2025-26 ERKEN KIŞ TAHMİNİ

La Niña, büyük okyanusun doğusunda (Pasifik okyanusu) deniz yüzey su sıcaklığının salınımının soğuk bir evresidir (Şekil 1.). Bu bölge, Tropikal Pasifik Okyanusu'nun soğuk ve sıcak evreler arasında geçiş yapan bir bölgesidir. Soğuk evresine La Niña, sıcak evresine ise El Niño denir.

Bu yılki tahminler, orta ve doğu Pasifik bölgelerinde normalden daha soğuk yüzey sularını göstermektedir. Bu soğuk anomalileri, bir La Niña olayı olarak kabul edilecek kadar güçlü veya yaygın değil ve nötr bir evre gösteriyor. Ancak önümüzdeki aylarda kuvvetlenecek La Niña evresi olabilir.

Bu hala net bir nötr evredir, ancak gelişmesi öngörülen zayıf bir La Niña'nın erken evrelerini göstermektedir. Okyanus sıcaklığı da bir La Niña olayının aktif olduğunu göstermektedir. Bu güçlü bir olay değildir ve en iyi ihtimalle zayıf ila orta şiddette bir olaya dönüşmesi muhtemeldir. Ancak La Niña bir okyanus faktörü olduğundan, stratosferik Kutup Girdabı tahminlerini de gözlemlemek gerek; çünkü La Niña'ya rağmen soğuk ve sıcak bir kış arasındaki önemli faktör olabilir.

KUTUP GİRDABİ KIŞ ETKİSİ

Kutup Girdabı, tüm Kuzey Yarımküre üzerinde dönen ve her sonbaharda yeniden ortaya çıkan büyük bir siklonik (alçak basınç) alandır. Kış ve ilkbahar aylarında kuzey yarım kürede hava durumu gelişiminde kilit bir rol oynar. Bu nedenle, 2025/2026 için Kutup Girdabının erken tahminlerine göz atmalıyız. Kutup Girdabı'nın kış etkileri iki ana şekilde ortaya çıkabilir:

Güçlü/kararlı bir Kutup Girdabı genellikle güçlü kutup sirkülasyonu ve kararlı bir jet akımı anlamına gelir. Buna karşılık, zayıf bir Kutup Girdabı, bozulmuş bir jet akımı düzeni ve güçlü bir hava tepkisi yaratır. Sonuç olarak, soğuk havayı kontrol altında tutmakta zorlanır ve bu da artık kutup bölgelerinden orta enlem bölgelerine daha serbestçe kaçabilir (Şekil 2’de sağ). Yani, daha soğuk ve karlı bir kış istiyorsanız, en iyi seçeneğiniz zayıf bir (Polar Wortex) Kutup Girdabı'dır. Ayrıca, azalan deniz buzu kaplı alan da Kutup Girdabı'nı zayıflatabilir. 

2025/2026 İLK KIŞ TAHMİNİ

Erken kış tahmini, üç meteorolojik kış ayı (Aralık-Ocak-Şubat) boyunca ortalama bir tabloyu temsil eder ve genel hava durumu modellerini gösterir. Modeller %100 doğru olsa bile, bu hava koşullarının üç ay boyunca aralıksız devam edeceği anlamına gelmez. Sadece hava modellerinin çoğu zaman nasıl görünebileceğine dair bir fikir verir. Avrupa'daki yüzey sıcaklığı tahminlerine baktığımızda, Atlantik'teki düşük basınç anomalisine bağlı olarak beklenen bir model görüyoruz. Kıtanın büyük bir kısmı, alçak basınç alanı nedeniyle güneyden gelen akıntının etkisi altında, merkezî bir bölge hariç, normalden daha sıcak. 
Avrupa için yağış tahmini, alçak basınç alanı nedeniyle kuzeybatıda ve güneyde daha fazla yağış öngörüyor.

Avrupa'ya baktığımızda, ortalamanın altında kar yağışı görüyoruz. Türkiye’de ortalamanın altında, İskandinavya'nın bazı bölgelerinde ve İngiltere’de normalden daha fazla kar yağışı tahmin ediliyor. Avrupa'ya bakıldığında, kış tahminlerindeki en ilginç ay Ocak 2026'dır. Kuzeyde geniş bir yüksek basınç blokajı tahmini bulunmaktadır. Bir antisiklon saat yönünde döndüğünden, bu, kıta boyunca daha soğuk bir kuzeyden kuzeydoğuya doğru akarak daha soğuk bir hava kütlesinin taşınması anlamına gelir.

Kutup bölgeleri üzerindeki yüksek basınç blokajı, tahminlerin de gösterdiği gibi, zayıf veya kesintiye uğramış bir dolaşımın ve daha zayıf bir Kutup Girdabı'nın açık bir işaretidir. Daha zayıf bir Kutup Girdabı, yukarıda daha önce gösterildiği gibi, stratosferdeki artan basınç ve sıcaklık nedeniyle genellikle tam ölçekli bir çöküşe çok daha yatkındır. Bu, ileride kış mevsiminin ana olaylarından biri olabilir ve soğuk günleri ve kar yağışını ilkbahara doğru birkaç haftaya yayabilir veya uzatabilir.