Hamilelikte acil cerrahi gerektiren hastalıklar
40 hafta gibi uzun bir süreyi bebeğini bekleyerek geçiren anne adayları, hayatın diğer dönemlerinde olduğu gibi acil cerrahi gerektirebilecek durumlarla da karşılaşabiliyor. Bu tür rahatsızlıklarda tedavi işlemleri mutlaka anne ve bebeğin sağlığı ön planda tutularak gerçekleştiriliyor. Bu süreçte endişeye kapılmadan uzman kontrolünde doğru tedavi planlamasının yapılması ve motivasyonun düşürülmemesi büyük önem taşıyor. Op. Dr. Hüseyin Mutlu, gebelikte karşılaşılan acil cerrahi gerektiren hastalıklar hakkına bilgi verdi.
Hamilelikte meydana gelebilecek cerrahi hastalıkların tanısında hamile olmayanlara göre gecikmeler yaşanabilmektedir. Cerrahi kararı verilirken anne rahminde bulunan bebeğin durumu da her zaman göz önüne almaktadır. Hamilelikte cerrahi acillerde tanı muayene, kan testleri ve en sık kullanılan ultrasonografi yöntemi ile konulmaktadır. ultrasonografi yöntemi hem hastalığın tanısında hem de anne karnındaki bebeğin durumu ile ilgili bilgi vermesi açısından önemlidir. Radyolojik tetkiklerden röntgen en son başvurulan yöntemdir. Bu tür durumlarda daha emniyetli olduğu için MR tercih edilmektedir. Ayrıca gerekli durumlarda hamilelikte genel anestezi de kullanılabilmektedir.
Hamilelikte meydana gelen acil cerrahi işlem gerektiren rahatsızlıklardaki operasyonlarda laparoskopinin kullanılması gittikçe yaygınlaşmaya başlamıştır. Bu tür operasyonları zorlaştıran büyümüş olan rahimdir. Bu işleme karar verirken rahmin büyüklüğü önemli bir etkendir. Laparoskopinin en önemli avantajı, anne adayının hastanede kalış süresinin kısa olması, ağrı kesici ihtiyacının az olması ve ameliyat sonrası normal hayata dönmesidir. Hamilelikte acil genel cerrahi gerektiren rahatsızlıkları ihmal etmeyin-Apandisit-Mide ülseri-Bağırsak düğümlenmesi ya da tıkanması-Akut pankreas iltihabı-Safra kesesi iltihabı-Yumurtalık kisti patlaması-Kist torsiyonu-Saplı miyom torsiyonu-Karın zarı iltihaplanması-Dış gebelik kanaması -Düşük -Travmaya bağlı ortopedik yaralanmalar
Hamilelik döneminde meydana gelen yumurtalık kistlerinin patlaması veya miyom komplikasyonları ve rahmin yırtılması karın içinde tahrişe ve şiddetli ağrılara neden olmaktadır. Zamanında tanı konulmadığı takdirde hem anne hem de bebekte hayati riske neden olur. Tanı konularak zamanında yapılan cerrahi müdahale hayat kurtarıcıdır. Acil jinekolojik problemlerin cerrahi tedavisi de hamilelik haftasına göre kapalı veya açık operasyon şeklinde gerçekleştirilebilir. Hamilelikteki aciller içinde dış gebelik önemli bir yer tutar. Çünkü hamileliğin başında hamilelik pozitif olsa bile rahim içinde gebelik görünümü yoksa öncelikle düşünülmesi gereken bir durumdur. Nadiren rahim içinde sağlıklı bir gebelik devam ederken tüplerde ayrıca dış gebelik de olabilmektedir. Ayrıca son yıllarda sıklıkla görülen eski sezaryen yerine yerleşen gebeliklerin de yarattığı komplikasyonlar zamanında tanı ve tedavi gerektirmektedir.
Hamilelik döneminde görülen kadın hastalıkları dışında apandisit, safra kesesi iltihabı, bağırsak tıkanması da cerrahi gerektiren rahatsızlıklardır. Genel olarak karın zarının iltihaplanmasıyla beraber ciddi karın ağrısına neden olur. Kesin tanı konulduktan sonra gerekli tedbirler alınarak cerrahi girişim yapılması hem anne hem de bebeğinin sağlığına kavuşmasına yardımcı olur. Cerrahi teknik olarak kapalı veya açık cerrahi şeklinde yapılabilir. Ayrıca idrar yollarındaki taşların neden olduğu idrar yolu tıkaması hamilelikte şiddetli ağrılara neden olur. Uzun sürmesi bazen erken doğum sancılarının başlamasına neden olabilir. Bu durumda idrar yolu taşlarında müdahale gerekebilmektedir.