6 ile 2’nin Yer Değiştirmesinde Geri Sayım Başlarken..

FED’ in, senenin sondan bir önceki toplantısından çıkan karar, beklentiler paralelinde, 25 Bipslik (0,25 puan) faiz indirimi olarak açıklanıyor. Eflatun renkli dar kesim kravatını önceki tüm toplantılarda olduğu gibi aynen takarak; belki de, “tutarlı/istikrarlı/prensipli” duruş sergilemeye çalışan FED Başkanı, bu kez ikna gücünde zayıflama sinyalleri veriyor. Açık bir enflasyonda yükselme ifadesinin, takip eden satırlarda çelişkiye terk edilmesi gibi tespitler, (Trump kaynaklı) siyasi baskıların varlığına işaret ediyor. İlaveten, piyasaların, beklenti paketi içinde haftalardır satın aldıkları/sattıkları “yılın son toplantısında aynı oranda indirim” olgusunun, bizzat Powell tarafından tartışmalı hale sokulduğu izleniyor. İki farklı oy şerhinin ortaya çıkması da, “oybirliği üzerinden duruş birliği” ziynetine artık FED-  Açık Pazar Komitesinin (FOMC) uzak düştüğünü ortaya koyuyor. Bir aylık süresini doldurmak üzere olan Federal Hükümet kapanışı sürecinin olası tahribatının;  kamu mekanizması yeniden aktif hale gelince giderileceği yönündeki ifadeler de aşırı iyimser bir değerlendirme olarak değerlendiriliyor. Yakın zamandaki ASEAN Zirvesi konuşmasında bile tüm dünya karşısında Trump tarafından kıyasıya eleştirilen FED Başkanı Powell’in artık, genellikle döneminin sonuna yaklaşanlar için kullanılan “topal ördek” etiketinden ziyade, “etkisiz eleman” şemsiyesi altına sürüldüğü görülüyor. Nitekim, kararın açıklanmasına saatler kala, sonraki FED başkanlığı için kesinleşen beş adayın; ABD’nin kudretli Hazine Bakanı Scott Bessent tarafından bizzat açıklanması manidar bulunuyor.

Faiz indirimi kararlarını aynı düzeylerde(0,25) açıklayan FED ve Kanada Merkez Bankasını takiben, Avrupa Merkez Bankası, beklentilere paralel olarak, mevcut gösterge faizlerine dokunmuyor; “pas geçiyor”. Öncü büyüme rakamlarının, Avrupa ekonomisinin belirli bir tempoyu yeniden tutturduğuna dair görüşlere en güncel destek ile kanıtları sağladığı düşünülüyor.

Son haftalarda “yeni normal haline gelen belirsizlik dalgalarını adeta tsunami dalgalarına dönüştüren” Çin-ABD ticaret görüşmelerine bağlı gerginlik ve beklentiler; iki ülke liderinin, nihayet APEC öncesi Güney Kore’de biraraya gelmeleri ile daha dingin bir platforma taşınıyor. ABD vergi oranlarının genelde %57’den; 47’ye ve tartışmalara konu olan fentanilde ise %10 düzeylerine çekildiği dışında somut bir çıkarım paylaşılmıyor. Nitelikli çipler; kotalı nadir minareller ve soya fasulyesi ticaretinin açılması kulvarları bakımından “hiçbir sorun kalmadığı” beyanlarına, hele Trump tarafından ifade edildiğinde, “değerlendirme hanesi boş bırakılarak yaklaşmak”, gelişmelere ihtiyatla vaziyet etmek gerekiyor. Trump’ın, hemen dönüş yolculuğuna başlayarak, APEC Zirvesinde inisiyatifi, Çin Başkanı Şi’ye, adeta bıraktığı değerlendiriliyor.

Ekim ayı enflasyon rakamları için geri sayımın başladığı bu günlerde, öncü gösterge ve bulgular; “iniş trendi”  patikasına geçildiğine dair işaretler bir yana, yeniden “yapışkanlık” ve hatta “yukarı yönlü eğilim” temayülü ağırlıklı bir tabloya destek sağlıyor. Merkez Bankası tarafından henüz açıklanan “Sektörel Enflasyon Beklentileri-Eylül” verileri; Piyasa Katılımcıları ve Reel Sektör ile Hanehalkı arasında aynı kademeli oransal farklılıklar önceki aylara benzer şekilde korunarak “hedef dışı kalmaya” devam ve işaret ediyor. Fiyat istikrarı sağlama işinin bir numaralı sorumlusu TCMB güncel tespitlerine göre, vatandaşların (hanehalkının) sadece dörtte biri, enflasyonun önümüzdeki bir yıl içinde düşeceğini düşünüyor. Beklenti cephesinde süregelen bu durum, her bakımdan sorgu ve arka plan okumalarına açık bir alan açıyor. Bu konuda “gereğinin yapılması” ve parasal politikalar alanında ve daha fazlasında, şimdiden harekete geçilmesi; onarıcı/düzeltici faaliyetlerin işlevsel kılınması gerekiyor.