Tarihte bugün: 22 ocak

Tarihte bugün: 22 ocak

Tarihte bugün: 22 ocak

İngiliz devlet adamı ve filozof Francis Bacon, 1561 yılında doğdu.

Kraliçe 1. Elizabeth'in adalet bakanı Sir Nicholas Bacon'ın oğlu olarak dünyaya geldi. Her ne kadar ünü babasınınkini gölgede bıraksa da, babası Sir Nicholas Bacon da sıradan biri olmaktan çok öte, döneminin ünlü isimlerindendi.
 
Trinity College'da skolastik felsefeyle tanıştı ve skolastik felsefeye karşıt görüşlerinin tohumları burada atıldı. 1576'da hukuk okumaya başladı.
 
Fransa'daki İngiliz elçisinin yanında çalışması için bir teklifi üzerine okulu yarıda bırakarak Paris'e yerleşti.
 
Felsefeye olan aşkının iyice filizlenmeye başladığı bu yıllarda, 1579'da babasının vefat haberini aldı. İngiltere'ye döndüğünde yapabileceği tek şey hukuk öğrenimine devam etmek oldu. Öğrenimini tamamladıktan sonra avukatlık yapmaya başladı.
 
Çocukluğundan beri alıştığı lüks yaşama özlem çekiyordu, bu yüzden avukatlık yaparken bir taraftan da siyasi bir kariyer için çalıştı. Bu çabaları sonucunda 1584'de parlementoya seçildi.
 
Essex Kontu'yla yakın arkadaşlığı vardı. Fakat arkadaşlıkları, kontun Kraliçe 1. Elizabeth'i devirmek üzere kurduğu planlar nedeniyle bozuldu. Kraliçeye olan bağlılığını belirten Bacon, uzun süre arkadaşını fikirlerinden döndürmeye çalıştı.
 
Kraliçeye yapılan başarısız bir suikast girişiminden sonra Essex Kontu tutuklandı. Bacon'ın da çabalarıyla salıverilen kont, daha sonra kraliçeyi devirmek için yeni bir girişimde bulundu. Bu sefer tutuklandığında, suçlu bulundu ve idam edildi.
 
Bu sırada Bacon'ın yıldızı parlamaktaydı, her ne kadar Essex Kontu'yla olan ilişkileri sonucu onu hayatı boyu tehdit edecek düşmanlar edinmiş olsa da, kraliçeye olan bağlılığı hiç kuşkusuz ona kariyer açısından büyük fırsatlar verdi.
 
1603'de kraliçenin veliahtı olarak I. James tahta geçince hızlı bir şekilde önemli mevkilere geldi. Önce Sir unvanı aldı, sonra 1606'da başsavcı, 1618'de ise İngiltere Başyargıcı oldu. Kariyerinin zirvesindeyken, çöküş kapıyı çaldı.
 
1621'de rüşvet suçuyla tutuklanıp yargılandı. Suçlu bulundu ve hapis cezasına çarptırıldı. Hapishanede fazla kalmadı ve salıverildi, fakat parlemento veya herhangi bir politik konumda bulunması bundan sonra imkansızdı.
 
Siyasetten kopan Francis Bacon, hayatının geri kalan yıllarını felsefi düşüncelerine adadı. 1626 yılında hayata veda etti. Ölümünün zatürree yüzünden olduğu varsayılıyor.
 
Bacon'ın felsefesinin merkezinde bilim vardır. Bilimin insanları aydınlatma ve geliştirme işlevini öne çıkarmıştır. Ona göre bilim, doğanın özüne yönelmelidir. Doğayı deneyle kavramaya çalışmıştır.
 
Pragmatizm ile sonuçlanacak olan deney temeline dayanan İngiliz felsefesinin ilk tohumlarını atmıştır. Yapıtlarıyla bilimin ve felsefenin gelişimini göstermiş, doğa ve akıl arasında bir bağ kurulabileceği fikrini yerleştirmiştir.
 
Her ne kadar zaman zaman tanrıtanımazlıkla suçlanmış olsa da, ateizme karşı olduğunu açık bir şekilde belirtmiştir. Felsefesi seküler bir temelde, fazlasıyla akılcı bir biçimde yükselirken ve eserlerinde dinbilime çok da değer vermezken, belki de okuyucularını şaşırtacak fikirlerini sunar din ve Tanrı üzerine: "Bu evrensel çerçevenin başıboş olduğunu düşünmektense, kutsal efsanelere inanırım, daha iyi. Az felsefe, insan zihnini tanrıtanımazlığa götürür, ama felsefede derinlik, insanların zihinlerini dine döndürür."
 
Günün diğer önemli olayları
 
1517: Osmanlı ordusu, Ridaniye Savaşı'nda Memluk ordularını yendi. Bu savaşın ardından, halifelik Osmanlılara geçti.
1901: Britanya Kraliçesi Victoria 82 yaşında öldü.
1905: Birinci Rus devrimi başladı. Çar birliklerinin kışlık saraya dilekçe vermek için yürüyüşe geçen işçilere ateş açmaları ve Kanlı Pazar diye anılan günde, 500 işçiyi öldürmeleri üzerine ayaklanmalar baş gösterdi.
1932: İlk Türkçe Kuran, Hafız Yaşar (Okur) tarafından Yerebatan Camisi'nde okundu.
1949: Çin'de Mao Zedung, Kızıl Ordu ile Pekin'e girdi.
1972: Brüksel Antlaşması imzalandı. Antlaşma İngiltere, İrlanda, Danimarka ve Norveç'in, 1 ocak 1973'ten itibaren Avrupa Ekonomik Topluluğu'na üye olmalarını öngörüyordu.
1987: Yüksek Sağlık Şurası, tüp bebek uygulamasının Türkiye'de de başlatılmasını kararlaştırdı.
1989: Sovyetler Birliği'nde ilk kez Uluslararası Güzellik Yarışması düzenlendi. Yarışmada Türkiye'yi temsil eden Meltem Hakarar birinci seçildi.
1996: Şair Ercüment Uçarı, İstanbul'da hayatını kaybetti.
1996: Özgürlük ve Dayanışma Partisi kuruldu. Partinin genel başkanlığına Doç.Dr. Ufuk Uras seçildi.
2000: Ankara Dokuncu Ağır Ceza Mahkemesi, DYP Şanlıurfa Milletvekili Fevzi Şıhanlıoğlu'nun ölümü ile ilgili davada, MHP Milletvekili Cahit Tekelioğlu'nu 2 yıl 9 ay 10 gün ağır hapse mahkum etti. MHP Milletvekili Mehmet Kundakçı, beraat etti.
 
Tarihte bugün arşivi
 
Ekim ayı arşivi
Kasım ayı arşivi
Aralık ayı arşivi
1 ocak
2 ocak
3 ocak
4 ocak
5 ocak
6 ocak
7 ocak
8 ocak
9 ocak
10 ocak
11 ocak
12 ocak
13 ocak
14 ocak
15 ocak
16 ocak
17 ocak
18 ocak
19 ocak
20 ocak
21 ocak