Esra Öz Esra Öz

Avrupa’dan iki doktora öğrencisi Türkiye’deki gençlere bilimi sevdirebilmek için “Gelecek Bilimde” diyor

06.12.2020 Pazar | 16:32

Hollanda ve Polonya’dan Türkiye’ye bilimi sevdirmek için farklı liselerden öğrencilerden oluşan ekipleriyle Mühendis Burak Çankaya ve Psikolog Cevdet Acarsoy, her gün yeni bir şeyler deniyorlar. Avrupa’dan iki bilim meraklısının bilim yayıncılığı ile ilgili serüveni konuştuk.

Yurt dışında doktora yapan ve çalışan Burak Çankaya ve Cevdet Acarsoy, Türkiye’deki gençlerin bilime ilgi duymaları için “Gelecek Bilimde” sosyal medya adreslerinden farklı yayınlar yapıyorlar.

Erciyes Üniversitesi, elektrik elektronik mühendisliği bölümünden mezun olduktan sonra Polonya Wroclaw Ek Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nde yenilenebilir enerji sistemleri üzerine yüksek lisans yapan Burak Çankaya, karbon emisyonu ve yenilenebilir enerji üzerine çalıştı. Hollanda’da 2,5 megawatt yüzen güneş santrali kurulumunun ardından 64 MW’lık projede ve şu anda Polonya’da 33MW projede saha yöneticisi olarak görev alan Çankaya, aynı zamanda Wroclaw Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nde güneş enerjisi üzerine doktora çalışmalarını sürdürüyor.

ODTÜ psikolojiden mezun olduktan sonra Hollanda Leiden Üniversitesi’nde klinik psikoloji yüksek lisansı yapan Cevdet Acarsoy, sonrasında iki sene kadar fonksiyonel MR görüntüleme araştırmalarında çalışırken, bir yandan Leiden Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nden dersler aldı. Erasmus Medical Center’da Epidemiyoloji bölümünde nöroepidemiyoloji alanında doktora yapan Acarsoy, migrenin sebepleri ve sonuçları üzerine çalışıyor.

Hollanda’da araştırmalarını sürdüren bilim insanlarının ortak noktası ise, Türkiye’deki gençlere bilimi sevdirebilmek. Bu nedenle açtıkları Youtube kanalı üzerinden, aralıksız bilimsel yayınlar yapıyorlar. Neden böyle bir çalışma yaptıklarını ve hedefleriyle ilgili sorularımı yanıtladılar.

Neden böyle bir platform oluşturdunuz?

Türkiye’de bilim iletişimi kavramının tam yerleşmediğini ve bir önceki neslin yöntemleriyle yapılmaya çalışıldığını gördük. Bunun üzerine, güncel teknolojileri sonuna kadar kullanan ve gençlerin izleyebileceği mecralardan yayın yapan Gelecek Bilimde’yi kurduk. Gelecek Bilimde’nin üç temel ilkesi var. Birincisi yenilikçilik, her zaman en güncel teknolojiyi inovatif şekilde kullanarak, kutu dışı projeler ve fikirler üretiyoruz. İkincisi, ortak çalışma ilkesi. Tek başımıza bir bilim platformu olarak değil, Türkiye’deki bütün bilim severlerin ve popüler bilim, bilim iletişimi ve bilim haberciliği platformlarının birleştirici ortak canlı sahnesi olmak hedefindeyiz. Üçüncüsü, bilimsellik. Tüm içerik ve yayınlarımızda, o andaki bilimsel bilgi birikimini yansıtıyor ve APA formatıyla kaynaklar gösteriyoruz. Bu yayınları, kaynakları ve bilgileri herkese açık şekilde şeffaf yayınladığımız için, büyük bilim topluluğunun kolektif düzeltmesine sunmuş oluyoruz. Bizi farklı yapan: bilimi sevdirmek için bilimi popülerleştirmek, basitleştirmek ve haber değeri katmak için abartmak gerektiğini düşünmüyoruz. Bilimsel bilgileri “sadeleştirip” aşağı çekeceğimize, bilim seveleri ve bilim insanı adaylarını yukarı çıkarmayı tercih ediyoruz.

Gönüllüleriniz kimlerden oluşuyor?

Genç öğrencilerden, CERN’deki fizikçiden avukata, öğretmene, çok farklı yaş gruplarından ve mesleklerden insanları din, dil, ırk ve siyasi görüş konuşulmaksızın ve ayırt etmeksizin gönüllülerimiz olarak aramızda görmek bizi çok mutlu ediyor. Şu anda 80’in üstünde billim heyecanıyla çalışan gönüllümüz var.

Ne gibi etkinlikler yapıyorsunuz?

Dönüşen medya sisteminde artık gençler televizyon izlemiyor, Facebook’a girmiyor. Her şey canlı ve o anda gerçekleşiyor. Bu nedenle biz yayınlarımızı Twitch ve YouTube kanallarımızda gerçekleştiriyoruz. Böylece, izleyiciler chat üzerinden anından soru sorabiliyor, bize kritik sorular yönelterek yayınlarımızı güzelleştiriyorlar.

Bu içerikleri ses olarak dinlemek isteyenler için podcast olarak da yayınlıyoruz.

Geçmiş bütün yayınlarımızın ve konuklarımızın kaynakları, dosya ve sunumları, ilk defa bizim kullandığımız bulut depoda duruyor. Tüm izleyiciler ister yayında ister başka bir zaman bu kaynaklara ulaşabiliyorlar.

Ek olarak Cevdet de ben de yurtdışında olduğumuz için ülkemizdeki çocuklara gidip birebir yardımcı olamıyorduk fakat kurduğumuz sistem sayesinde asla parasal bağış almadan her bölgeden bir okul seçip sırayla Gelecek Bi̇li̇mde Kütüphanesi̇ kuruyoruz. Bu Mardin Kızıltepe’de bulunan okulumuz bitti ve şimdi Burak’ın da doğduğu yer olan Yozgat’ta kütüphane kuruyor, öğrencilere kırtasiye desteğinde bulunuyoruz.

Maddi karşılığı olmadan böyle bir sistem oluşturmakta amacınız ne?

Bizim bir inancımız var o da şu bilim para duvarının arkasına saklanmamalı. Bu nedenle içeriklerimizin hepsi ücretsiz. Sistemimizi kurarken şunu gördük: sosyal medya fenomenleri ya da YouTube ve Twitch yayıncıları bu işlerinden ciddi bir gelir elde etmeye başladıklarında, artık izleyicilerinin isteklerine köle olma riski ile karşı karşıya kalıyorlar. Yani, bir yerden sonra içeriklerinin kendisi de sunuluş formatı da çok izlenmeye ve tıklanmaya odaklı olmak zorunda kalıyor yoksa büyük bir gelir kaynaklarını kaybetme tehlikesi var. Bu nedenle, biz baştan beri dedik ki, sevdiğimiz içimize sinen ve bilimselliğinden taviz vermeyeceğimiz bir içerik üretelim ve bundan gelir beklentimiz olmadığına göre izlenme sayıları içeriğimize yön vermesin. Tabii ki bunu sağlamak için, çok sürdürülebilir bir sistem kurmalıydık. İhtiyaçlarımızı ve işlerimizi, açık kaynaklı birden fazla platforma dağıttık ve giderlerimizi baştan beri kendi cebimizden de karşılanacak boyutta planladık. Bugün izlenmemiz ve okunmamız diyelim ki sıfıra düşse bile yine sevdiğimiz içeriği üretmeye devam edebiliriz.

Biz öldüğümüzde biz istiyoruz ki bir sistem kuralım. Onu başlatalım ve bu sistem devam etsin. Bu bir kültür olsun. Liseliler büyüdüğünde üniversiteye geldiğinde onlar kendi arkadaşlarına bilim yazıları yazmayı öğretsin. Onlar gelecek bilimdeye gelsin. Bizde yayıncı olsun. Bizde diğer ekiplere katılsın. Böyle bir devamlılık önemli bizim için.

 

Diğer Yazıları

"Türkiye’de 5 milyon civarında bireyin herhangi bir nadir hastalığı olduğu tahmin ediliyor"

Dünyada yaklaşık 350 milyon bireyin, Türkiye’de ise 5 milyon civarında bireyin herhangi bir nadir hastalığı olduğu tahmin ediliyor. Türkiye’de 2 bin kişide 1 kişiyi etkileyen hastalıklar nadir hastalık olarak kabul edilirken, bu hastalıkların sadece yüzde 5’inin tedavisi bulunuyor.

Devamını Oku 25.02.2021

Covid-19 aşıları ile ilgili merak ettiğiniz sorular yanıt buluyor

“Faz 3 aşamasını tamamlamış ve kullanımına izin verilen aşıların hepsi güvenlidir ve yeterli koruyuculuğu sağlayacağı da ön görülüyor” diyen Türk İmmünoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Haluk Barbaros Oral, “En iyi aşı ulaşılabilen aşıdır. Hangi tip aşı olursa olsun etkinliğini kaybetmeden yaygın olarak kullanımının sağlanması salgının kontrolü için kaçınılmaz.” dedi.

Devamını Oku 15.12.2020

Epigenetiğin gen kontrolünde oynadığı rol nedir?

Doktora çalışmaları sırasında genlerin nasıl aktif ya da inaktif halde tutulduğu ile ilgili temel bilimsel soruların anlaşılmasına katkı sağlayan Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT)’nden Dr. Özgür Öksüz, Polycomb proteinlerinin hücre içerisindeki isleyişini, bir sonraki hücrelere nasıl aktarıldığını ve kanser hücrelerinde görülen hasarların hangi sonuçlara sebep olduğunu anlamak konusunda çalışıyor.

Devamını Oku 07.12.2020
{$ item.Title $}
{$ item.Title $} © {$ item.Files[0].Sources[0] $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ photo.Metadata.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
LG
MD
SM
XS