Barış masası Türkiye'de kuruldu! Krizi çözen 7 saat
Afrika Boynuzu ülkelerinden Etiyopya ile Somali arasında bir süredir devam eden Somaliland krizi Türkiye'nin ara buluculuğunda çözüm yoluna girdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, süreci bizzat yönetti; Türkiye, Afrika kıtasında istikrar, huzur ve refaha katkı sağlayacak tarihi bir adıma öncülük etti. Ankara'da yapılan bu görüşmelerle ilgili Hande Fırat, Hürriyet Gazetesi'ndeki köşesinde dikkat çeken bir yazı kaleme aldı...
Afrika... Batılı devletlerden Rusya’ya, Çin’e kadar hemen herkesin gözünü diktiği gizemli kıta. Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan Afrika kıtasına çok sayıda ziyaret gerçekleştirdi, her ülkede verdiği mesaj “Bizim Afrika’ya bakışımız asla daha sonra bu topraklara gelen sömürgeciler gibi olmadı, olmayacak. Afrika kıtasındaki tüm ilişkilerimizde karşılıklı saygıyı, sevgiyi, kazan-kazan ilkesini temel alıyoruz.
Birlikte gelişmeyi, birlikte yönetmeyi, birlikte zenginleşmeyi arzu eden bir anlayışla ilişkilerimizi geliştirmenin çabası içindeyiz” oldu. Bu mesajın yerine ulaştığı, Afrika’da savaşın eşiğine gelen iki ülkenin Ankara’da tam 7 saatin sonunda uzlaşmasıyla görüldü. Somali ve Etiyopya Cumhurbaşkanları yanlarında heyetleriyle sessiz sedasız Ankara’ya geldiler.
Peki bu iki ülke savaşın eşiğine nasıl geldi? Denize ulaşmak isteyen Etiyopya ile toprak bütünlüğü kaygısı yaşayan Somali arasında yaşananları şöyle özetleyebiliriz:
* 1991’de Somali’den tek taraflı bağımsızlığını ilan eden Somaliland ile Etiyopya arasında 1 Ocak’ta mutabakat imzalandı. Böylece Etiyopya denize ulaşım ve liman kullanımını içeren 50 yıllık bir hak elde etti.
* Bunun karşılığında Etiyopya Somaliland’ı bağımsız bir ülke olarak tanıdı.
* Somali yönetimi büyük tepki gösterdi. Kriz büyüdü. İki ülke birbirini askeri güç kullanmakla tehdit etti.
* Arap Birliği ve Afrika Birliği’nin yanı sıra birçok ülke araya girdi ama olmadı.
Cumhurbaşkanı’nın talimatı ile Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 2024 yılı temmuz ayında iki ülke arasındaki sorunların çözümü için Ankara Süreci’ni başlattı, süreçte sayısız görüşme yapıldı. Önceki gün iki ülkenin lideri sessiz sedasız Ankara’da buluştu.
* Cumhurbaşkanlığı’nda her iki heyete de ayrı çalışma odaları verildi.
* Cumhurbaşkanı önce iki liderle ayrı ayrı sonra da üçlü görüşmede bir araya geldi.
* İki ülkeden gelen heyetlerle de ayrı ayrı görüşmeler yaptı.
* Müzakereler tam 7 saat sürdü.
* Hatta yemeği üç lider birlikte yedi.
* Türkiye’nin katkıları ile hazırlanan mutabakat metni için iki heyet arasında kimi zaman diplomatlar, kimi zaman Dışişleri Bakanı Fidan’ın ikna ziyaretleri ile uzlaşma noktasına varıldı.
* Ankara’ya gergin gelen heyetler arasında zaman zaman şakalaşma bile yapıldı. Her iki heyette de “Bu kadar saat sonra buradan çıkış yok” havası hakimdi.
* Mutabakatın en önemli noktası, Türkiye’nin iki ülke ile kolaylaştırıcı bir heyet oluşturup, sorunları kazan-kazan temeli üzerinde çözmek. Anadolu Yayıncılar Federasyonu’nda Ankara Temsilcileri ile buluşan Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Fahrettin Altun, “Cumhurbaşkanımız dışında iki ülkeyi bu masa etrafında buluşturacak ve bu yaşanan ihtilafı çözecek başka bir dünya lideri yok” dedi ve 7 saatte yaşananlarla uzlaşmanın önemini anlattı:
* “Bölge jeopolitiğinden doğan, mutlak surette de küresel alana farklı yansımaları olacak bir çatışmaydı.
* Her iki ülkenin cumhurbaşkanı da attıkları ve atacakları imza dolayısıyla siyasi maliyet üstlenmek istemiyorlardı.
* Her ikisinin de kaygılarının giderilerek, bir masa etrafında uzlaştırılmasıyla bu süreç ortaya çıktı.
* Sürecin devamında teknik çalışmalar yapılacak ve bu süreçte de Türkiye yine diplomatik kolaylaştırıcılık rolünü oynamaya devam edecek.
* Bütün bunlar, büyük ve güçlü Türkiye’nin dünya siyasetine nasıl etki ettiğinin, sadece Ortadoğu, Balkanlar, Kafkasya ve Karadeniz jeopolitiğini değil, Afrika jeopolitiğini de etkileyen önemli bir küresel oyuncu olduğunu gözler önüne sermektedir.”