BU YAZ TEHLİKE BÜYÜK! Orhan Şen uyardı: ‘Aşırı sıcaklar, barajlar, orman yangını riski…’

Küresel ölçekte etkili olan Süper El Nino hava olayı nedeniyle, önümüzdeki aylarda meteorolojik olayların şiddeti ve sıklığı katlanarak artacak. Peki yurt genelinde hava nasıl olacak ve Türkiye'yi nasıl bir yaz bekliyor? CNN TÜRK Muhabiri Sinan Ağca, CNN TÜRK Meteoroloji Danışmanı Profesör Doktor Orhan Şen'e sordu.

Önümüzdeki 5 gün içerisinde ülke genelinde çok önemli bir yağış beklenmiyor. Ancak "önemli bir yağış yok" derken, sistemli ve cephesel bir yağışın bulunmadığını kastediyoruz; yoksa dün Niğde'de meydana gelen türden lokal yağışlar görülebilir. Tek bir bulutun aniden bıraktığı bu tarz yerel yağışlar, kısa sürede yüksek miktara ulaştığı için su baskınlarına yol açabilecek niteliktedir ki nitekim Niğde'de de bu yaşanmıştır.

YEREL SAĞANAKLAR VE ANİ SU BASKINI RİSKİ

Dolayısıyla bu sene bu tür su baskınlarına karşı çok hazırlıklı olmamız ve tedbirlerimizi önceden almamız gerekiyor. Bu tarz yağışlar önümüzdeki süreçte hep hayatımızda olacak, fakat genele baktığımızda önümüzdeki hafta Türkiye'yi geniş ölçekte etkisi altına alacak kapsamlı bir yağış sistemi görünmüyor.

BATI VE GÜNEYDOĞU'DA AŞIRI SICAKLAR

Hava sıcaklıkları, özellikle batı bölgelerinde mevsim normallerinin üzerinde seyretmeye devam edecek. Önümüzdeki hafta sıcaklıklarda önemli bir değişiklik yaşanmayacak. Örneğin İstanbul'da 29 derece civarında olan sıcaklık önümüzdeki hafta da sürecek.

İzmir'de ise sıcaklıklar biraz daha yükselerek 33-34 derecelere kadar ulaştı. Ege Bölgesi'nin genelinde; Denizli, Aydın, Manisa ve Muğla civarlarında aşırı sıcaklar başladı ve buralarda termometreler 35 derecenin üzerini görerek 36-37 dereceleri buluyor.

ORMAN YANGINLARINA KARŞI KIRMIZI ALARM

Bu noktada orman yangınlarına karşı son derece dikkatli olmalıyız. Nem oranları henüz yüzde 30'un altına düşmemiş olsa da orman yangını riski yüksek seyrediyor. Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde de genel sıcaklıklar 35 derecenin üzerine çıktı ve 40 dereceye doğru yükselmeye başladı.

Akdeniz Bölgesi'nde ise sıcaklıklar Ege'deki kadar yüksek değil; Akdeniz genelinde 3-4 derecelik daha düşük değerler hakim. Örneğin Antalya'da sıcaklıklar 27-28 derece civarında seyretmeye devam edecek.

KUVVETLİ SÜPER EL NINO VE YAĞIŞIN FREKANSI

Ülke genelinde sistemli bir yağış olmadığını belirtmiştik; ancak önümüzdeki hafta Anadolu'nun çeşitli yerlerinde, geçtiğimiz günlerde Gaziantep'te yağış bırakan ve "süper hücre" olarak adlandırılan tekil bulut kümelenmeleri oluşabilir. Kararsızlık bulutları olarak bilinen bu oluşumları bu sene sadece Türkiye'de değil, tüm Güney Avrupa ülkelerinde sıklıkla göreceğiz.

Bunun temel nedeni, bu yıl El Nino hava olayının son derece kuvvetli olmasıdır. Mart ayında yaptığımız tahminlerle karşılaştırdığımızda, Haziran ayındaki veriler El Nino'nun beklenen gücünün 3 katına çıktığını gösteriyor. Bu durum, bu sene küresel ölçekte önemli bir "Süper El Nino" yaşayacağımızın kanıtıdır. Süper El Nino'nun iklimsel ve meteorolojik sonuçları ise Güney Asya'da, Avrupa'da ve Avustralya'da meteorolojik olayların hem sıklığının hem de şiddetinin artması şeklinde kendisini gösterecektir. Nitekim dünyada bu Süper El Nino'ya karşı tedbirler şimdiden alınmaya başlandı. Afete dönüşebilecek etkileri azaltmak amacıyla, ormanlara giriş yasaklarından vadi ve dere yataklarındaki yerleşimlerin kontrol altına alınmasına kadar çeşitli önlemler devreye sokuluyor.

ZORLU SÜRECİN FRAGMANINI YAŞIYORUZ

Ne yazık ki bizi daha zorlu günler bekliyor. Süper El Nino'nun etkileri henüz tam anlamıyla başlamadı. Bu etkilerin Temmuz, Ağustos, Eylül ve Ekim aylarında maksimum seviyeye ulaşmasını bekliyoruz. İşte o dönemlerde orman yangını ve su baskını riskleri katlanarak artacaktır.

BARAJLARDA ALARM VE SU TASARRUFU ÇAĞRISI

Aşırı yağışların görüleceğini söylerken, kuraklığın da bununla beraber geleceğini unutmamak gerekir. Çünkü şiddetli ve ani yağışlar toprağa süzülmek yerine yüzeysel akışla akıp gidiyor ve bu da kuraklığın bir başka habercisi oluyor. Sıcak hava dalgalarıyla birlikte buharlaşma kayıpları da artacağı için suyumuzu son derece idareli kullanmalıyız.

REHAVET UYARISI: UFAK BARAJLAR ÇABUK BOŞALIR

Şu anki duruma baktığımızda İstanbul'daki barajların doluluk oranları yüzde 70'in altına inmeye başladı. Halen İstanbul'un günlük su ihtiyacının yarısını Melen Çayı'ndan karşılıyoruz. Ancak yaz aylarında Melen Çayı'nın debisi azaldığı zaman, teknik olarak oradan da su çekemez hale geleceğiz. Bu nedenle barajlardaki mevcut suyu bu yaz çok iyi yönetmeliyiz. İletişim ve şebeke hatlarındaki kayıplar yüzde 20 ila 25 civarında seyrediyor. Buharlaşma kaybını da yüzde 25 olarak hesaba katarsak, suyumuzun neredeyse yüzde 50'si daha kullanılamadan boşa gidecek demektir. Bu yüzden "İstanbul, İzmir veya Bursa'daki barajlarımız yüzde 70 dolu" diyerek rehavete kapılmak çok büyük bir hata olur. Çünkü bu barajlar büyük şehirlerin nüfusuna uzun süre yetecek kapasitede değildir; çabuk dolan ufak barajlar çabuk boşalır. Bu sene su meselesine çok dikkat etmeli; halı veya araba yıkama gibi harcamalardan kaçınmalıyız. Eğer mutlaka yıkanması gerekiyorsa da kuyu suyu tercih edilmelidir.

SICAK HAVA DALGASI VE YABANİ HAYVAN TEHDİDİ

Aşırı sıcaklar, çevremizdeki yabani hayvanları ve sürüngenleri de doğrudan etkiliyor. Yüksek sıcaklıklar nedeniyle yılanlar, akrepler ve keneler insanların yaşam alanlarına daha sık çıkmaya başladı. Vatandaşlarımızın bu riske karşı da çok dikkatli olması gerekiyor.

"MERDİVEN ALTI METEOROLOGLARA İNANMAYIN"

Unutulmamalıdır ki aşırı sıcak hava dalgaları da tıpkı orman yangınları, su baskınları ve seller gibi birer doğal afettir. Özetlemek gerekirse; birincisi orman yangınlarına, ikincisi ise dere yataklarındaki evlerin güvenliğine azami dikkat göstereceğiz. Bu süreçte Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün uyarılarını sürekli takip etmek büyük önem taşıyor. Sosyal medyada asılsız ve abartılı ifadeler kullanan merdiven altı meteorologların açıklamalarına itibar edilmemelidir. Bu sene özellikle vatandaşlarımızın, Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün ve bizlerin yayınlarını dikkatle takip etmelerini önemle rica ediyorum.

İLGİLİ HABER

TÜRKİYE

İstanbul Boğazı'nda gemi trafiği çift yönlü askıya alındı