Tarihte bugün: 10 ocak

Tarihte bugün: 10 ocak

Tarihte bugün: 10 ocak

Türk edebiyatının usta kalemlerinden, şair ve yazar Necati Cumalı 2001'de hayatını kaybetti.

Haber devam ediyor
Haberin devamı
Haber devam ediyor
Haberin devamı

13 ocak 1921'de bugün Yunanistan'ın Florina kentinde doğdu. Kurtuluş Savaşı'ndan sonra Türkiye'ye göç ederek İzmir'in Urla kazasına yerleşen bir çiftçi ailesinin çocuğuydu.
 
Ortaöğretimini İzmir Atatürk Lisesi'nde (1938), yüksek öğrenimini ise Ankara Üniversitesi Huku Fakültesinde (1941) tamamladı. Ankara'da Toprak Mahsülleri Ofisi'nde, Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü'nde çalıştı.
 
Askerliğini tamamladıktan sonra Urla ve İzmir'de avukatlık ve memurluk yaptı (1945-1957). Daha sonra Türkiye'nin Paris Basın Ataşeliği'nde (1957-1959) çalıştı. İstanbul Radyosu'nda redaktörlük yaptı. Daha sonra kendini edebiyata adadı.
 
'Değişik Gözle' adlı kitabıyla Saik Faik Hikaye Armağanı'nı (1957), 'Yağmurlu Deniz' adlı kitabıyla Türk Dili Kurumu Şiir Ödülü'nü (1969), 'Bütün Şiirleri I' ile Yeditepe Şiir Ödülü'nü (1984) kazandı.
 
Edebiyat hayatına, İkinci Dünya Savaşı yıllarında şiirle girdi. İlk şiirini 'Urla Halkevi' dergisinde yayımladı (1939). Daha sonra yeni edebiyat anlayışını savunan dönemin tüm yenilikçi dergilerinde yazmayı sürdürdü.
 
Şiirlerini 'Varlık', 'Servet-i Fünun', 'Uyanış', 'Yeni İnsanlık' gibi dergilerde yayımladı. 1943'de ilk kitabını çıkardı: 'Kızılçullu Yolu'. Aynı yıl askere gitti. Askerliğin ve yakalandığı zehirli sıtma hastalığının etkisiyle 1945'de ikinci kitabını yazdı: 'Harbe Gidenin Şarkıları'.
 
Ankara'ya döndükten sonra 'Ulus', 'Varlık', 'Ülkü' ve 'Ankara' dergilerinde sürekli olarak şiirleri yayımlandı. Bu arada lise sıralarındayken Sabahattin Ali'nin etkisiyle başladığı öykü yazarlığını da sürdürdü. 'Ulus'ta her hafta bir öyküsü yayımlanmaya başladı.
 
Garip akımının (Orhan Veli, Melih Cevdet, Oktay Rifat) ve diğer 1940 kuşağı şairlerinin ortak konu ve yazışlarından sıyrılarak, yalın bir duyarlığın şairi oldu. Şiirlerinde net bir görünümle, kişisel duygular, gündelik hayat, toplum ve dünya durumunu yansıttı.
 
Türk şiirine kalın, aydınlık bir Necati Cumalı çizgisi çizdi. 1955’ten sonra şiiri, hikayeyi, oyunu, romanı ve denemeyi birlikte yürüttü. Yazdığı bütün türlerde uzatmalardan kaçınan, şiirli bir yoğunluk yarattı.
 
Eserleri
 

 

Şiir: 'Kızılçullu Yolu' (1943), 'Harbe Gidenin Şarkıları' (1945), 'Mayıs Ayı Notları' (1947), 'Güzel Aydınlık' (1951), 'Denizin İlk Yükselişi' (1954 - ilk üç kitabı ve yeni şiirleri), 'İmbatla Gelen' (1955), 'Güneş Çizgisi' (1957), 'Yağmurlu Deniz' (1968 - son iki kitabı ile yeni şiirler), 'Başaklar Gebe' (1970), 'Ceylan Ağıdı' (1974), 'Aç Güneş' (1980), 'Bozkırda Bir Atlı' (1981), 'Yarasın Beyler' (1982).
 
Öykü: 'Yalnız Kadın' (1955), 'Değişik Gözle' (1956), 'Susuz Yaz' (1962), 'Ay Büyürken Uyuyamam' (1969), 'Makedonya 1900' (1976), 'Kente İnen Kaplanlar' (1976).
 
Roman: 'Tütün Zamanı' (1959 - 'Zeliş' adıyla 1971), 'Yağmurlar ve Topraklar' (1973), 'Acı Tütün' (1974), 'Aşk da Gezer' (1975).
 
Oyun: 'Mine' (1959), Oyunlar I (1959 - 'Boş Beşik', 'Ezik Otlar', 'Vur Emri'), Oyunlar II (1969 - 'Susuz Yaz', 'Tehlikeli Güvercin', 'Yeni Çıkan Şarkılar'), Oyunlar III (1969 - 'Nalınlar', 'Masallar', 'Kaynana Ciğeri'), Oyunlar IV (1969 - 'Derya Gülü', 'Aşk Duvarı', 'Zorla İspanyol'), Oyunlar V (1973 - 'Gömü', 'Bakanı Bekliyoruz', 'Kristof Kolomb'un Yumurtası'), Oyunlar VI (1981 - 'Mine', 'Yürüyen Geceyi Dinle', 'İş Karar Vermekte', 'Yaralı Geyik').
 
Deneme: 'Niçin Aşk' (1971), 'Senin İçin Ey Demokrasi' (1976), 'Etiler Mektupları' (1982).
 
Günce: 'Yeşil Bir At Sırtında' (1987).
 
Günün diğer önemli olayları
 
1863: Dünyanın ilk metrosu olan Londra metrosunun 'Metropolitan' adı verilen ilk hattı açıldı.
1900: Dünya Şampiyonu Pehlivan Kara Ahmet, Şampiyonlar Şampiyonu unvanını aldı.
1921: Albay İsmet Bey komutasındaki Türk ordusu, Yunan ordusu ile İnönü'de karşı karşıya geldiler. Yunan ordusu yenildi. Zaferin ardından, Albay İsmet Bey, 1 mart 1921'de generalliğe terfi ettirildi. TBMM Hükümeti'nin uluslararası itibarı da hızla yükseldi.
1926: Alman sinema yönetmeni Fritz Lang'ın 'Metropolis' adlı filmi gösterime girdi.
1969: Singer'in Kartal Cevizli'deki Dikiş Makineleri Fabrikası, burada çalışmakta olan 450 işçi tarafından işgal edildi.
1972: 15 idam kararını bozan Askeri Yargıtay İkinci Dairesi, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkındaki idam kararlarını onayladı.
1975: İstanbul'da hızı saatte 107 kilometreyi bulan fırtınada iki kişi öldü.
1978: Bülent Ecevit başkanlığında kurulan yeni hükümet, işçi ve memur maaşlarının arttırılmasını, asgari geçim indiriminin yükseltilmesini ve asgari ücretin vergi dışı bırakılmasını kararlaştırdı.
1982: Ressam Nurullah Berk, 76 yaşında hayatını kaybetti.
1984: Kürtaj yasal hale geldi.
1985: TRT 'anı, devrim, özgürlük' gibi kelimelerin kullanmasına yasak getirdi.
1995: The Marmara Oteli Pastanesi'nin 30 aralık 1994'te bombalanması sırasında ağır yaralanarak tedavi altına alınan Cumhuriyet gazetesi sinema eleştirmeni ve yazar Onat Kutlar hayatını kaybetti.
2002: İstanbul Milletvekili Rıdvan Budak hakkında DSP Merkez Disiplin Kurulu tarafından, partiden kesin ihraç kararı verildi.
 
Tarihte bugün arşivi
 
Ekim ayı arşivi
Kasım ayı arşivi
Aralık ayı arşivi
1 ocak
2 ocak
3 ocak
4 ocak
5 ocak
6 ocak
7 ocak
8 ocak
9 ocak