Kredi kartına düzenleme: Yeni adımların piyasaya etkisi ne olur?
Kredi kartlarına düzenleme kamuoyunun gündeminde olmaya devam ediyor. Kamu ve özel bankalarda kredi kartı nakit avanslarına uygulanan taksit sayısı 12’den 3’e düşürüldü, bazı bankaların yeni müşterilerine sunduğu faizsiz kredilerde ise vadenin 6 aydan 3 aya düştüğü belirtildi. Peki taksit ve vade sınırlamasının nedeni ne? İşte detaylar...
Konuyla ilgili detayları Yeminli Mali Müşavir ve Ekonomist Muhammet Bayram, milliyet.com.tr’ye anlattı. Bayram konuşmasında şu ifadeleri kullandı: “Bazı bankalarda kredi kartı nakit avans taksit sayısı düşürüldü ve yeni müşterilerine ‘hoş geldin’ kredisi adı altında verilen faizsiz kredilerde vade 6 aydan 3 aya düşürüldü. Merkez Bankası’nın yaptığı adımlar burada önemli. Faiz artırmadan bazı sterilizasyon araçları kullanılarak piyasadan fazla paranın çekilmesi ve talep tarafının kısılması amaçlanıyor.
Bankalara resmi bir talimat gelmedi, ancak Merkez Bankası Başkanı Fatih Karahan tarafından kredi kartlarıyla ilgili bir çalışmanın yapılacağı, nihai çalışmanın Hazine ve Maliye Bakanlığı’na verileceği söylenmişti. Bankalar kendi karını maksimize edebilmek için taksit sınırlamasına gittiler. Ticari kredi genişleme sınırı düşürüldü, ihtiyaç kredisi aylık büyüme sınırı düşürüldü. Bu kapsamda bankalar kendi karlarını maksimize etmek adına taksitleri azalttı diyebiliriz.
Hem tüketici kredilerinde hem ihtiyaç kredilerinde faizler yükseltildi. Bankalar faiz oranlarını yükselterek kredilerde büyüme olmamasını amaçlıyor. Şu anda tüketici kredilerin aylık faiz yüzde 5’e yaklaştı, kümülatif olarak yüzde 65’i aşan bir oran var. Bankalar bununla birlikte daha az kredi çekilmesini amaçlıyor diyebiliriz.
Kredi kartı nakit avans limitlerinde şu anda bir sınırlandırma yok. Kişilerin gelir durumuna göre bir düzenleme yapılmalı. Vatandaşlar kredi kartlarından nakit avans çekip kredi faizlerine göre daha düşük faiz oranından borçlanıyordu. Son 5 ayda kredi kartı nakit avans ve gecikme faizleri değiştirilmedi, kişiler burada nakit avans çekerek ve kredi kartı harcaması yaparak buradan çektikleri parayı dolar ve Bitcoin’e yatırabiliyordu. O yüzden nakit avans limitleri kişilerin gelirine göre sınırlandırılacaktır.
İşletme sermayesi olmayan firmalar krediye bağımlılar. Kredi maliyetler arttıkça işletmelerin maliyetleri de artıyor. Burada işletmeler kendilerini döndüremez hale geliyorlar. Harcamaların kısılması da vatandaşın temel ihtiyaçlara ulaşması açısından bir sıkıntı. Vatandaşlar fiyatlama davranışlarındaki bozulmadan dolayı yarınki ihtiyaçlarını bugünden alıyordu. Atılan adımlar piyasada dezenflasyonun tesisi ve enflasyonla mücadele kapsamında hızlı bir şekilde sürece girilmesi açısından olumludur. Harcamaların kısılması vatandaşı olumsuz etkiliyor.
Kredi kartlarına ilişkin bir düzenleme bekliyorum. Kişilerin kredi kartı limitleri ve nakit avans limitleri önemli. Geliri olmasa da kendilerine kredi verilmiş, kredi kartı verilmiş kişiler var. Buna ilişkin kredi kartlarına bir taksit sınırlaması ve limit sınırlaması bekliyorum.”