Diyabet hastaları beslenirken nelere dikkat etmeli? Nelerden uzak durmalı?

Diyabet hastaları beslenirken nelere dikkat etmeli? Nelerden uzak durmalı?

Diyabet hastaları beslenirken nelere dikkat etmeli? Nelerden uzak durmalı?

Günümüzde yaygın olarak görülen hastalıklardan biri olan obezite çoğu kişide farklı hastalıkları da beraberinde getirmektedir. Tip II diyabet de bu hastalıklardan biridir. Tip 1 diyabette insülin üretimi yok iken Tip 2 diyabet hastalarında insülin üretimi vardır ancak hasta insülini kullanamaz haldedir. Bu yüzden kan şekeri hep yüksektir. Bu da organ hasarına neden olmaktadır. Hastalığın ilerleyen dönemlerinde ise çok daha farklı hastalıkların ortaya çıkması mümkündür. Obezite ve Metabolik Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Oğuzhan Karatepe ve Diyetisyen Selin Hanlıoğlu konu hakkında bilgiler verdi.

Haber devam ediyor
Haberin devamı
Haber devam ediyor
Haberin devamı

Metabolik cerrahi olarak da bilinen diyabet cerrahisi her diyabet hastasına uygulanamadığı gibi tip 1 diyabete sahip olan hastalara bu ameliyatın etkisi yoktur. Çünkü metabolik cerrahi operasyonundan yararlanmak için vücudun az miktarda da olsa insülin üretmesi gerekmektedir. Tip II diyabet tedavisinde genel olarak ilaçlar, tıbbi beslenme tedavileri ve uygun egzersizler kullanılmaktadır. Fakat bazı durumlarda bu tedaviler yeterli olmayabilir ve hastalık ilerleyerek kalp-damar hastalıkları, böbrek hastalıkları, ayak rahatsızlıkları ve görme kaybı gibi farklı hastalıkları da beraberinde getirmektedir. Ancak günümüzde uygun hastalarda metabolik cerrahi işlemleri uygulanarak tip 2 diyabet tedavisinde daha kesin sonuçlar alınabilmektedir.

Ancak tip 2 diyabet hastası da olsa 10 yıldan fazla süredir diyabet hastası olan kişilerde pankreastaki insülin düzeyine bakılmalıdır. Bununla birlikte kandaki C- peptit, HBA1C, insülin düzeyleri de kontrol edilmektedir.

Genellikle 4-6 arası küçük kesiler açılarak gerçekleştirilen operasyonlar farklı yöntemlerle yapılmaktadır. Bütün ameliyatlarda ortak özellik iştahı azaltıp gıda alımını kısıtlamak ve ilave olarak gıdaların ince barsağın son kısmına ulaşmasını sağlayacak yollar yapılmasıdır.

Transit Bipartisyon

Transit bipartisyon ameliyatı tüp mide ameliyatına ek olarak uygulanan bir operasyondur. Bu operasyonda, tüp mide ameliyatının ardından ince bağırsak ve mide arasında bağlantı noktası oluşturulur. Tüketilen gıdaların büyük çoğunluğu bu yeni bağlantı noktasından geçerek ince bağırsakta emilmektedir.

Gastrik By-Pass

Tip II diyabetin tedavi edilmesinde uygulanan etkin yöntemlerden biri de gastrik by-pass ameliyatıdır. Bu operasyonda mide ve ince bağırsakta değişiklik yapılmaktadır; midede oluşturulan torba ile ince bağırsağın alt kısmı birleştirilmektedir. İnce bağırsağın ilk etapta ayrılan üst kısmı ise tekrar alt kısma bağlanmaktadır. Gastrik by-pass’ta amaç midenin küçültülerek gıda tüketiminin azaltılması ve ince bağırsakta gıda emiliminin en aza indirilmesidir. Bu uygulama ile tüketilen yiyecekler hem midenin hem de ince bağırsağın büyük bir kısmına uğramamaktadır . Hastaların hızla kilo vermesi sayesinde Tip II diyabette de iyileşme sağlanmaktadır.

Haber devam ediyor
Haberin devamı
Haber devam ediyor
Haberin devamı

İleal İnterpozisyon

Metabolik cerrahi yöntemlerinden biri olan ileal interpozisyonda amaç ince bağırsağın başlangıç ve bitiş kısımlarının yerlerini değiştirerek hormon seviyesini artırmaktır. Bu anlamda oniki parmak bağırsağı, mide ve pankreasta yer alan insülin direnci hormonları azalırken ince bağırsakta insülin duyarlılığı hormonları yükselmektedir. Genellikle tüp mide ameliyatı ile birlikte uygulanan ileal interpozisyon ameliyatı hormon dengelerini değiştirdiği için Tip II diyabetin tedavisinde etkin bir yöntem olarak kabul edilmektedir.

Haber devam ediyor
Haberin devamı
Haber devam ediyor
Haberin devamı

Şeker Ameliyatı Sonrası Sıvı Diyeti (Operasyon Sonrası İlk 15 Gün)

Şeker hastalığı ameliyatı sonrası ilk 15 günlük periyotta hastalar sıvı dönemine başlarlar. Operasyon sonrası komplikasyon riskinin minimuma indirmek için taneli besinlerin tüketiminden kaçınılmalıdır. Hastalar sıvı beslenme döneminde aç kalmamaya özen göstermeli, az az sık sık beslenmeli, protein içeren berrak sıvıları tüketmelidir.

Şeker ameliyatı sonrası sıvı beslenme döneminde;

*Şeker içermeyen kompostolar tanesiz olduğu sürece tercih edilebilir.
*Ekşi meyvelerin suları içilmemelidir.
*Ara öğünlerde protein ihtiyacının karşılanması adına protein tozları, ayran veya süt gibi gıdalar tüketilebilir. Süt ve ayran gaz yapabileceği için laktozsuz çeşitleri tercih edilmelidir.
*Öğlen ve akşam öğünlerinde yağı alınmış kemik suyu, tavuk suyu ve et suyu gibi besleyici gıdalar tüketilmelidir. Ancak çorbaların içerisine mideyi rahatsız edeceğinden dolayı baharat, salça, soğan ve yağ eklenmemelidir.
Şeker Ameliyatı Sonrası Püre Diyeti (Operasyon Sonrası 15 – 30 Gün Arasında)
Sıvı diyet dönemi tamamlandıktan sonra şeker hastalığı ameliyatı olanlar püre diyet dönemine geçebilirler. Katı sıvı ayrımı bu dönemde kilit rol oynamaktadır. Sağlıksız pişirme yöntemleri ile hazırlanan ve mideyi rahatsız edebilecek yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Pişirme yöntemi olarak sadece haşlama, ızgara, fırında gibi sağlıklı yöntemler tercih edilmelidir.
Şeker ameliyatı sonrası püre beslenme döneminde;
*Püre şeklinde de olsa katı gıdaların yavaş yavaş tüketilmeye başladığı bu süreçte katı sıvı ayrımı yapılmalıdır.
*Yeterli miktarda protein tüketildiğinden emin olunmalı; püre formunda yumurta beyazı ve yağsız peynir; laktozsuz süt ve protein içecekleri tercih edilmelidir.
*Çiğ sebzelerin asit içeriği yüksek olduğu için tercih edilmemelidir.
*Püre beslenme döneminde yiyecekler iyice çiğnenmeli mideye en küçük halde gönderilmelidir.