106 yıllık Kartal İstimbotu'nda restorasyon başladı

106 yıllık Kartal İstimbotu'nda restorasyon başladı

İstanbul önlerinde bekleyen işgal gemilerini gören Atatürk’ün, güvertesinde ‘Geldikleri gibi giderler’ dediği 106 yıllık tarihi Kartal İstimbotu'nun restorasyonu için start verildi. Tarihi gemi yaklaşık 8 ay sürmesi planlanan restorasyonun yapılacağı Tuzla'da bir tersanedeki yerine, vinçlerle havaya kaldırılarak taşındı. Restorasyonun yaklaşık 1 milyon liraya mal olması planlanıyor.Tarihe geçen istimbotun müze gemi olması için maddi yardımın yanısıra kurt ağzı, manika, çekme kancası, direk, istimli düdük, dümen, pervane gibi pek çok malzeme de gerekiyor.

Haber devam ediyor
Haberin devamı
Haber devam ediyor
Haberin devamı

Birinci Dünya Savaşı'nı kaybederek orduları dağıtılan Osmanlı İmparatorluğu’ nun emri ile Adana’dan 10 Kasım 1918 tarihinde yola çıkarak İstanbul’a trenle gelen Mustafa Kemal Atatürk 13 Kasım 1918 günü Haydarpaşa Garı’na vardığında, kendisini bekleyen bir istimbot ile denize açılmıştı. 55 parçalık İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan gemilerinden oluşan işgal donanmasının boğaza girişi nedeniyle 2 saatlik bir bekleyişin ardından hareket eden istimbotta, Atatürk, gemilerini görerek ağlayan yağveri Cevat Abbas'a dönerek "Ağlama çocuk, geldikleri gibi giderler" sözünü söylemişti.

Hurda halde bulundu

İşte o tarihi sözün söylendiği gemi, yıllarca özel sektöre hizmet ettikten sonra hurdaya ayrılmış ve Pendik'te yarı batık bir halde bulunmuştu. Geminin bulunmasından sonra kurulan, başkanlığını Emekli Amiral Cem Gürdeniz'in yaptığı bilim ve iş insanları akademisyenlerin içinde bulunduğu 'Kartal İstimibotu'nu Kurtarma ve Yaşatma Platformu' içindeki 30 ton suyu boşaltarak gemiyi Tuzla'da bulunan bir tersaneye getirmişti.

Haber devam ediyor
Haberin devamı
Haber devam ediyor
Haberin devamı

Restorasyon başladı

Yaklaşık 100 ton ağırlığındaki gemi, dev vinçlerle kaldırılarak tersanade restorasyonun  yapılacağı yere alındı. 24 saat süren operasyon geminin zarar görmemesi için çok yavaş ve titizlikle yapıldı. Yaklaşık 1 milyon liraya mal olacak restorasyon sırasında gemi önce paslardan temizlenecek, ardından makineleri ve donanımları yenilecek. Tarihe geçen istimbotun müze gemi olması için maddi yardımın yanısıra kurt ağzı, manika, çekme kancası, direk, istimli düdük, dümen, pervane gibi pek çok teknik malzemenin de aslına uygun bir şekilde temin edilmesi gerekiyor.

Kartal İstimbotu'nun hikayesi

7. Ordu Komutanlığı’nda görevli Mustafa Kemal, orduların dağıtılması üzerine 10 Kasım 1918’de Adana’dan trenle yola çıktı. Mirliva (Tümgeneral) Mustafa Kemal, 13 Kasım 1918 de vardığı Haydarpaşa Gar’ında kendisini bekleyen Kartal istimbotuyla Galata’ya doğru yola çıktı. Mustafa Kemal; İngiliz, Fransız, İtalyan ve Yunan gemilerinden oluşan işgalci donanmayı gördüğünde yaveri Cevad Abbas’a tarihe geçen sözü söyledi. Cevat Abbas, 1939 yılında yayımladığı kitabında “Atatürk ile askeri ulaşımın köhne bir motoru ile deniz ortasında ki çelik ormanının içinden geçiyorduk. Atatürk’ün zarif dudaklarından ‘Geldikleri gibi giderler’ cümlesini işittiğim zaman, mütarekenin doğurduğu derin ve elemli mitsizliği derhal unutmuştum.” demişti. 1911 yılında Hollanda’da yapılan o zamanki adı Enterprise Fransızlar tarafından İstanbul’a getirilmişti. 100 tonluk 22 metre boyundaki tekneye, milli mücadelenin kazanılmasıyla Seyr-i Sefain idaresince Kartal adı verildi. 1933’te İstanbul Liman İşletmesi’ne, 1939’da Devlet Demiryollarına, 1952’de Denizcilik Bankası İstanbul Liman İşletmesi’ne devredilen tekne 14 Temmuz 1942’de Çanakkale’de batan Atılay denizaltısının aranmasında kullanıldı. 63 yaşında ki istimbot 1974 de Kartal II adıyla özel sektöre geçti. 2014 yılında ise ekonomik ömrünü tamamlayarak hurdaya ayrıldı ve Tuzla’da kaderine terk edildi.