Medya ve Gastronominin Mimarı: Ted Turner’ın Amerika’ya bıraktığı miras

Amerikan iş dünyasının yetiştirdiği en sıra dışı vizyonerlerden biri olan Ted Turner, çok başarılı bir medya patronuydu ama aynı zamanda da toplum psikolojisini, gastronomiyi, doğa korumacılığını ve kitle iletişimini aynı potada kullanabilen ,başaran ender girişimcilerden biriydi. Turner’ın başarısı, sadece para kazanmakla açıklanamaz; onun asıl gücü, insan davranışlarını ve toplumsal ihtiyaçları önceden okuyabilmesiydi.

Ted Turner öncelikle ekranlara salt haberciliği getirmiştir. Adı üzerinde CNN (Cable News Network), yani Kablolu Haber Ağı… Haftada 7 gün, 24 saat haber sunan bir televizyon kanalından söz ediyoruz. Daha önce bu kadar ayrıntılı olmayan bir sektörde, nerede önemli bir olay yaşansa CNN oradan canlı yayın yapma ilkesini hep yerine getirmiş ve rekabet yaratmıştır.

80’li yıllarda televizyon dünyasında devrim yaratan Turner, 24 saat kesintisiz haber yayıncılığı fikriyle medya tarihini değiştirdi. CNN sayesinde Amerikalılar ilk kez dünyanın her yerindeki gelişmeleri anbean takip etmeye başladı. Haber artık sadece akşam bültenlerinde izlenen bir içerik olmaktan çıkmış, günün her saatinde yaşayan bir akış haline gelmişti. Bu model, yalnızca televizyonculuğu değil, Amerikan halkının dünyaya bakışını da değiştirdi. Sürekli bilgi akışı, toplumda küresel olaylara karşı daha yüksek bir farkındalık ve özgüven oluşturdu

Ted Turner,tam bir işkolikti. Merkezi Atlanta’da bulunan CNN’e, adeta evini taşımış, 24 saat stüdyoda ekibinin başında olmuştur. Onu bornozla masaları gezerken görenler, bir süre sonra bu huyuna alışmış; hatta ceketle gördüklerinde yadırgamışlardır.

Haber ağına ülkenin ve dünyanın gözde, başarılı gazetecilerini yüksek transfer ücretleriyle bağlayan ünlü yayıncı, daha sonra CNN International’ı kurmuş ve okyanusun karşı tarafına da açılmıştır.

Çok yönlü iş insanı ve hayırsever Ted Turner, CNN’i emin ellere bıraktıktan sonra başka sevdalara yönelmiştir. Dünya Ring Güreşi Şampiyonası’nı düzenleyerek yüz binleri salonlara çekmiş, dev bir iş alanı yaratmıştır.

CNN gibi birçok radyo ve televizyon kanalının kuruluşuna imza atmış; eğlence alanında da şirketler kurarak özellikle çocuklar için çizgi filmler üretmiştir. Warner Bros’un bazı bölümlerini satın almış, TNT kanalını da yayına sokmuştur.

Hayırseverliği ise yine adına kurduğu vakıflar aracılığıyla, yardıma ihtiyacı olan kurum ve kuruluşlara bağışladığı büyük meblağlarla anılmıştır. BM Yardım Vakfı’na verdiği 2 milyar dolarlık çek dünyada büyük yankı uyandırmıştır.

Ted Turner’ın hayatına üç “J” girdi. İlk eşinin adı Julia Gayle Nye idi. İkinci evliliğini Jane Shirley Smith ile yaptı. Son eşi ise ünlü film yıldızı ve aktivist Jane Fonda oldu. Ted Turner ile Jane Fonda 1991 yılında evlenmiş ve dönemin en dikkat çeken çiftlerinden biri olmuştu. Jane Fonda’nın çevre, kadın hakları ve savaş karşıtı hareketler konusundaki güçlü aktivist kimliği, Turner’ın hayatında da belirli etkiler yarattı. Özellikle çevrecilik ve küresel sosyal sorumluluk alanlarında Turner’ın daha görünür çalışmalar yapmasında Fonda’nın düşünce dünyasının etkili olduğu sıkça dile getirildi.

Turner zaten doğa koruma ve insani yardım projelerine ilgi duyan bir iş insanıydı; ancak Jane Fonda ile olan birlikteliği sırasında sosyal meseleler konusunda daha duyarlı ve kamuoyu önünde daha aktif bir profil sergiledi. Buna rağmen çiftin farklı yaşam tarzları nedeniyle evlilikleri bitti. Ancak Jane fonda ile birlikteliği yalnızca medya patronu kimliğiyle değil, toplumsal konulara duyarlı bir figür olarak da öne çıkmasında önemli rol oynadı.

Ancak Turner’ın vizyonu yalnızca medya ile sınırlı değildi. Ted Turner’ın bir başka tutkusu da avcılıktı. Nebraska ve New Mexico’da iki devasa çiftliği vardı. Hayatının sonbaharında buraya yerleşti ve Amerikan sığırı olarak bilinen bizon yetiştirmeye başladı.

O, aynı zamanda vahşi doğanın korunmasını kapitalizmle birleştirebilen nadir iş insanlarından biri oldu. Amerika’nın sembollerinden biri olan bizonların nesli bir dönem ciddi tehdit altındaydı. Turner, geniş çiftliklerinde bizon yetiştiriciliğine yatırım yaparak hem ekonomik hem de ekolojik bir model geliştirdi. Bizon eti, onun girişimleri sayesinde Amerikan gastronomisinde yeniden değer kazandı. Sağlıklı, doğal ve düşük yağ oranına sahip bu et türü, zamanla restoran menülerinde ve market raflarında kendine yer buldu.

Asıl dikkat çekici olan ise şuydu: Turner, bir hayvanı korumak için onu yalnızca yasalarla değil, ekonomik değer yaratarak da yaşatabileceğini gösterdi. İnsanların tüketim alışkanlıklarını değiştirerek bizonun yeniden çoğalmasını sağladı. Böylece doğa korumacılığı ile serbest piyasa arasında alışılmadık ama etkili bir köprü kurdu. Ted Turner’ın hikayesi, klasik bir iş insanı hikayesinden çok daha fazlasıdır. O, televizyonun gücüyle toplumun düşünce biçimini değiştiren, gastronomi üzerinden kültürel alışkanlıkları dönüştüren ve doğayı korurken ekonomik sürdürülebilirliği de ihmal etmeyen büyük bir stratejistti.

Ardından “Ted’s Buffalo Grill” adlı restoran zincirini kurdu. Sonuçta, bir zamanlar Kızılderilileri’n ana besin kaynaklarından biri olan bizonu Amerikalılar’a sevdirdi.

Özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nin dünyanın en büyük bizon eti üreticileri ve ihracatçıları arasında yer almasını sağladı. Bizon eti; düşük yağ oranı, yüksek protein değeri ve “doğal kırmızı et” algısı nedeniyle son yıllarda premium et pazarında ilgi görmektedir.

CNN Türk ise 11 Ekim 1999’da Time Warner şirketiyle yapılan anlaşma sonucu doğdu. Çeyrek yüzyılı aşkın süredir yayınlarını başarıyla sürdürüyor. CNN Türk’ün kurulduğu günden 2015 yılına kadar Kanal D ile birlikte İtalya temsilciliğini üstlendim. Daha sonra köşe yazarı olarak çalışmaya başladım .

Nereden nereye…

Girişimci Ted Turner’ın hayat macerası hafta içinde sona erdi. Yarattığı iş alanı Amerikan ekonomisine fazlasıyla katkı sağladı. Habercilikte ve hayırseverlikte öncülüğü örnek oldu.

Ted Turner ardında sadece bir medya imparatorluğu değil, dünyayı 24 saat haberle tanıştıran bir vizyon bıraktı; o, haberin akışını değiştiren adamdı.

Rahat uyu Ted Turner.