Tarihte bugün: 19 ekim

Tarihte bugün: 19 ekim

Tarihte bugün: 19 ekim

'Gulliver'in Gezileri'nin yazarı Jonathan Swift, 1745'de İrlanda'da öldü.

İngiliz edebiyatının büyük hiciv ustası Swift, 30 kasım 1667'de İrlanda'nın başkenti Dublin'de doğdu. 1689'da Trinity College'ı bitirdi ve İngiltere'ye gitti. Siyasetçi ve yazar Sir William Temple'ın sekreteri oldu. İlk şiirleri ve Stella'ya olan aşkı da bu tarihlere rastlar (1691).
 
Jonathan Swift'in yaşamında William Temple'ın etkisi önemlidir. O yılların kültürel ortamıyla ve etkili kişileriyle tanışıklığı onun sayesinde olmuş, Oxford Üniversitesi'nde lisansüstü eğitimi yapmasını yine Temple teşvik etmiştir.
 
Temple'ın ölümünden sonra Dublin'e giden ve Lord Berkeley'nin yanında çalışan Swift, 1701'de Londra'ya döndüğünde, artık tanınan bir yazardı. Siyaset, din ve edebiyat alanlarında giriştiği polemiklerle etkiliydi.
 
Art arda yayımlanan kitapları da oldukça ilgi görmüş ve parlak zekası hayranlık uyandırmıştı. Siyasi olarak liberallerin yanında yer alan Swift, aynı zamanda kiliseye ve dine de bağlıydı.
 
Belki bu nedenle, belki de muhafazakar partinin iktidarı almasının etkisiyle, 1710'dan sonra muhafazakar Troy partisini desteklemeye ve bu partinin ileri gelenlerinin yer aldığı 'The Examiner' dergisinde çalışmaya başladı.
 
Ancak 1714'de Troy'ların siyasi gücü azaldı ve Swift düş kırıklığı ile Dublin'e geri döndü. Bu tarihten 1745 yılındaki ölümüne kadar geçen sürede, Swift kendini İrlanda'nın sorunları üzerinde çalışmaya ve yazmaya verdi.
 
İngiltere'nin baskıcı politikalarına karşı yaptığı mücadelesinde birbiri ardına çıkardığı siyasi broşürlerle İrlanda'da ulusal bir kahramana dönüştü. 1726 yılında tamamladığı 'Gulliver'in Gezileri' ile de tüm zamanlara yayılan bir ün kazandı.
 
Mezarının başında kendisinin yazdığı şu cümle, onun karakterini yansıtır niteliktedir: "Burada, vahşi haksızlıklar karşısında kalbi pararamparça olan biri yatıyor..."
 
Gulliver'in Gezileri
 
'Gulliver'in Gezileri', dört ayrı yolculuğu anlatır. İlk yolculuk cüceler ülkesine, ikincisi devler ülkesine, üçüncüsü ise bilim adamlarının yaşadığı uçan adayadır. Bu üç bölüm de siyasetin ve bilim dünyasının bir parodisini içerir.
 
Son bölüm ise Houyhnhnm'ler ile Yahoo'ların ütopik ülkesine yapılan yolculuktur. Bu ülkede atlar, yani Houyhnhnm'ler, aklı başında yaratıklardır ve kardeşlik için kurdukları uygarlıkta yaşamaktadırlar. Dillerinde, 'yalan' sözcüğü bile yoktur.
 
Bioylojik olarak insan türünden gelen Yahoo'larsa, tamamen vahşi ve erdemden yoksundurlar. Atların, insanları ahırların hizmetçileri olarak kullandıkları bir ülkede yaşarlar.
 
Gulliver, atların uygarlığını anlata anlata bitiremediği gibi onlara öyle hayran olur ki, ülkesine döndüğünde insanların ne görüntüsüne ne de kokusuna dayanamaz. Kendisine iki at satın alıp bütün vaktini onlarla birlikte ahırda geçirmeye başlar.
 
Günün diğer önemli olayları
 
1448: Osmanlı Sultanı II. Murat, Kosova Zaferi'ni kazandı.
1781: Amerikan Bağımsızlık Savaşı, İngilizlerin George Washington'a teslim olmalarıyla sona erdi.
1782: Lord Cornwall'ın denetimindeki ordunun Yorktown ve Virginia'ya girmesiyle Amerikan Devrimi sona erdi.
1872: Dünyanın en büyük altın külçesi (215 kilogram) Avustralya New South Wales'de bulundu.
1934: Turhal Şeker Fabrikası açıldı.
1951: İngiliz askerleri, Süveyş Kanalı'nı ele geçirdi.
1960: 6-7 Eylül Olayları ile ilgili dava başladı.
1962: Türjkiye Büyük Millet Meclisi'nde Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu kabul edildi.
1982: Milli Güvenlik Konseyi'nin son şeklini verdiği anayasa metni açıklandı.
1988: İngiltere, IRA mensuplarıyla yapılan röportajların yayımlanmasını yasakladı.
1995: Avrupa Parlamentosu Yeşiller sözcüsü Claudia Roth, Devlet Bakanı Ayvaz Gökdemir aleyhine 3 milyar liralık manevi tazminat davası açtı.
 
Tarihte bugün arşivi
 
4 ekim
5 ekim
6 ekim
7 ekim
8 ekim
9 ekim
10 ekim
11 ekim
12 ekim
13 ekim
14 ekim
15 ekim
16 ekim
17 ekim
18 ekim