Tarihte bugün: 17 ocak

Tarihte bugün: 17 ocak

Tarihte bugün: 17 ocak

İngiliz şair, romancı ve hikayeci Rudyard Kipling 1936'da Londra'da hayatını kaybetti.

Joseph Rudyard Kipling 30 Kasım 1865 Bombay'da doğdu. Altı yaşına geldiği zaman, Hindistan’ın ikliminin İngiliz çocuklarının sağlığına iyi gelmeyeceğini düşünen anne ve babası onu İngiltere’de yaşayan bir ailenin yanına gönderdi.
 
Küçük Kipling'in bu ailenin yanında geçirdiği altı yıl, bedensel ve zihinsel baskılarla doluydu. Sonunda gerçek anne ve babası onu bu eziyetli yaşamdan kurtarıp, Devon'daki bir yatılı okula gönderdi.
 
Okulu bitirdikten sonra tekrar Hindistan'a döndü. Lahor'da gazeteciliğe başladı, yazıları ile kendini kabul ettirdi. Daha sonraki yaşamını, yurt dışına yaptığı uzun yolculukların dışında, vatanı olan İngiltere'de geçirdi.
 
1889'da İngiltere'ye dönüp Londra'ya yerleşti. 22 yaşında, 'The Times' gazetesi onun hakkında bir başyazı yayınlamıştı. 1899'da çift taraflı zatürreeye tutulunca da bu haber tüm dünyada yankılanmış ve üzüntü yaratmıştı.
 
Yaşadığı devirde, doğunun eşsiz zenginliklerini tabiatın güzelliklerini ve hayvanlar alemini açık bir dille anlatmış, okuyucuyu büyük ustalıkla yazılarına bağladı.
 
İngiliz dilini ustalıkla kullanması, Hindistan'daki hayatı yazılarında konu alması, romantizmle, realizmi birleştirmeyi başarması ona 1907 Nobel Edebiyat Ödülü'nü kazandırdı. İki kez şövalyelik ödülüne layık görüldüğü halde kabul etmedi.
 
Kipling çocuklar için birçok kitap yazdı. Tüm yazılarında hayata ve insanlara duyduğu bağlılık ve hayranlığı hissettirmeyi bildi. Yarattığı tiplemeler ve öyküler sayesinde, insan yaşamının en derin öğelerini bir portre gibi betimlemeyi başardı.
 
'Cengel Kitabı' ilk kez 1894 yılında yayımlandı. Bir yıl sonra da öykünün devamı geldi. Bu kitaplar Maugli'nin tiplemesini ve maceralarını günümüze değin en güzel şekilde taşıyan örnekler olarak kabul edilir.
 
Kitaplarındaki öğeler bu kadarla da bitmez. Hepsini sayılsa, tüm Walt Disney filmlerine yetecek kadar malzeme oluşturur. Fil Tomai, Ayı Balo, Kara Panter Bagera, Kaplan Sirhan ve Hint Faresi Riki-Tiki-Tavi unutulmaz tiplemelerinden birkaçıdır.
 
Etrafımızdaki insanların taşıdığı pek çok özelliği bu hayvan tiplemelerinde bulabiliriz. Ama hepsinin kendine özgü yanları olduğunu da gözardı edemeyiz. Bu kitaplardan alınacak en önemli ders ise şudur: Orman büyük, yavru ise küçüktür.
 
Eserleri
 
'Çengel Kitabı', 'Dilek Evi', 'Korkusuz Kaptanlar', 'Kim', 'Küçük Çocuklar İçin Hikayeler', 'Hayatın Zorlukları', 'Günlük İşler', 'Gezi Mektupları', Orman Çocuğu', 'Öylesine Hikayeler', 'Sonlar ve Başlangıçlar', 'Sönen Işık'.
 
Kipling'den bir şiir
 
Adam Olmak
 
çevrende herkes şaşırsa bunu da senden bilse
sen aklı başında kalabilirsen eğer
herkes senden kuşku duyarken hem kuşkuya yer bırakır
hem kendine güvenebilirsen eğer
bekleyebilirsen usanmadan
yalanla karşılık vermezsen yalana
kendini evliya sanmadan
kin tutmayabilirsen kin tutana
 
düşlere kapılmadan düş kurabilir
yolunu saptırmadan düşünebilirsen eğer
ne kazandım diye sevinir, ne yıkıldım diye yerinir
ikisini de vermeyebilirsen eğer
söylediğin gerçeği büken düzenbaz
kandırabilir diye safları dert edinmezsen
ömür verdiğin işler bozulsa da yılmaz
koyulabilirsen işe yeniden
döküp ortaya varını yoğunu
bir yazı turada yitirsen bile
yitirdiklerini dolamaksızın dile
baştan tutabilirsen yolunu
yüreğine sinirine dayan diyecek
direncinden başka şeyin kalmasa da herkesin
bırakıp gittiği noktaya
sen dayanabilirsen tek
 
herkesle düşüp kalkar erdemli kalabilirsen
unutmayabilirsen halkı krallarla gezerken
dost da düşman da incitemezse seni
ne küçümser ne de büyütürsen çevreni
her saatin her dakikasına
emeğini katarsan hakçasına
her şeyiyle dünya önüne serilir
üstelik oğlum adam oldun demektir
 
Günün diğer önemli gelişmeleri
 
1706: Bilim adamı Benjamin Franklin doğdu.
1860: Rus yazar Anton Çehov doğdu.
1875: Karaköy-Beyoğlu arasında Tünel hizmete girdi. Tünel dünyanın en eski üçüncü ve en küçük metrosuydu.
1929: Temel Reis (Popeye the Sailor) çizgi bandı ilk kez yayımlandı.
1936: İngiliz yazar Rudyard Kipling öldü.
1946: Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi ilk toplantısını yaptı.
1958: Türkiye'de modern psikolojinin kurucusu Ord.Prof. Mustafa Şekip Tunç, İstanbul'da vefat etti.
1987: Bülent Ecevit, Siyasi Partiler Kanunu'na aykırı davranmaktan 11 ay 20 gün hapse mahkum edildi. 12 Eylül'den sonra Bülent Ecevit hakkında 80, Süleyman Demirel hakkında 55 dava açıldı.
1991: Körfez Savaşı, müttefik uçaklarının Irak ve Kuveyt'teki hedefleri vurmalarıyla başladı.
1994: 21 ocakta fırlatılması planlanan ilk Türk uydusu TÜRKSAT-1'i taşıyacak Arien füzesi arızalandı. Fırlatma işlemi 10 gün ertelendi.
1995: Japonya'nın Osaka-Kobe bölgesinde, 7.2 büyüklüğündeki depremde 3 bin kişi öldü.
1999: Gazeteci Ergun Balcı vefat etti.
2000: İstanbul'da bir villaya operasyon düzenleyen polisle çıkan çatışmada, terör örgütü Hizbullah'ın elebaşı Hüseyin Velioğlu ölü ele geçirildi. Genişletilen operasyonda, mezar evler ortaya çıkarıldı ve çok sayıda Hizbullah mensubu yakalandı.
2005: Türk sinemasının en önemli karakter oyuncularından Yıldırım Gencer vefat etti.
 
Tarihte bugün arşivi
 
Ekim ayı arşivi
Kasım ayı arşivi
Aralık ayı arşivi
1 ocak
2 ocak
3 ocak
4 ocak
5 ocak
6 ocak
7 ocak
8 ocak
9 ocak
10 ocak
11 ocak
12 ocak
13 ocak
14 ocak
15 ocak
16 ocak