Prof. Dr. Orhan Şen Prof. Dr. Orhan Şen

Sıcak Hava Dalgaları Sağlığımızı Tehdit Ediyor

26.07.2025 Cumartesi | 20:38Son Güncelleme:

Haziran 2025'te, aşırı sıcaklıklar ve sıcak hava dalgaları Kuzey Yarım küredeki birçok bölgeyi etkiledi. Temmuz ayında da devam ediyor. Bir sıcak hava dalgası ilan etmek için gereken aşırı sıcaklık süresi genellikle 3 gün olarak belirlenir. Aşırı sıcaklar, hem doğada hem de toplumda, orman yangınlarından kuraklıklara, fırtınalardan altyapı arızalarına ve su ve gıda kıtlığına kadar uzanan karmaşık ve birbiriyle bağlantılı bir dizi süreci tetikler.

Haberin Devamı
Haberin Devamı

Sıcak hava dalgaları sırasındaki aşırı sıcak, yalnızca hava sıcaklığından değil, aynı zamanda nem, güneş radyasyonu, rüzgâr, çevre ve fiziksel aktiviteden de dolayı insan vücudu üzerinde önemli bir termal stres oluşturur. Vücut fazla ısıyı atamadığında, ısı bitkinliği veya sıcak çarpması riski artar. Yüksek termal stres kalbi ve böbrekleri zorlar ve kardiyovasküler, solunum, zihinsel veya diyabetik rahatsızlıklar gibi kronik hastalıkları kötüleştirir.

Sıcak hava dalgaları ve aşırı sıcaklıklar, kentsel ortamlarda özellikle güçlü etkilere sahiptir. Şehirler, sıcaklıkların çevredeki kırsal alanlara göre önemli ölçüde daha yüksek olduğu kentsel ısı adası etkisinden etkilenir. Yoğun yapılaşma, asfalt yüzeyler, yeşil alan eksikliği ve yüksek nüfus yoğunluğu, gün içinde daha fazla ısı birikmesine ve geceleri daha az soğumaya neden olur. İstanbul'un şehir içi gökdelen bölgesi ile (Maslak)  3 km uzağındaki kırsal alan (Park Orman) arasındaki sıcaklık farkı 7°C'ye ulaştı. En büyük farklar, gün içinde biriken ısının kısa gece boyunca yeterince dağılamadığı yaz aylarında meydana gelmektedir.

Yüksek sıcaklıklar, özellikle çocuklar, yaşlılar, hamile kadınlar veya açık havada çalışanlar gibi hassas gruplarda bitkinliğe, sıcak çarpmasına veya kronik hastalıkların kötüleşmesine yol açabilen termal stresi artırır. Sıcaklık ayrıca iş verimliliğini düşürür ve ekonomik kayıplara neden olabilir.

Haberin Devamı
Haberin Devamı

Sıcak Hava Dalgaları Sağlığımızı Tehdit Ediyor

 

Sıcak çarpması hayatı tehdit eden bir durumdur: Acil tıbbi yardım alın veya yerel acil servis numaranızı arayın!

Sıcak hava dalgaları ayrıca, Soğutma talebinin artması ile, elektrik şebekesindeki yükü artırır ve şebeke aşırı yüklenerek tam da elektriğe en çok ihtiyaç duyulan anda elektrik kesintilerine yol açabilir. Yoğun güneş ışığı ve trafik emisyonları hava kalitesini kötüleştirir ve yer seviyesindeki ozon konsantrasyonlarını artırarak ve öncesinde oluşan PAN (Peroksi Asetil Nitrat) solunum yolu hastalıklarına neden olur veya bu hastalıkları şiddetlendirir. Bu olaya Atmosfer Kimyasında “Fotokimyasal Smog” adı verilir. Şehirleşmiş alanı büyük olan kentlerde önemli hava kirliliğidir.

Sıcak hava dalgalarına genellikle kuraklık ve yüksek buharlaşma eşlik eder ve bu da kişisel kullanım, sanayi ve kamu hizmetleri için su bulunabilirliğini azaltır. Orman yangını riski de artar. Aşırı sıcaklıklar ayrıca yolların, demiryollarının veya bina yapılarının deforme olması gibi altyapılara da zarar verebilir. Bu olaylar birbirleriyle etkileşime girerek kentsel hizmetlerde aksaklıklara, önemli ekonomik kayıplara ve nüfus arasında hastalık ve hatta ölüm oranlarının artmasına neden olabilir.