Lübnan'da iç savaş endişesi: "Tarih tekerrür ediyor"
Lübnan’da 15 yıl boyunca devam eden ve 150 binden fazla kişinin ölümüne yol açan iç savaşın etkileri günümüzde hala devam ediyor. İç savaş döneminde yaşananlar ve düşmanlıklar günümüzde hala devam ederken ülke, bir türlü huzur ve istikrarı yakalayamıyor.
Perşembe günü başkent Beyrut’ta yaşanan ve 56 kişinin öldüğü 32 kişinin yaralandığı çatışma, ülkenin 30 yıl önce patlak veren ve 15 yıl süren iç savaş günlerine geri döneceği yönündeki endişeleri artırdı.
Paniğe kapılmış babası onu aldığında ve mahallelerini sarsan silah sesinden annesiyle birlikte kaçtıklarında sadece bir yaşındaydı. Lübnan iç savaşının 46 yıl önce başladığı gündü. Ailesinin Beyrut'taki apartmanı cephe hattındaydı.Şimdi 47 yaşında olan Bahij Dana geçen hafta da aynı şeyi yaşadı. Aynı binanın önünde saatlerce süren silahlı çatışmalar nedeniyle karısını ve iki çocuğunu tahliye etti. Alt katlarda mahsur kalan anne ve babasına sivil savunma ekipleri yardıma geldi. Dana, "Tarih tekerrür ediyor" dedi.
Perşembe günü başkent Beyrut’ta yaşanan çatışmada 56 kişi öldü ve 32 kişi yaralandı. Çatışma tam beş saat sürdü.
Çatışmalar, mezhepçi tutkuları da sürekli olarak ateşledi. Buna iflas etmiş bir hükümeti, hiperenflasyonu ve artan yoksulluğu ekleyince altı milyonluk ülke Akdeniz'de bir barut fıçısına dönüştü.
Geçen yılki büyük liman patlaması soruşturması sürecinde çatışmalar patlak verdi.Sakinlik çağrılarına rağmen, Hizbullah'ın liderleri ve Hristiyan Lübnan Kuvvetleri, hararetli söylemlerini sürdürdüler. “Cephe hatları” ve “mahalle savunmaları” hakkında konuşarak iç savaş jargonunu geri getirdiler, savaştan bu yana toplumsal barışı koruyan anlaşmanın bozulduğu hissini derinleştirdiler.
51 yaşındaki tamirci Camille Hobeika, "Biz barıştık ve şimdi bizi tekrar karşı karşıya getirmek istiyorlar" diyerek anlatıyor yaşananlar
Dana, şiddet patlamasını liderler tarafından denenmiş bir taktik olarak görüyor: "Sorunla karşılaştıklarında iç savaş korkusunu besliyorlar" diyor. Ona göre, destekçilerinin sorgusuz sualsiz sadakati karşılığında topluluğuna iş ve hizmet sağlayan lider anlamına gelen Arapça "zaim" kelimesine dayanan işler böyle yürüyor."Biz buna alışkınız. Bir savaş ortamında büyüdük” deiyen Dana ekliyor "Savaşı kabul etmiyorum. Ben ülkemi, ailemi ve arkadaşlarımı kabul ediyorum. Bunu başka nerede bulabilirim?"
Ancak genç nesildeki pek çok kişi, siyasi liderlerin tarafı olmayı reddettiklerini söylüyor. Dana'nın 22 yaşındaki üniversite öğrencisi kızı Vanda, Lübnan'da kalmanın bir anlamı olmadığını düşünüyor.Son üç yılda Lübnan, nüfusunun %70'inden fazlasının yoksulluğa düşmesi ve birçok nitelikli insanın ülkeden ayrılmasıyla orta gelirli bir ülke statüsünü kaybetti. Babasının 25 yıllık matbaa işi battı ve ellerindeki paraya mali kriz sırasında uygulanan kısıtlamalar nedeniyle erişilemedi. Şimdi yatak odasının pencereleri kurşunlarla delik deşik. “En iyi üniversitelerde okuyoruz neden bunu yaşamak için mi? Bir kapı çarptığında neden şimdi korkmam gerekiyor? Neden bir ses varken ağlayarak babama koşmak zorundayım? Bu hayatı yaşamak zorunda değilim. Ailem hala umutları olduğunu söylüyor. Ama geriye hiçbir şey kalmadı. Neden burada bir aile planlayıp onlara bunu yaşatayım? 10 ya da 20 yıl sonra aynı şey olacak. Bu hep böyle kalacak" diyor.
Çatışmalardan günler sonra, bölge sakinlerinin çoğu henüz eve dönmedi. Sokaklarda kurşunlarla dolu apartmanlar sıralanıyor.Çatışmalar ise, ülkenin 30 yıl önce patlak veren ve 15 yıl süren iç savaş günlerine geri döneceği yönündeki endişeleri artırıyor...