Tarihte bugün: 30 ocak

Tarihte bugün: 30 ocak

Tarihte bugün: 30 ocak

Hindistan'ın kurucusu Mahatma Gandhi, 1948 yılında Yeni Delhi'de uğradığı silahlı saldırıda hayatını kaybetti.

Mohandas Karamchand Gandhi 2 ekim 1869'da Porbandar'da Vaşiya Kastı'ndan bir ailenin oğlu olarak doğdu. Hintçede 'büyük, yüce ruh' anlamına gelen Mahatma adını çok sonradan aldı.
 
Londra'da hukuk öğrenimi gördükten sonra, iki yıl Bombay ve Rackot Kentlerinde avukatlık yaptı. 1893-1914 yılları arasında Güney Afrika'da da avukat olarak çalıştı.
 
Burada Apartheid rejiminin ırk ayrımı politikalarına maruz kalan Hintli göçmen işçilerin haklarının savunucusu durumuna yükseldi.
 
Gandhi'nin Güney Afrika'da geçirdiği yıllarda oluşturduğu ideolojisinin temellerini, şiddet karşıtlığı, sivil itaatsizlik, pasifizm, uzlaşmacılık, çilecilik, Asya milliyetçiliği, Hinduizm akımının dinsel mistik öğeleri, dinlere saygı ve teknoloji karşıtlığı oluşturur.
 
Tam 21 yıl sonra, 9 ocak 1915'te ülkesi Hindistan'a dönen Gandhi'yi karşılamaya gelen onbinlerce Hintli, onun artık Hindistan için milli bir simge haline geldiğinin de bir kanıtıdır.
 
Hindistan'da olduğu yıllar boyunca İngiliz emperyalizmine karşı pasif ve uzlaşmacı bir çizgi izleyen Gandhi, gerçekleşen birçok yığınsal milli bağımsızlıkçı ve emekçi eylemlerinden doğan kurtuluş fikrini, olgun bir fikir olarak görmedi.
 
Avrupa ürünlerini boykot, sivil itaatsizlik gibi eylemler gerçekleştiren Gandhi, ayaklanmaya ve ulusal kurtuluş için savaşa karşı oldu. Birinci Dünya Savaşı'nda İngilizler için asker toplamak en büyük hatalarından biri olmuştur.
 
"Şiddet göstermeme, inancımın birinci maddesidir. Aynı zamanda o, benim itikatımın da son maddesidir" diyen Gandhi, 30 ocak 1948'de radikal-milliyetçi bir Hintli tarafından gerçekleştirilen bir suikastla öldürdü.
 
Günün diğer önemli olayları
 
1919: Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanmasını kararlaştırdı.
1923: Yunanistan ile Ahali Mübadelesi Anlaşması yapıldı. Aralık 1923'te başlayıp 1927: yılına kadar süren uygulamayla 400 bin Türk ve 1 milyonu aşkın Rum yer değiştirdi.
1931: Boksör Küçük Kemal, Yunanistan şampiyonu Angelidis'i yendi.
1933: Almanya'da Adolf Hitler iktidara geçti.
1943: Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile İngiltere Başbakanı arasındaki görüşmeler başladı. Adana Mülakatı olarak bilinen görüşmeye ilişkin resmi bildiri 1 şubatta yayınlandı.
1946: Macaristan'da cumhuriyet ilan edildi.
1969: Türkiye'de ilk böbrek nakli Beyoğlu Devlet Hastanesi'nde Yusuf Özer adlı hastaya yapıldı. Ancak Yusuf Özer, kendisine takılan böbreğin bir akıl hastasından alındığını öne sürerek savcılığa başvurdu.
1975: THY'nin İzmir-İstanbul seferini yapan 'Bursa' uçağı Marmara Denizi'ne düştü: 41 kişi öldü.
1985: Ege'de tank çıkarma gemisi fırtına yüzünden battı: 39 denizci şehit oldu.
1997: Sincan'ın Refah Partili Belediye Başkanı Bekir Yıldız, Kudüs'ü anma toplantısı düzenledi. Gecede, 'intifada hareketini' canlandıran bir oyun sergilendi ve gösterinin yapıldığı çadırda, Hizbullah ve Hamas örgütlerinin liderlerinin posterleri asıldı.
1998: Karikatürist Ali Ulvi Ersoy, 74 yaşında İstanbul'da hayatını kaybetti.
2001: TBMM'deki İçtüzük görüşmeleri sırasında çıkan arbede sonucunda DYP milletvekili Fevzi Şıhanlıoğlu, kalp krizi geçirerek öldü.
 
Tarihte bugün arşivi
 
Ekim ayı arşivi
Kasım ayı arşivi
Aralık ayı arşivi
1 ocak
2 ocak
3 ocak
4 ocak
5 ocak
6 ocak
7 ocak
8 ocak
9 ocak
10 ocak
11 ocak
12 ocak
13 ocak
14 ocak
15 ocak
16 ocak
17 ocak
18 ocak
19 ocak
20 ocak
21 ocak
22 ocak
23 ocak
24 ocak
25 ocak
26 ocak
27 ocak
28 ocak
29 ocak