’na göre belirsizliğin en büyük nedeni salgınının ne kadar süreceğinin bilinmemesi.

Peki, birçok ekonomi uzmanı gibi, Fransa Maliye Bakanı ve IMF Başkanı, yaşanan küresel ekonomik durumu neden 1929 büyük buhranına benzetti? 1929 ekonomik krizinde ne olmuştu? Büyük buhran diğer adıyla da Kara Perşembe, 1929 yılında başlayan ve 1930'lu yıllar boyunca devam eden ekonomik buhrana verilen isim. 3 Ekim 1929 tarihinde, borsanın ilerlemesi durmuş hatta birkaç büyük holdingin hisse senetleri düşmüştü. Bu düşüş 21 Ekim günü yabancı yatırımcıların kâğıtlarını ellerinden çıkarmalarıyla hızlandı ve “Kara Perşembe” olarak anılan 24 Ekim 1929 perşembe günü borsa dibe vurdu. 1929 yılının fiyatlarıyla 4.2 milyar dolar yok oldu. Bu süreçte 4 bin kadar banka battı, binlerce insanın mal varlığı yok oldu. Buhran dünyada 50 milyon insanın işsiz kalmasına, yeryüzündeki toplam üretimin %42 oranında ve dünya ticaretinin de %65 oranında azalmasına neden oldu.

Peki, şu anda durum nasıl?

Salgının sarsıcı etkisinin daha iyi anlaşılmasıyla uluslararası kuruluşlar küresel büyüme tahminlerinde revizyona gitti. IMF’nin 2020 için daralma beklentisini yüzde 3'ten yüzde 4,9'a yükseltti. OECD ise bu yıl için daralma beklentisini yüzde 2,4'ten yüzde 7,6'ya güncelledi.

IMF’nin Baş Ekonomisti Gita Gopinath'a göre, kriz önümüzdeki iki yıl içinde, küresel gayrisafi yurt içi hasılanın, 9 trilyon dolar zarar uğramasına neden olabilir. IMF’nin tahminlerine göre, 2021 için kısmi bir iyileşme öngörülse de, bu olumlu seyir virüs öncesi eğilimin altında kalacak. Küresel ekonomide 2021 için büyüme beklentisi yüzde 5,4.

IMF’ye göre, salgından dolayı Türkiye ekonomisi bu yıl yüzde 5 daralacak ama 2021'de yüzde 5 büyüyecek. Koronavirüs salgını dünyada işsizlik oranının artmasına neden oldu. Salgından en çok etkilenen ABD’de, temmuz ayı başındaki verilere göre salgının başından bu yana işsizlik sigortası için başvuruda bulunanların sayısı 31.8 milyon olarak açıklandı. Almanya'da bu rakam 2 milyon 943 olarak duyuruldu. Japonya'da ise 1.76 milyon olduğu belirtildi.

 

{$ item.Title $}
{$ item.Title $} © {$ item.Files[0].Sources[0] $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ photo.Metadata.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
 
LG
MD
SM
XS