Witkoff ve Kushner eleştirilerin odağında | “America First” tartışması: ABD İsrail’i neden finanse ediyor?
Dr. Anar Ali’ye göre ABD’nin müzakere süreçlerinde öne çıkan isimler, İsrail yanlısı politikaların masada güçlü şekilde temsil edildiğini gösteriyor. Steve Witkoff ve Jared Kushner’in diplomatik geçmişten gelmemesi ve Orta Doğu’daki ekonomik ilişkileri eleştiri konusu olurken, ABD kamuoyunda “Önce Amerika” yaklaşımıyla İsrail’e verilen desteğe karşı ciddi bir tartışma büyüyor. JD Vance’in bu dengeyi temsil eden bir isim olarak öne çıktığı belirtilirken, savaşın hem ABD hem İran açısından sürdürülebilir olmadığı vurgulanıyor.
ABD’nin yürüttüğü uluslararası müzakerelerde yer alan isimler ve bu isimlerin temsil ettiği siyasi çizgiler, hem Amerikan iç kamuoyunda hem de küresel ölçekte tartışma konusu olmaya devam ediyor. Uluslararası İlişkiler Uzmanı Dr. Anar Ali, özellikle İsrail politikaları ve ABD içindeki güç dengeleri üzerinden dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
ABD’nin kritik müzakere süreçlerinde yer alan isimlere işaret eden Ali, şu ifadeleri kullandı:
“İsrail tezlerini masada ciddi bir şekilde destekleyen grubun varlığına işaret ediyor. Hem Ukrayna-Rusya görüşmelerinde, özellikle Ukrayna’daki bütün müzakereleri Steve Witkoff’la Jared Kushner, Vladimir Putin’le görüşmelerde bu iki isim yürüttü. Bu aslında Amerikan kamuoyunda da, özellikle MAGA’cılar arasında, siyonist lobi, antisiyonist lobi grupları arasında da ciddi bir eleştiri sebebiydi.”
Müzakere yöntemlerine yönelik eleştirilere de değinen Ali, şu değerlendirmede bulundu:
“Şöyle ki Witkoff’un Kremlin’in resmî tercümanlarını kullandığına dair de iddialar var. Çünkü Rusça bilmiyor. Normalde Amerika’dan tercüman heyetinin gitmesi lazım bu görüşmelerde ama Witkoff’un bunu tercih etmeyip Kremlin’den tercümanların desteğiyle hareket etmesi, görüşmelerde farklı bir bilgi akışına sebep olabilir. İkisi de geleneksel diplomat değil, müzakereci değil; iş adamı, emlakçı ve Orta Doğu’da çok çok büyük yatırımları var.”
Bu durumun çıkar ilişkileri boyutuna da dikkat çeken Ali, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Yani Orta Doğu, Körfez ülkeleriyle şahsi çıkar ilişkileri de söz konusu. Burada bir nüfuz ve etkileme durumu da var. Kushner’in çok büyük bir yatırım şirketi var. Suudiler, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katarlılarla çok ciddi, devasa para transferleri söz konusu. İsrail’le de çok yakın ilişkileri var.”
Söz konusu isimlerin Trump’a yakınlığına dikkat çeken Ali, geçmiş politikaları hatırlatarak şunları söyledi:
“Dolayısıyla böyle iki isim, Trump’ın en yakın temsilcileri ve bütün kritik görüşmelerde yer alıyorlar. Daha önce ‘Yüzyılın Planı’ olarak lanse edilen, Kushner’in Filistin-İsrail meselesiyle ilgili hazırladığı planı da Trump’ın ilk döneminde gördük. Dolayısıyla bu durum, İsrail’in tezlerini temsil ettiklerini ve İsrail’in çıkarlarına güçlü bir şekilde vurgu yaptıklarını gösteriyor.”
ABD iç siyasetinde farklı bir damar olarak öne çıkan JD Vance’in pozisyonuna da değinen Ali, şu ifadeleri kullandı:
“Ama diğer taraftan JD Vance’in varlığı… Şimdi Vance’in temsil ettiği Amerikan siyasetindeki profil şöyle: MAGA’cılar içerisinde bu grubun tezi ‘America First’. Yani biz Amerikan mükelleflerinin, Amerikan vatandaşlarının vergileriyle İsrail’in savaş politikalarının finanse edilmesini istemiyoruz. İsrail’i koruyalım ama İsrail’in saldırganlığı, yayılmacılığı Amerika’nın bölge ülkeleriyle ilişkilerini riske atıyor. Amerika’nın çıkarlarının aleyhine biz neden bunu finanse ediyoruz?”
Bu tartışmanın ABD kamuoyunda giderek büyüdüğünü vurgulayan Ali, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu, Amerikan kamuoyunda şu an en önemli tartışmalardan biri. MAGA’cılar, özellikle Tucker Carlson gibi isimler her gün bunu işliyorlar. Yani bize şu vaatle seçildi Trump, diyorlar: ‘America First.’ Ama şu an ‘First Israel’ gibi bir tablo var. İsrail’in savaş politikalarını neden Amerikalılar finanse ediyor? Bu çok ciddi bir tartışma.”
Ali, İsrail politikalarının geleceğinin bu iç tartışmanın sonucuna bağlı olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Bakın, İsrail saldırganlığını durdurabilecek tek şey, bu tartışmadan Amerikalıların siyonist lobiyi etkisizleştirerek galip çıkmasına bağlı. Eğer siyonist lobi Amerikan siyasetinde geriletilebilirse, etkisi zayıflatılabilirse Orta Doğu’daki bütün bu süreçlerden olumlu bir şey bekleme şansımız var. Aksi takdirde yayılmacılık, işgal ve maksimalist politikalar devam eder.”
Müzakere sürecine dair umut kapısının tamamen kapanmadığını da ifade eden Ali, JD Vance’in rolüne dikkat çekti:
“Onun için JD Vance’in bu müzakere heyetinde olması önemli. Umut hâlâ var. Tekrar masaya dönülebilir. Çok büyük sorunlar var ama her iki taraf için de artık bu savaşın, hocamın da bahsettiği gibi özellikle Amerika için, onu da vurgulamak lazım, İran ve Amerika için sürdürülebilir bir çatışma ve savaş olmadığını da belirtmek lazım. Sadece İran için değil.”
