Türkiye'de yeni bir üniversite kavramı geliyor: Özel üniversite

YÖK Başkanı Yekta Saraç, yükseköğretimde özel üniversite kavramının tartışılması gerektiğini söyledi, yeni bir üniversite sistemi olarak, "Özel üniversite getirilmeli" dedi. Peki, özel üniversitenin mevcut üniversitelerden farkı ne olacak, nasıl kurulacak, gelirlerini nasıl kullanacak? YÖK'te başlayan çalışmanın ayrıntıları, CNN TÜRK Muhabiri Duygu Ayaz Bayram'ın özel haberinde.

Türkiye'de yeni bir üniversite kavramı geliyor, özel üniversite.

YÖK BAŞKANI AÇIKLADI, YENİ SİSTEM İÇİN HAZIRLIK VAR

YÖK Başkanı Yekta Saraç, Kocaeli'de katıldığı çalıştayda "Özel üniversite kavramı tartışılmalı" diyerek, yüksek öğretime yeni bir özel okul sistemi getirileceğinin sinyalini verdi. O sistemin ayrıntılarına CNN TÜRK ulaştı.

VAKIF ÜNİVERSİTESİNDEN FARKLI YENİ ÖĞRETİM SİSTEMİ

Mevcut durumda Türkiye'de yüksek öğretim devlete bağlı devlet üniveristeleri ve vakıflara bağlı vakıf üniversitelerinde veriliyor. Bir vakıf üniversitesi için önce bir vakıf kurulmak zorunda. Ardından bu vakıf üzerine üniversite açılması için YÖK'e başvurulabiliyor. Bu üniversiteler vergiden muaf tutuluyor. Burada elde edilen gelirler yine üniversitede kalıyor. Yani vakıf üniversitesinin karı, sadece üniversitede harcanmak zorunda. Gelirler başka bir kanala aktarılamıyor.

ŞİRKET GİBİ KURULABİLECEK, VERGİ VERECEK

Yüksek öğretim kurulunun yeni önerisi ise devlet ve vakıf üniversitelerinin yanı sıra bir de "özel üniversite" kurulması yönünde. Özel üniversiteler, vakıf üniversitelerinden farklı olarak şahıs üzerine açılabilecek bir yapıya sahip olacak. En önemli fark ise bu üniversiteler vergiden muaf olmayacak. Vergisini veren üniversite kazandığı karı istediği alana aktarabilecek. Yani vakıf üniversitelerinde olduğu gibi gelirleri okula harcamak zorunda olmayacak. Ve özel üniversitelerin bir diğer özelliği de buradan alınan verginin belli bir oranı bir fon gibi toplanıp Anadolu'da ihtiyaç sahibi çocuklara eğitim bursu olarak verilebilecek. Bu kapsamda da YÖK Başkanı, "Bu özel üniversitelerde 70'li yılların tecrübesinden hareket ederek güvence fonlarının oluşturularak mali bakımdan maliye tarafından, akademik olarak da YÖK tarafından denetlenmesi gerekir" dedi.

Ayrıca eğer bir vakıf üniversitesi özel üniversite statüsüne geçmek isterse, kriterleri karşılanması durumunda özel statüsüne geçebilecek.

YENİ SİSTEM İÇİN ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ GEREKİYOR

Yeni sistemin hayata geçmesi için anayasa değişikliği gerekiyor. Bu kapsamda YÖK'te çalışmalar yürütülürken, YÖK'ün tavsiyesinin Milli Eğitim Bakanlığı tarafından da çalışılması gerekiyor.