Reha Erus Reha Erus

Solidarnosc'un 40.yılı

06.09.2020 Pazar | 13:09

Geçenlerde gazetelerde bir ajans fotoğrafı gördüm. Polonya’da işçi sendikası hareketi Solidarnosc’ un 40. yıl kutlaması İstanbul’da ki tarihi Galata kulesine yansıtılmış.

 

Daha dün gibi ama yıllar çoık çabuk geçiyor. O dönemde İtalya’daydım. Solidarnosc’un Polonyaca karşılığı Dayanışma. Dönemin rejimi belli. Demir Perdenin çok katı zamanı ve halkın ezildiği yıllar. Polonya, Varşova Pakti’nın sadık bir üyesi. Komünüzmin kol gezdiği Sovyetler Birliği’nin arka bahçelerinden biri. Baskı dayanılamaz hal almış. Devlet işçi sınıfına nefes aldırılmıyor. Bu arada Katolik dünyası esrarengiz bir şekilde seçildikten 33 gün sonra ölen İtalyan Papa1. John Paul’un yerine yapılan Konklave’de sürpriz bir oylamayla Polonya’lı Kardinal Karol Joseph Wojtyla’yı yeni Papa seçiyor.

Doğu Blokundan gelen sakıncalı Papa ülkesi için adeta bir umut ışığı oluyor.1978’in son ayları. Polonya’da rejim şaşkın. Diğer komünist ülkelere oranla Polonya daha bir dindar. Papa ilk ziyaretini kendi ülkesine yapıyor. Halk coşku ile karşılıyor yeni dini lideri. Bağrına basıyor Papa 2. John Paul’u. Ama Sovyetler Birliği çok kuşkulu ve huzursuz.

Bu arada ilk rejim karşıtı işçi hareketi Gdansk kentindeki Lenin tersanede gizliden başlatılıyor. Bağımsız Özyönetimli Dayanışma Sendikası Solidarnosc adını alıyor. Hedef sosyalizm çerçevesinde radikal reformların yapılmasını sendikal bir sistemle gerçekleştirmek. Polonya Halk Cumhuriyetleri rejimleri bu harekete karşı Sovyetler Birliğinden gelen talimatlarla baskı uygulamayı hedefliyor. Ama sendika her geçen gün güçleniyor. İşçilerin dayanışması Papa 2. John Paul’dan da destek almaya başlıyor.

Liderleri Lech Walesa Vatikan ile sıkı bir işbirliğine gidiyor. Bu arada rahip Jerzy Popieluszko’nun öldürülmesi sendika ile kilisenin bağlarını dahada güçlendirince ve ülkede tepkiler artınca dönemin Cumhurbaşkanı Wojciech Jaruzelski pes ederek sendika ile masaya oturma kararı almak zorunda bırakılıyor. Aslında bu gelişme Brejnev Doktirininin sallantısının ilk eylemi kabul edildi.

Solidarnosc lideri Lech Walesa Lenin Tersanesi emekçilerini çok iyi yönetmişti. Siyasi zaferin gizli kahramanı Doğu Blokundan gelen dini lider Papa 2. John Paul’du. Bu aynı zamanda Sovyetler Birliği için ilk ciddi yenilgi ve dağılma başlangıcıydı. Dönemin Sovyet lideri Mihail  Gorbaçov’un1989 Devrimine ışık tuttu.

Glasnost (Açıklık) bir şekilde Polonya’ya özgürlüğü tattıran işçi lideri Lech Walesa ve onun sendikası Solidarnosc’un hareketiyle gerçekleşti. Lech Walesi bu başlattığı genel direnişin ödülünü ülkesinin Cumhurbaşkanı seçilerek aldı. Başarısını gizli kahraman Papa 2. John Paul ile paylaştı. Solidarnsc’un 40. yılı İstanbul dahil bir çok dünya kentinde logolarla kutlandı

  Lech Walesa’yı bir panelde Roma’da tanıdım. Alçak gönüllülüğüne hayran oldum. Bu arada Soldarnosc işçi sendikası bugün Polonya’nın en güçlü kurumu olarak görevini sürdürüyor.                  

Diğer Yazıları

İtalya'nın en eski kafesi pandemi kurbanı mı?

Kanallar diyarı Venedik’e her gittiğimde mutlak San Marco Meydanı'ndaki 300 yıllık Caffè Florian'a uğrar cappuccino içerdim. Zaten Venedik'e giden çoğu yabancı turistlerin meydandaki uğrak yeridir. Karşısındaki görkemli katedrali seyrederken bir şeyler içip atıştırmak büyük zevktir.

Devamını Oku 28.02.2021

Ayın Dizisi: Allen, Farrow’a Karşı

Bugünlerde ABD'de ilginç bir belgesel - dizi HBO kanalında yayınlanmaya başladı. Her biri bir saatlik dört bölümden olaşın dizinin adı ‘Allen vs Farrow’ (Allen Farrow’a Karşı)

Devamını Oku 24.02.2021

Serena Williams için veda zamanı geldi mi?

Tenis kortlarına gelmiş geçmiş en iyi kadın raket olarak bilinen Serena Williams için artık veda zamanı geldi mi?

Devamını Oku 22.02.2021
{$ item.Title $}
{$ item.Title $} © {$ item.Files[0].Sources[0] $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ photo.Metadata.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
LG
MD
SM
XS