Kentsel dönüşüme destek arttı: 5 soruda yeni dönemin detayları
İstanbul’da 600 bini çok riskli 1.5 milyon konut yenilenmeyi beklerken, vatandaşın en çok finansman noktasında zorlandığını gören Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı destek miktarını güncelledi. Yarısı Bizden kampanyası kapsamında hem hibe hem kredi hem de taşınma desteklerinde artışa gidildi. Peki, yeni dönemde riskli evini ya da işyerini dönüştürmek isteyen vatandaşlar kampanyadan nasıl yararlanacak, ne kadar ödeme alacak?
İstanbul’un 39 ilçesinde riskli yapı sahiplerinin tümü kampanyadan faydalanabilir. Üstelik bir başvuru tarihi sınırlaması da yok. Dönüşüm için aralarında anlaşan ev sahipleri önce bir müteahhit firma buluyor ve evinin riskli kararını aldırıyor. (Bakanlık lisanslı kurumlar risk tespiti yapıyor.) Kat irtifakı kurulduktan sonra da hak sahibi tespiti yaptırmak üzere ilçe belediyesine başvuruluyor. Bakanlıkça belirlenen randevu gününde de hak sahibi ile hibe taahhütnamesi ve kredi sözleşmesi imzalanıyor.
Bakanlığın kampanyadan faydalanılması için tek şartı şu: Yeni projedeki yapı (otopark ve sığınak hariç), eski yapının bir buçuk katı büyüklüğünü geçmeyecek. Böylece, ticari açıdan yüksek kârlı işlerin kampanya dışında tutulması sağlanıyor.
Konutlarda daha önce 700 bin TL olan hibe 875 bin TL’ye yine 700 bin TL olan kredi tutarı da 875 bin TL’ye çıkarıldı. Taşınma desteği ise 100 bin TL’den 125 bin TL’ye yükseltildi. Böylece, İstanbul’daki bir evin dönüşümü için vatandaşlara sunulan destek miktarı 1 milyon 875 bin TL olarak güncellendi. Hak sahiplerinin diğer her bir konutu için 1 milyon 750 bin TL kredi imkânı da sunuluyor.
İşyerinde ise 350 bin TL olan hibe 437 bin 500 TL’ye, yine 350 bin olan kredi miktarı da 437 bin 500 TL’ye, 100 bin TL olan taşınma desteği 125 bin TL’ye çıkarıldı. Böylece, işyeri dönüşüm desteği 1 milyon TL’ye yükseltildi. Hak sahiplerinin diğer her bir dükkânı için ise 875 bin TL kredi imkânı sağlanıyor. Ayrıca hak sahiplerine kredi verilirken gelir ve kredi puanına da bakılmıyor.
Bina bazlı dönüşümde ödemeler hak sahipleri adına yükleniciye yapılıyor. Yani evi dönüşüme giren vatandaşa doğrudan ödenmiyor. İş başlayınca yüzde 30, taşıyıcı sistemin bitiminde yüzde 30, sıva aşamasında yüzde 30, yapı kullanım izin belgesi alındığında yüzde 10 oranında ödemeler yapılıyor.
125 bin TL taşınma desteğini evde kiracı varsa kiracı, ev sahibi varsa ev sahibi alıyor.Kampanya kapsamında 125 bin TL taşınma yardımı alanlar, aylık 8 bin kira yardımı almıyor. Bunlardan birini seçmesi gerekiyor.
Hibe kısmında geri ödeme yok. Kredilerde ise geri ödemeler şöyle: Yapı ruhsatının alınmasından 2 yıl sonra başlıyor. Yani vatandaş yeni evine yerleşiyor ve sonra ödeme dönemi geliyor. 10 yıla kadar da vade uygulanıyor. Ödemenin başladığı ilk yıl faiz yok, sonraki yıllar Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranının yarısı kadar artış yapılıyor.
Kampanya kapsamında bina bazlı dönüşümlerde vatandaş müteahhit firmayı kendi buluyor ve anlaşıyor. Bina yerine alan bazlı site benzeri büyük dönüşümlerde tam uzlaşma sağlanması halinde Kentsel Dönüşüm Başkanlığı, TOKİ ve Emlak Konut işbirliği ile destek sağlanıyor. Bu durumda, hibe tutarı bina maliyetinden düşürülüyor, kalan borç uzun vadeli uygun ödeme koşullarıyla taksitlendiriliyor.
