Esra Öz Esra Öz

Televizyon dizileri de eğitici olabilir

24.09.2020 Perşembe | 16:41

Ülkemizde dizi izlenme oranları gün geçtikçe artıyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 11-15 yaş grubu çocuklar tarafından en çok izlenen program türü % 76,8 ile film ve dizilerden oluşuyor.

Küçük yaştaki çocukların da izlediği bu dizilerin içerikleri kurmacadır ve kurmaca oldukları da izleyiciler tarafından unutulur. Hikaye kahramanlarının yaşadıkları, söyledikleri ve yaptıkları izleyici tarafından çok önem taşır.

Ipsos tarafından düzenli olarak gerçekleştirilen “Türkiye’yi Anlama Kılavuzu” 2016 araştırma sonuçlarına göre Türkiye genelinde insanların % 54’ü yerli dizi izliyor. Araştırmaya katılanların % 85’i “Her gün televizyon izliyorum” diyor.

Yerli dizilere baktığımızda konu başlıkları ve içerikleri değişmekle birlikte genellikle buram buram entrika kokuyor. “Herkes birbirinin kuyusunu nasıl kazarım?” düşüncesi etrafında hareket ediyor. Bu durum insanları nasıl yönlendiriyor?

Yurt dışında da türlü çeşitli diziler çekiliyor. Onlarda da çok farklı ve hatalı senaryolar var. Hatta inceleyip, “ülkemizde de yayınlanmalı” denilenlerde bile geleneklerimize uygun şekilde değişiklikler yapılması gerekebilir.

İşte o dizilerden biri Sir Arthur Conan Doyle tarafından oluşturulan, Sherlock Holmes karakterinin günümüze uyarlanmasıyla oluşturulan Amerikan polisiye dizisi Elementary! Bu diziyi izlerken, birçok bölümünde yeni bilgiler öğretiyor. Ayrıca bu bilgiler her gün duyduğumuz türden de değil. Bilimsel içerikli ve araştırma yaparak detaylarına ulaşabileceğimiz türden. Dizinin ikinci sezon 17. bölümünde soruşturmayı çözerken, Bertillon sisteminden söz ediliyor.

Bu yöntemi geliştiren Fransız dedektif Alphonse Bertillon tarafından bulunduğunu ilk olarak “Ölüler Sır Saklamaz” kitabında okumuştum. Detayları çok çarpıcı olan bu buluş hakkında bilgiler dizide de ele alınıyor.

Alphonse Bertillon olay yeri incelemenin babası olarak kabul edilir. Sir Arthur Conan Doyle tarafından “Avrupa’daki en iyi dedektif” olarak tanımlanan Bertillon, bugün hala kullanılan sabıka fotoğrafı ve olay yerinin fotoğraflanması gibi yöntemlerin yanında kendi adını taşıyan ¨Bertillon¨ sisteminin de kurucusudur.

Sabıka fotoğrafı polisiye olaylarda bir sistem olarak uygulanmadan önce şüphelilerin tespiti ve suçluların kaydı sözlü ifade ve çizimlere dayanıyordu. Bertillon, 1880 yılında Paris polis müdürlüğünde kimlik saptama bölümünün başına getirildi. Özellikle yeniden suç işleyen eski suçluların saptanmasına yarayan bir yöntemi geliştirdi. Fransız dedektifin bu alana getirdiği bir diğer yenilik ise olay yerinin fotoğraflanmasıydı. Bertillon sisteminin sınıflandırmaları arasında bir kişinin burun uzunluğu, kulak yapısı, kafatası ölçüleri gibi son derece detaylı inceleme kayıtları vardı. Yöntem zamanla yerini parmak izine bıraktı.

Dizide Alphonse Bertillon’un fotoğrafını gösterdikten sonra özellikle kulakların fotoğraflarda önem taşıdığına değinildi. Her insanın kulak yapısının parmak izi gibi kişiye özel olduğu vurgulandıktan sonra Harvard Tıp Fakültesi’nde çalışan Charles Vacanti, ilk insan “STAP hücreleriyle ilgili Nature’da yayınlanan bir çalışmasına değinildi.

Çalışmada yetişkin bir fare hücresinin, asidik bir ortama konulduğunda, vücuttaki veya plasentadaki herhangi bir hücreye dönüşebilme yeteneğine sahip olan totipotent hücre tipine dönüştüğü ele alındı.

Dizide kısaca şu bilgiler verildi: Vacanti önce bu farenin genetik yapısını insan derisini reddetmeyecek şekilde değiştirdi. Ve farenin derisinin altına kulak şeklinde bir polimer iskelesi yerleştirerek daha sonra çıkartıp bir insana nakledilebilecek bir kulak oluşturdu.

Soruşturma kapsamında bu çalışmanın insan üzerinde yapıldığı ile ilgili bilim kurguya kaçan bir yöne getirildi.

Yani bir diziden geçmişten adli bilimler tarihine uzanıp, günümüzde yayınlanan bir bilimsel çalışmaya vurgu yapılarak birçok bilgi harmanlanıyor ki, soruşturmanın kilit noktası olduğu için seyircinin bu anı kaçırması imkansız.

Çok başarılı yerli diziler çekiliyor, bunların senaryolarında insanları izlerken, öğretecek ve düşündürecek içeriklerle süslemek mümkün. Bu konuda da alanında başarılı senaristlere ihtiyaç olduğu, medya sektörünün her aşamasında çalışanların desteklenmesi gerektiği bir gerçek.

Uzman medya çalışanları toplum bilinçlendirilmesi ve eğitilmesinde çok önemli bir yere sahip. Dilerim ilerleyen günlerde medya çalışanları hak ettiği değeri bulur.

Kaynaklar

•http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=15866
•http://www.turkiyeyianlamakilavuzu.com/Turkiyeyi_Anlama_Kilavuzu_EKitap.pdf
•Stimulus-triggered fate conversion of somatic cells into pluripotency. Haruko Obokata, Teruhiko Wakayama, Yoshiki Sasai, Koji Kojima, Martin P. Vacanti, Hitoshi Niwa, Masayuki Yamato & Charles A. Vacanti. Nature 505, 641–647 (30 January 2014) doi:10.1038/nature12968. Published online 29 January 2014

Diğer Yazıları

Covid-19 aşıları ile ilgili merak ettiğiniz sorular yanıt buluyor

“Faz 3 aşamasını tamamlamış ve kullanımına izin verilen aşıların hepsi güvenlidir ve yeterli koruyuculuğu sağlayacağı da ön görülüyor” diyen Türk İmmünoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Haluk Barbaros Oral, “En iyi aşı ulaşılabilen aşıdır. Hangi tip aşı olursa olsun etkinliğini kaybetmeden yaygın olarak kullanımının sağlanması salgının kontrolü için kaçınılmaz.” dedi.

Devamını Oku 15.12.2020

Epigenetiğin gen kontrolünde oynadığı rol nedir?

Doktora çalışmaları sırasında genlerin nasıl aktif ya da inaktif halde tutulduğu ile ilgili temel bilimsel soruların anlaşılmasına katkı sağlayan Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT)’nden Dr. Özgür Öksüz, Polycomb proteinlerinin hücre içerisindeki isleyişini, bir sonraki hücrelere nasıl aktarıldığını ve kanser hücrelerinde görülen hasarların hangi sonuçlara sebep olduğunu anlamak konusunda çalışıyor.

Devamını Oku 07.12.2020

Avrupa’dan iki doktora öğrencisi Türkiye’deki gençlere bilimi sevdirebilmek için “Gelecek Bilimde” diyor

Hollanda ve Polonya’dan Türkiye’ye bilimi sevdirmek için farklı liselerden öğrencilerden oluşan ekipleriyle Mühendis Burak Çankaya ve Psikolog Cevdet Acarsoy, her gün yeni bir şeyler deniyorlar. Avrupa’dan iki bilim meraklısının bilim yayıncılığı ile ilgili serüveni konuştuk.

Devamını Oku 06.12.2020
{$ item.Title $}
{$ item.Title $} © {$ item.Files[0].Sources[0] $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ photo.Metadata.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
LG
MD
SM
XS