Almanya Ekonomisi İçin Reform Zamanı

Almanya’nın ekonomide reform paketi otuzüç farklı düzenleme çerçevesinde yapılandırılıyor. Uzunca bir süredir beklenen ve ancak henüz geçtiğimiz ayın başında Başbakan Merz tarafından kamuoyu ile paylaşılan reform paketinin, anında “sihirli dokunuş” etkisi yaratması beklenmiyor. Ancak, hemen öncesinde açıklanan sosyal güvenlik sistemindeki değişiklikler ile birlikte, adeta dayanılmaz hale gelen “şiddetli Çin rekabeti” karşısında aktif ve yenilenmiş bir duruşu temsil ettiği okunuyor. Ayrıntılı bir incelemede; seçilen şu üç ana alan ve kulvarda yoğunlaşan reform ile düzenlemelerin ön plana taşındığı görülüyor: Vergilendirme; İstihdam; Bürokrasi.

Zengin kesimlerin vergi yüklerinin yükseltilerken, düşük-orta gelirli zümrelerin vergi yük ve  oranlarının da düşürülmesi; daha esnek istihdam düzenlemelerinin benimsenmesi ve nihayet, iş dünyası ve ticari faaliyetlere ilişkin bürokratik işlemler ile ilgili olarak kapsamlı sadeleştirme ve hızlandırma yönünde  düzenlemelerin uygulamaya sokulması temaları ön plana çıkıyor. Kısa süre önce benimsenen sosyal güvenlik düzenlemeleri çerçevesinde emeklilik yaşının 70’e çıkarılması hususunu da, özellikle not etmek gerekiyor.

2021-25 yılları arasında Almanya’nın “müseccel marka şerefiyesi/gücü” olan otomobil ihracatının %50 oranında düşüş gösterdiği ve ilaveten, sadece Çin’e gerçekleştirilen dışsatım rakamlarında beşte bir oranında gerileme yaşandığını hatırlatmak gerekiyor. Ukrayna Savaşı ile birlikte ülkenin ucuz ve sürekli enerjiyi Rusya kanalından temin avantajı da ortadan kalkmış; bu kalemlerde, önceden öngörülemeyen hızlı bir maliyet artışı ortaya çıkmış bulunuyor. Almanya ekonomisinin ağırlıklı bölümünü temsil eden KOBİ’ler (Küçük ve Orta Boy İşletmeler) kesiminde artan maliyetlerin yol açtığı sorunlar daha da ağırlaşıyor. İstihdama yönelik sıkı düzenlemeler; bürokratik işlemlerin ağırlığı ve teknolojik buluş/yenilik konusunda yaşanan gerileme gibi sorunlar da, son yedi yılda yaşanan ekonomik sıkıntı ve “büyüme zaafı” tablosunu koyulaştırıyor.

Genel resimde; Almanya’nın, dijitalleşme; demografik değişim; jeo-politik gerginlik ve oluşumlar; karbonsuzlaştırma kulvarları başta olmak üzere, küresel dinamik ile gelişmeleri yönetme bakımından liderlik etme vasfından uzak düştüğü ortaya çıkıyor. Bazı değerlendirmelerde, güncel gelişme ve eğilimlere “ayak uydurma” konusunda dahi geriye düşüldüğü tespitine ulaşılıyor.

Alman otomobil sanayi devlerinin birbirini takip eden işçi tensikatları ve fabrika kapanış kararları, Çin’in elektrikli araçlar (EV) başta olmak üzere hızla artan rekabetçi gücü ve Trump tarafından getirilen gümrük vergileri ile aynı platformda birlikte olumsuz etki yaratıyor. Ekonominin lokomotifi olagelmiş İmalat Sanayinde aylık istihdam kaybı on bin işçiyi aşarken, sadece son beş yılda endüstriyel üretimde kaydedilen düşüş %15 düzeyine yaklaşıyor. Bu bağlamda, 2026 yılı büyüme oranının;%0,5-0,8 arasında gerçekleşmesi bekleniliyor. Ülkenin 2019 yılından bu yana kaydettiği %0,8 kümülatif büyüme oranı ile, aynı dönemdeki Fransa (%6,3), İtalya (%7,4) ve Avro Bölgesi (%6,6) ekonomik performanslarının gerisine düştüğü izleniyor.

Bilinen ve ülkenin ana ekonomi değerleri arasında yer alan “sıkı mali disiplin/borçlanma freni” gibi mekanizmalar ile Almanya’nın finansal güç ve itibarı halen yerinde duruyor. Merz başkanlığındaki koalisyon hükümetinin, 2037 yılına kadar toplam 840 milyar Avro tutarında borç alma planlaması ile dahi Avrupa Birliği ortalaması üzerinde bir finansal dayanıklılık kriterinin korunacağı anlaşılıyor. Bu ayın başında kabul edilen yeni yıl bütçesi düzenlemeleri kapsamında savunma harcamalarına hemen 125 milyar Dolar tutarında kaynak tahsis edildiği ve bu rakamın 200 milyar Dolar düzeyine çıkarılması için fizibilite çalışmalarına başlandığı izleniyor. Savunma sanayi üzerinden ekonomik büyümenin daha üst düzeylere daha kısa zamanda taşınması hedefleniyor. Kısacası, Almanya’nın mali disiplin ve finansal kredibilite açısından alarm veren bir durumda olmadığını ve Frankfurt kentinin Avrupa Merkez Bankasına (ECB) ev sahipliği yaptığını ifade etmek gerekiyor.

Ancak, başta artan enerji maliyetleri katkısıyla, ülkenin, “enflasyonda artış; büyümede düşüş” girdabından kendisini uzak tutamayacağı da değerlendiriliyor. Bir dizi kapsamlı düzenleme ve reform niteliğinde değişiklikler getiren reform paketinin, bugünü kurtarmadan ziyade, “yarınlara karşı etkin/pro-aktif duruş gösterme” bağlamında okunması gerektiği düşünülüyor.

85 milyonluk nüfusu; 4,5 trilyon Dolara erişen ekonomik büyüklüğü ve 66,150 Dolara erişen kişi başına milli geliri ile Almanya, dünyanın önde gelen gelişmiş ülkeleri arasındaki yerini koruyor. Nitekim 2026 Wharton “Best Countries” (*) araştırma sonuçları da bu paralelde bulguları elde ediyor. Almanya, değerlendirmeye alınan 85 ülke arasında “en iyi altıncı sıra” ile ilk ona giriyor (ABD onbirinci sırada yer alıyor!) Sahip olunan “güç” algısı kategorisinde, “en güçlü beşinci ülke”; “yaşam kalitesi” kulvarında ise; dokuzuncu sırada kendisine yer buluyor. En çarpıcı araştırma sonucu ise Almanya’nın “Girişimcilikte Bir Numaralı Ülke” olarak algılanması ve YÜKSEK ÜLKE MARKA İTİBARI’nı halen koruması olarak karşımıza çıkıyor.

İkinci Dünya Savaşı’ndan mağlubiyet; yıkım ve esaret ile çıkan Almanya’nın, 1970’li yılların sonuna kadar İsrail ve diğer müttefiklere savaş tazminatı ödemeye devam ettiğini hatırlatmak gerekiyor. Yıkıntılarından yeniden doğan Almanya’nın, “savaş sonrası ekonomik mucizenin mimarı” olarak tanınan; “sihirbaz maliyeci” Dr. Schacht’a ait bir anekdot kulaklarda çınlamaya devam ediyor. Savaş sonrası yeniden para basmak talebi ile ortaya çıkan Schacht’a; “hangi (olmayan/el konulmuş) altın rezervlerini karşılık olarak göstereceği sorulduğunda, alınan cevap şu oluyor: “ karşılığı Alman halkının çalışkanlığı ve zorlukları aşma kabiliyet ve iradesidir!”

Savaş sonrasında “ağır sanayi” ve “imalat/teknik sektörler” temelinde hızlı büyümeyi; aralarında Türkiye’nin de bulunduğu ülkelerden işgücü ithal ederek başaran ve küresel marka ve rekabetçi güç sahipliğine ulaşan Almanya, bugün yine ve yeniden, yeni küresel şartlarda yeni bir döneme giden yolda reform paketini açmış bulunuyor. Şimdi kurulacak denklem ve oluşturulacak stratejilerde, artık “sıfır savunma harcaması” konforunun kalmadığını her halde en önce görenler arasında Almanya ve Japonya birlikte yer alıyor.

(*) “Ülkeler Arası Sıralamada Güncel Görünüm”, www.cnnturk.com, 12.08.2026 tarihli makalemiz.