Tarihte bugün: 22 aralık

Tarihte bugün: 22 aralık

Tarihte bugün: 22 aralık

İrlandalı oyun yazarı, romancı, şair ve eleştirmen Samuel Beckett, 1989'da Paris'te öldü.

Çağdaş edebiyatın önemli yazarlarından biri olan Samuel Beckett, Protestan bir ailenin oğlu olarak 13 Nisan 1906'da Dublin yakınlarındaki Foxrock'da doğdu.
 
1920'de Portora Kraliyet Okulu'na gittikten sonra, 1923'te Dublin'deki Trinity College'a girerek Roman dilleri öğrenimi gördü. 1928'de Paris Yüksek Öğretmen Okulu'nda İngiliz dili profesörü olarak görev aldı.
 
Bu dönemde, çağdaş roman ve öykü yazarları arasında önemli bir yeri olan İrlandalı yazar James Joyce ile tanışarak onun çevresine girmesi, Beckett'in yazarlık yaşamını önemli ölçüde etkiledi.
 
1930'da Dublin'e döndü, Trinity College'da Fransızca dersleri verdi. 1931'den sonra Londra'da yaşamaya başlayarak Fransa ve İtalya'ya yolculuklar yaptı. 1937'de Paris'e yerleşerek İkinci Dünya Savaşı'nda bir yeraltı direniş grubuna katıldı.
 
Nazilerden kaçmak amacıyla gittiği Fransa'nın güneyindeki Vaucluse'da gündüzleri tarım işçisi olarak çalışırken, geceleri 'Watt' adlı romanını yazdı. Savaştan sonra gönüllü olarak İrlanda Kızılhaç Örgütü'ne yazıldı, 1945'de Paris'e yerleşti.
 
Beckett, yazarlık yaşamanın en verimli dönemi olan 1946-50 yıllarında, yapıtlarını önce Fransızca yazıp, sonra İngilizceye çevirmeye başladı.
 
Bu dönemde yazdığı 'Molloy', 'Malone Meurt' ve 'L'Innommable' adlı roman üçlemesinde, etkisinde kaldığı düşünür Descartes'ın felsefesinden hareket ederek, insanın benlik ve varoluş arayışlarını irdeledi.
 
Beckett'in, 'Godot'yu Beklerken' adlı oyunu, en çok tartışılan ve ona dünya çapında ün kazandıran yapıtıdır. 50'lerin ilk yarısında yaratılan bu eser, uyumsuz tiyatronun baş yapıtlarından biri olarak, etkisini günümüzde de sürdürmektedir.
 
Bu oyun ve bunu izleyen 'Krapp'ın Son Bandı', 'Küller', 'Mutlu Günler' ve 'Oyun' gibi oyunlar, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'da ortaya çıkan ve gerek biçim gerek içerik açısından yerleşmiş tiyatro kurallarına karşı çıkan Uyumsuzluk Tiyatrosu'nun en çarpıcı örneklerindendir.
 
Bu oyunlarda Beckett, acıklı olanı bir çeşit mizahla dile getirerek bir kara güldürü havası yaratmış, en aza indirgenmiş kişiler ve dekorla, insanın amaçsız ve anlamsız bir evrendeki umutsuzluğunu, iletişim kuramamasından kaynaklanan yalnızlığını aktarmaya çalışmıştır.
 
'Sözsüz Oyun' adlı dizi ve 'Gel ve Git' gibi oyunları ise sözcüklerin en aza indirgendiği çok kısa yapıtlarıdır. Yapıtlarını İngilizce ve Fransızca olarak yazan Beckett, 1969'da Nobel Edebiyat Ödülü aldı ve 22 aralık 1989'da Paris'te öldü.
 
Günün diğer önemli olayları
 
1453: İstanbul Üniversitesi (Darülfünun) kuruldu. Darülfünun, 1933'te üniversiteye dönüştürüldü.
1574: Padişah III. Murat tahta çıktı.
1829: İlk yolcu taşıyan demiryolu hattı olan Baltimore-Ohio Demiryolu açıldı.
1895: Halka açık ilk sinema gösterimi Paris'te yapıldı, 28 aralıktan itibaren de düzenli gösterimler başladı. Sinemaya adını verenler, kaydında ve gösteriminde kullanılan makineyi icat edip ilk filmleri çekenler, Lyonlu Lumiere kardeşlerdi.
1914: Harbiye Nazırı ve Erkanı Harbiye Umumiye Reisi Enver Paşa'nın, Rus işgali altındaki toprakları kurtarmak ve Rusya içlerine ilerlemek amacıyla planladığı Sarıkamış Harekatı başladı. Harekat on binlerce askerin ölümüyle sonuçlandı.
1932: Hindistan'daki İngiliz yönetimi, 28 bin mahkumu serbest bıraktı. Mahkumlar arasında Mahatma Gandhi de vardı.
1938: Bilim adamı Otto Hahn tarafından ilk atom çekirdeği patlatıldı.
1959: Yazar Ziya Şakir 75 yaşında öldü.
1962: Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu kuruldu.
1978: Kahramanmaraş olayları başladı. 26 aralıka kadar süren olaylarda 111 kişi öldü, 176 kişi yaralandı.
1992: Futbolcu Tanju Çolak, 9 yıl hapse mahkum edildi. Çolak yurda kaçak Mercedes sokmaktan yargılanıyordu.
1999: Hükümet Egebank, Yaşarbank, Yurtbank, Sümerbank ve Esbank'a el koydu.
2002: Afganistan'da Hamid Karzai'nin başkanlığında kurulan geçici yönetim görevine başladı.
2004: Türkiye'nin ilk kadın pilotlarından Nezihe Viranyalı 79 yaşında vefat etti.
 
Tarihte bugün arşivi
 
Ekim ayı arşivi
Kasım ayı arşivi
1 aralık
2 aralık
3 aralık
4 aralık
5 aralık
6 aralık
7 aralık
8 aralık
9 aralık
10 aralık
11 aralık
12 aralık
13 aralık
14 aralık
15 aralık
16 aralık
17 aralık
18 aralık
19 aralık
20 aralık
21 aralık