Güneş uzun süre sürdürdüğü sessizliğini 8 ekim 2026 da bozdu. En son 1913’de 311 gün, güneş lekesi olmamıştı. 1950’lerde Uzay Çağının başlamasından bu yana, güneş aktivitesi genel olarak yüksek oldu. Kayıtlardaki on adet en şiddetli güneş döngüsünün beşi son 50 yılda gerçekleşti. Bu tür derin sakinliğe alışık değiliz. Bu uzunluktaki solar minimum en son 1901 ve 1913’ün solar minimumunda yaşanmıştı.
Güneşte 8 Ekim'de kaydedilen M6.7 sınıfındaki patlamayla dikkat çekti. Güneş patlamaları, yıldızın manyetik alanında biriken enerjinin aniden açığa çıkmasıyla oluşuyor. Bu olaylar sırasında uzaya yoğun miktarda elektromanyetik radyasyon yayılabiliyor.
Bilim insanları güneş patlamalarını A, B, C, M ve X olmak üzere farklı şiddet kategorilerine ayırıyor. M sınıfı patlamalar güçlü olaylar arasında yer alırken X sınıfı en yüksek şiddet kategorisini oluşturuyor. M6.7 seviyesindeki bir patlama, özellikle Dünya'nın Güneş'e dönük tarafındaki yüksek frekanslı radyo haberleşmesini geçici olarak etkileyebiliyor. Ancak her güçlü güneş patlaması, Dünya'da büyük çaplı bir jeomanyetik fırtınaya neden olmuyor.
Uzay hava durumu tahminleri, 9 Ekim Cuma günü için jeomanyetik hareketlilik ihtimaline işaret ediyor. Jeomanyetik fırtınalar ise elektrik iletim hatlarında istenmeyen akımların oluşmasına ve uydu operasyonlarında teknik sorunlara yol açabiliyor. Bununla birlikte her güneş patlamasında internetin kesilmesi veya elektrik şebekelerinin devre dışı kalması beklenmiyor. Tahminlerde 10 Ekim'de de hareketliliğin sürmesi, Güneş patlamalarının iletişim sistemleri üzerindeki etkileri, özellikle radyo dalgalarının atmosferde yayılma koşullarının değişmesiyle ortaya çıkabiliyor.
Güneş'ten gelen radyasyon ve yüklü parçacıklar Dünya'nın atmosferi tarafından filtre edildiğinden insan sağlığı açısından bir tehlike söz konusu değil. Atmosferin filtre gücünün en aza indiği veya yok olduğu kutuplar radyasyonun dünya ya girdiği bölgelerdir. Ancak kutup bölgelerinden uçuş yapan plotlarda, bu bölgelerde görev yapanlarda ve uzaydaki astronotlarda radyasyon alma risk vardır. Güneş'ten gelen radyasyona normalden çok daha yoğun olarak maruz kaldıklarından, kanser hastalığı açısından potansiyel risk grubuna giriyorlar.
İnsanın kendi iç manyetik alanı ile dünyanın oluşturduğu manyetik alan arasındaki uyumluluk çeşitli nedenlerden dolayı bozulabilmektedir. Bunun nedeni de insanın yaşadığı yerin manyetik alanının büyüklüğü ve dünya manyetik alanın güneş aktivitesine göre değişmesine bağlı olduğu tespit edilmiştir.
Dünya manyetik alanının haritası incelendiğinde alanın yapısı ile MS hasta sayısı arasında kuvvetli ilişki bulunmuştur. Manyetik alanın düşey bileşeni biyolojik maddeleri etkiler. Düşey manyetik alanı bileşeni kutuplara yakın yerde hemen hemen yoktur ve MS (bir çeşit sinir sistemi hastalığı) hastalığına düşey bileşenin zayıf olduğu bölgelerde çok sık rastlanır.
Hayatımızı etkileyen biyomanyetik alanın ay, güneş, diğer yıldız veya gezegenler gibi dünya dışı etkenler ve içinde bulunduğumuz yakın çevre ile kullandığımız cihazların etkisinin bilinmesi tedbir alma ve tedavi açısından önem taşımaktadır. Vietnam savaşında güneşteki patlamaların haberleşme konusunda çok etkili olduğu ve savaşın seyrine hükmettiği düşünülürse sadece sağlık açısından değil ulusal güvenliğimiz açısından da düşünülmesi gereken bir doğa olayıdır.
Güneş uzun süre sürdürdüğü sessizliğini 8 ekim 2026 da bozdu. En son 1913’de 311 gün, güneş lekesi olmamıştı. 1950’lerde Uzay Çağının başlamasından bu yana, güneş aktivitesi genel olarak yüksek oldu. Kayıtlardaki on adet en şiddetli güneş döngüsünün beşi son 50 yılda gerçekleşti. Bu tür derin sakinliğe alışık değiliz. Bu uzunluktaki solar minimum en son 1901 ve 1913’ün solar minimumunda yaşanmıştı.
Güneşte 8 Ekim'de kaydedilen M6.7 sınıfındaki patlamayla dikkat çekti. Güneş patlamaları, yıldızın manyetik alanında biriken enerjinin aniden açığa çıkmasıyla oluşuyor. Bu olaylar sırasında uzaya yoğun miktarda elektromanyetik radyasyon yayılabiliyor.
Bilim insanları güneş patlamalarını A, B, C, M ve X olmak üzere farklı şiddet kategorilerine ayırıyor. M sınıfı patlamalar güçlü olaylar arasında yer alırken X sınıfı en yüksek şiddet kategorisini oluşturuyor. M6.7 seviyesindeki bir patlama, özellikle Dünya'nın Güneş'e dönük tarafındaki yüksek frekanslı radyo haberleşmesini geçici olarak etkileyebiliyor. Ancak her güçlü güneş patlaması, Dünya'da büyük çaplı bir jeomanyetik fırtınaya neden olmuyor.
Uzay hava durumu tahminleri, 9 Ekim Cuma günü için jeomanyetik hareketlilik ihtimaline işaret ediyor. Jeomanyetik fırtınalar ise elektrik iletim hatlarında istenmeyen akımların oluşmasına ve uydu operasyonlarında teknik sorunlara yol açabiliyor. Bununla birlikte her güneş patlamasında internetin kesilmesi veya elektrik şebekelerinin devre dışı kalması beklenmiyor. Tahminlerde 10 Ekim'de de hareketliliğin sürmesi, Güneş patlamalarının iletişim sistemleri üzerindeki etkileri, özellikle radyo dalgalarının atmosferde yayılma koşullarının değişmesiyle ortaya çıkabiliyor.
Güneş'ten gelen radyasyon ve yüklü parçacıklar Dünya'nın atmosferi tarafından filtre edildiğinden insan sağlığı açısından bir tehlike söz konusu değil. Atmosferin filtre gücünün en aza indiği veya yok olduğu kutuplar radyasyonun dünya ya girdiği bölgelerdir. Ancak kutup bölgelerinden uçuş yapan plotlarda, bu bölgelerde görev yapanlarda ve uzaydaki astronotlarda radyasyon alma risk vardır. Güneş'ten gelen radyasyona normalden çok daha yoğun olarak maruz kaldıklarından, kanser hastalığı açısından potansiyel risk grubuna giriyorlar.
İnsanın kendi iç manyetik alanı ile dünyanın oluşturduğu manyetik alan arasındaki uyumluluk çeşitli nedenlerden dolayı bozulabilmektedir. Bunun nedeni de insanın yaşadığı yerin manyetik alanının büyüklüğü ve dünya manyetik alanın güneş aktivitesine göre değişmesine bağlı olduğu tespit edilmiştir.
Dünya manyetik alanının haritası incelendiğinde alanın yapısı ile MS hasta sayısı arasında kuvvetli ilişki bulunmuştur. Manyetik alanın düşey bileşeni biyolojik maddeleri etkiler. Düşey manyetik alanı bileşeni kutuplara yakın yerde hemen hemen yoktur ve MS (bir çeşit sinir sistemi hastalığı) hastalığına düşey bileşenin zayıf olduğu bölgelerde çok sık rastlanır.
Hayatımızı etkileyen biyomanyetik alanın ay, güneş, diğer yıldız veya gezegenler gibi dünya dışı etkenler ve içinde bulunduğumuz yakın çevre ile kullandığımız cihazların etkisinin bilinmesi tedbir alma ve tedavi açısından önem taşımaktadır. Vietnam savaşında güneşteki patlamaların haberleşme konusunda çok etkili olduğu ve savaşın seyrine hükmettiği düşünülürse sadece sağlık açısından değil ulusal güvenliğimiz açısından da düşünülmesi gereken bir doğa olayıdır.