Adını Sıkça Duymaya Başladığımız El Nino

El Nino, Pasifik Okyanusu'nun ekvatoral bölgesinde deniz suyu yüzey sıcaklıklarının alışılmadık derecede yükselmesiyle tetiklenen doğal bir küresel iklim olayıdır. Normal şartlarda, Büyük Okyanus (Pasifik) üzerindeki alize rüzgarları batıya doğru güçlü bir şekilde eser. Bu rüzgarlar, okyanusun yüzeyindeki ısınmış suları Asya ve Avustralya’ya doğru iter. Güney Amerika (Peru/Ekvador) kıyılarında ise alttan gelen soğuk ve besin zengini sular yüzeye çıkar.

Ancak El Nino dönemlerinde bu rüzgarlar zayıflar, hatta bazen tersine döner. Batıda biriken o sıcak su kütlesi, devasa bir dalga gibi Doğu Pasifik’e, yani Güney Amerika kıyılarına doğru geri akar. Okyanus yüzey sıcaklığının normalin birkaç derece üzerine çıkmasıyla birlikte, atmosferik dengeler tamamen altüst olur. Bu döngü genellikle 2 ila 7 yılda bir tekrarlanır.

Küresel Bir Domino Etkisi

El Nino sadece Pasifik’te yaşanan yerel bir ısınma değildir; küresel iklim üzerinde bir domino etkisi yaratır. Okyanustaki sıcaklık değişimi, jet akıntılarının (yüksek atmosferdeki rüzgarların) rotasını değiştirir. Sonuç mu?

Bir Yanda Kuraklık ve Yangınlar: Avustralya, Endonezya ve Güney Asya gibi normalde yağışlı olan bölgelerde şiddetli kuraklıklar baş gösterir. Tarım arazileri kurur, orman yangınları tetiklenir.

Diğer Yanda Sel ve Aşırı Yağışlar: Güney Amerika’nın kurak batı kıyıları (Peru, Ekvador) ve ABD’nin güneyi normalin çok üzerinde yağış alır. Bu durum ölümcül sel baskınlarına ve toprak kaymalarına yol açar.

Küresel Sıcaklık Rekorları: El Niño, okyanustaki devasa ısıyı atmosfere saldığı için, yaşandığı yıllar genellikle dünya genelinde "en sıcak yıl" rekorlarının kırıldığı dönemler olur.

Ekonomik ve Ekolojik Fatura

El Nino’nun etkileri meteoroloji istasyonlarında kalmaz, doğrudan sofralarımıza ve ceplerimize yansır.

1.Balıkçılık Çöker: Peru kıyılarında soğuk suyun yüzeye çıkışı engellenince, sudaki oksijen ve besin (plankton) miktarı hızla düşer. Balıklar bölgeyi terk eder veya ölür. Bu da küresel balıkçılık sektörüne büyük bir darbe vurur.

2.Gıda Krizi ve Enflasyon: Kakao, kahve, şeker kamışı, pirinç ve soya fasulyesi gibi temel tarım ürünleri El Nino’nun yarattığı hava muhalefetinden doğrudan etkilenir. Mahsul azalınca dünya genelinde gıda fiyatları yükselir.

3.Mercan Resiflerinin Beyazlaması: Okyanus sıcaklığındaki ufak bir artış bile denizlerin yağmur ormanları sayılan mercanların strese girmesine ve renklerini kaybederek ölmesine (mercan beyazlaması) neden olur.

Gelecek ve İklim Krizi

El Nino, binlerce yıldır var olan tamamen doğal bir iklim salınımıdır. Ancak günümüzde karşı karşıya olduğumuz küresel ısınma ve iklim krizi, El Nino’nun doğasını da değiştiriyor. Bilim insanları, ısınan bir dünyada El Niño olaylarının çok daha şiddetli, tahmin edilemez ve yıkıcı olabileceği konusunda hemfikir.

Sonuç olarak; El Nino bize doğanın ne kadar birbirine bağlı olduğunu hatırlatan en büyük göstergelerden biri. Pasifik’teki birkaç derecelik bir sıcaklık artışı, dünyanın öbür ucundaki bir çiftçinin hasadını, bir metropolün baraj doluluk oranını veya marketteki kahve fiyatını değiştirebiliyor. Doğayı kontrol edemesek de, erken uyarı sistemleri ve sürdürülebilir tarım politikalarıyla bu "Yaramaz Çocuk" ile yaşamayı öğrenmek insanlığın en büyük görevlerinden biri haline gelmiş durumda.