Sarı kantaron zehir mi şifa mı
Hürriyet'ten Fulya Soybaş'ın haberine göre; “Depresyona karşı antidepresan kullanmayın” dedi. Sarı kantaron otu önerdi. Fitoterapi Uzmanı Dr. Ümit Aktaş’ın önerisi meslektaşlarından veto yedi. Uzmanlar uyarıyor: İlaç yerine kaynatılıp yüksek dozda içilmesi riskli! Bitki çayları tehlikeli mi? Ölüme kadar götürebilir mi? Yoksa doğanın bir mucizesi mi?
Fitoterapi Uzmanı Dr. Ümit Aktaş, “Verdiğim tarifi depresyon tedavisini destekleyen çay olarak tanımlıyorum. Lavanta ve yeşil çayın da içinde yer aldığı bu kür de sarı kantaron bitkisi bir tatlı kaşığı kullanılmalı” diyor. Bunun hiçbir ilaç ile etkileşim sağlamayacak bir miktar olduğu ve yan etki yapmayacağı iddiasında.
“Fitoretapi, hastalıkları önlemek ve tedavi etmek için bitkilerden faydalanan bir bilim dalıdır” diyor Dr. Ümit Aktaş. Ama “Tüm dünyada yükselişte olmasına rağmen Türkiye’de ‘aktar tıbbı’ diye küçümseniyor” diyor. Aktaş’a göre, Almanya’da doktorların %66’sı, Japonya’da %70’i hasta tedavisinde bitkisel ürünler reçete ediyor.
Dr. Aktaş kendisine yöneltilen eleştirilerin çoğunun ‘ezber bozduğu’ için olduğunu söylüyor ve birçok meslektaşının fitoterapiye kulaklarını tıkadığını belirtiyor. “Halen tıbbi ilaç kullanımı en etkin çözüm olarak görülüyor” diyor. Aktaş “Kimyasal ilaçlar ortaya çıkmadan önce eczacılık bitkiler vasıtasıyla gerçekleştiriliyordu. İlaç kartellerinin oluşturduğu algı, korku ve endişe kampanyaları insanları bilinçsiz ilaç kullanımına yöneltti” diye ekliyor.
Dr. Aktaş “Bilim tartışmaya açıktır, karşıt görüşlerle değer kazanır. Sarı kantaronun depresyona olan olumlu etkilerinden bahseden bir hekimin, bunu bilimsel çalışma dayanağı olmadan söylemesi mümkün değildir” diyerek sarı kantaron çayının depresyona iyi geldiğin Avrupa Birliği Bilimsel Fitoterapi çalışmalarına dayandırıyor.
Doç. Dr. Veysi Çeri, Çocuk ve Genç Psikiyatristi. Dr. Ümit Aktaş’ın açıklamalarına son derece tepkili. “Depresyon ve psikiyatrik tedavilerle ilgili bilimsel gerçeklikten uzak açıklamalarda bulunmak furya haline geldi. Bu tür açıklamaları yapan kişiler hiçbir bilimsel araştırması olmayan, bilim insanları arasında prestiji ya da saygınlığı olmayan medyatik bireyler” diyor.
Doç. Dr. Çeri, “Sarı kantaron depresyona iyi geliyor olsa; bunu her gün depresyon hastaları ile yüz yüze görüşen psikiyatristler bilirdi” diyerek Dr. Aktaş’ı yalanlıyor. “Hayatında depresyonlu hasta görmemiş, depresyonun popüler medya araçlarında gösterildiği haliyle birkaç gün eve kapanıp TV izlemek ve çikolata kaşıklamak olduğunu sanan birilerinin tavsiyelerine uymayın!”
“Kullanmayın” denilen depresyon ilaçlarının depresyonu iyileştirdiğine dair yüzlerce veri olduğunu söyleyen Doç. Dr. Çeri, “Halkımıza sormak istiyorum, dünyadaki psikiyatrlar insan düşmanı da sırf bu kişi mi insan sevdalısı? Ben de bir halk çocuğuyum. Ne diye insanlara zarar verecek bir şeyi halkımıza sunayım, sarı kantaron depresyona faydalıysa ne diye halkımızdan saklayalım bunu” diyor.
- Ağızda kuruluk, baş ağrısı, kabızlık, çarpıntı, terleme ve mide bulantısı.- Serotonin arttırıcı etkisi hipertansiyona yol açabilir.- Başka ilaçlarla birlikte kullanımı karaciğer hasarı oluşturabilir.- Doğum kontrol, Antidepresan, astım, kanser ilaçları kullananlar ve organ nakli yapılan hastalar kullanmamalı.
Aktar Hande Polat, Dr. Ümit Aktaş’ın açıklamalarının ardından, sarı kantaron satışlarında büyük bir artış olduğunu söyledi. Ancak o gelen müşterilerine otu niçin alacaklarını, ilaç kullanıp kullanmadıklarını mutlaka soruyor. Aksi bir durum varsa otu satmıyor. Ama bu kez aldığı cevaplar ürkütücü: “Sen hocalardan daha iyi mi biliyorsun?”
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya uyarıyor. “Otlar ilaç yerine kullanılamaz. Hekim bilgisi dahilinde tedaviyi tamamlayıcı ve destekleyici olarak kullanılabilir. Depresyon hastalarının otlardan medet umması, bu kişileri intihara dahi sürükleyebilir. ‘Hapı kesin, onun yerine otlar ile tedavi olun’ demenin vebali o doktorun boynuna. Gündeme gelmek için söylenen bir cümle; insanların maddi, manevi ve sağlıkları açısından her türlü kayıplarına yol açabilir.”
Yeditepe Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Fitoterapi Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Erdem Yeşilada da sarı kantaron otunun içindeki depresyonu tedavi ettiği ön görülen hiperisin, hiperozit gibi etken maddelerin sıcak su da çözülmeyeceğini belirterek otun depresyona etkisini yalanlıyor. Artan ‘şehirleşme’ kaygısının bazı meslektaşları tarafından kullanıldığını düşünüp “Kendi cehaletlerini halka aktarıyorlar. Bilim adamı olmayan model ilaç yazmasın” diyor. Bir de tavsiyesi var. “Eczanelerde hap formunda satılan sarı kantaron ürünleri daha sağlıklı ancak günlük önerilen doz 900 mg. ‘Nasıl olsa bitkisel’ diye düşünerek bilinçsizce kullanmamalı.”
