Türkiye’den körfez’e uzanan yol: Bölgesel dengeleri değiştirecek proje

İsrail basını, Türkiye’nin Suriye ve Ürdün üzerinden Körfez’e uzanacak yeni ticaret hattını “İsrail’i baypas eden oyun değiştirici hamle” olarak değerlendirdi. İsrailli gazeteci Dean Shmuel Elmas’ın analizine göre, proje Türkiye’nin bölgesel ticaret gücünü artırırken İsrail’in Doğu Akdeniz ve Körfez planlarını zayıflatabilir. CNN TÜRK Dış Haberler Editörü Enver Kaptanoğlu, hattın Suriye’nin ekonomik toparlanmasına katkı sağlayacağını ve Türkiye-Suriye ilişkilerini güçlendireceğini belirtti.

İsrail basını, Türkiye’nin Suriye ve Ürdün üzerinden Körfez ülkelerine uzanacak yeni ticaret hattını mercek altına aldı. İsrailli gazeteci Dean Shmuel Elmas tarafından kaleme alınan analizde, bu hattın İsrail’i baypas edeceği ve bölgesel dengeleri kökten değiştireceği vurgulandı.

CNN Türk Dış Haberler Editörü Enver Kaptanoğlu, söz konusu analizin ayrıntılarını aktardı.

Kaptanoğlu, “İsrailli gazeteci, Türkiye’nin bölgesel ticaret dengelerini değiştirecek adımlar attığını belirtiyor. Yazısında, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın geçtiğimiz hafta Ürdün’e yaptığı ziyarette duyurduğu, Türkiye’den başlayıp Suriye ve Ürdün üzerinden Körfez ülkelerine uzanacak kara koridorunun önümüzdeki yıl faaliyete geçeceğini hatırlatıyor. Bu hattı, ‘oyun değiştirici hamle’ ve ‘İsrail’i baypas eden rota’ olarak tanımlıyor,” dedi.

İsrail analizinde, Türk ihracatçılarının 14 yıl aradan sonra yeniden Suriye üzerinden Körfez’e kara yoluyla mal taşımaya başladığı da belirtildi. Ankara verilerine göre, 2025’in ilk yarısında Suriye üzerinden yapılan ihracat yüzde 60 arttı. Tel Aviv’de bu gelişmenin “alarm zillerini çaldırdığı” ifade edildi.

Elmas’ın analizinde, Türkiye’nin doğrudan Körfez’e ulaşan bir ticaret hattı kurmasının İsrail’in bölgesel projelerdeki etkisini zayıflatabileceği değerlendirildi. Analizde şu ifadelere yer verildi:

“İsrail, Doğu Akdeniz’de Yunanistan, Mısır ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile yürüttüğü EastMed doğalgaz projesi üzerinden Avrupa’ya uzanmayı planlıyor. Türkiye’nin devreye sokacağı yeni kara koridoru bu planı sekteye uğratabilir. Ayrıca İsrail’in Körfez ülkeleriyle, özellikle de Suudi Arabistan’la normalleşme çabalarına ekonomik açıdan darbe vurabilir.”

Kaptanoğlu, analizde dikkat çeken bir diğer noktayı da paylaştı:

“Türkiye’nin Osmanlı döneminin simgesi olan Hicaz Demiryolu’nu yeniden canlandırmaya yönelik adımlar attığı belirtiliyor. Bin 700 kilometrelik bu hattın yeniden işler hale gelmesi, bölgesel ticareti hızlandırırken İsrail’in ekonomik etkisini azaltma potansiyeline sahip.”

Kaptanoğlu’na göre, İsrail basını bu gelişmeleri yakından izliyor çünkü proje, Doğu Akdeniz’deki güç dengesini değiştirebilir. “Eğer Türkiye bu kara koridorunu işler hale getirirse, hem Suriye üzerinden hem de Doğu Akdeniz limanları aracılığıyla ticaret çok daha etkin hale gelir. Bu da İsrail’in planlarını zayıflatır,” dedi.

Koridorun Suriye ayağına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Kaptanoğlu, projenin Suriye’nin yeniden inşasında kritik rol oynayabileceğini belirtti:

“Suriye savaştan yeni çıkan, ekonomik olarak darmadağın bir ülke. Böyle bir ticaret hattı, Suriye’nin kalkınması açısından büyük katkı sağlayacaktır. Türkiye ile Suriye’yi ekonomik olarak birbirine daha da yakınlaştırma potansiyeline sahip.”

Kaptanoğlu ayrıca, Suriye’deki yeni yönetimin Washington temaslarına da dikkat çekti:

“Şam yönetimi üzerindeki yaptırımların kaldırılması gündemde. Bu gerçekleşirse, Suriye bu tür bölgesel projelerde daha aktif rol oynayabilir. Türkiye’nin Körfez’e uzanan bu kara koridoru, hem Suriye’nin toparlanmasını hem de bölgesel ekonomik iş birliğini hızlandırabilir.”

Analiz, İsrail açısından ekonomik ve jeopolitik dengeleri sarsacak bir gelişme olarak değerlendirildi. Türkiye’nin Suriye ve Ürdün üzerinden Körfez’e uzanacak ticaret hattı, bölgedeki güç dengelerini yeniden şekillendirecek yeni bir dönemin başlangıcı olarak görülüyor.

İLGİLİ HABER

DÜNYA

İsrail ve Yunanistan'dan Akdeniz'de ortak hava tatbikatı