Tarihte bugün: 2 ocak

Tarihte bugün: 2 ocak

Tarihte bugün: 2 ocak

2000 yılında yapılan nüfus sayımının sonuçları açıklandı. Türkiye'nin nüfusu 67 milyon 844 bin 903 kişi olarak belirlendi.

Osmanlı'da istatistik çalışmaları, devlete belirli hizmetler yapmakla yükümlü memur ve sipahilere bırakılan gelir kaynaklarının nicelik ve değişmelerini saptamak amacıyla, 30-40 yıl gibi aralıklarla nüfus ve toprak sayımları yapılması şeklinde düşünülmüştü.
 
İmparatorluk yeni kurulduğu sıralarda nüfusla birlikte tarım ve arazi konularında bilgi toplamaya özel önem verilmiş, 1326-1360 ve 1360-1389 yılları arasında toprak ve nüfus sayımları yapılmıştı.
 
Daha sonra Kanuni Sultan Süleyman genel bir sayım yaptırmaya teşebbüs ederek, bunun her yüzyılda bir tekrar edilmesini Kanunname’ye yazdırtmıştı. Bu dönemde 1566-1574 yıllarında genel nüfus ve arazi sayımı, 1608'de tekrar bir nüfus sayımı uygulandı.
 
Kemankeş Kara Mustafa Paşa, sadrazamlığında nüfus sayımlarının 30 yılda bir tekrarlanması kararını aldırttı. Ancak savaşlar nedeniyle bu süreye gereğince uyulmadığı gibi, sayım girişimleri sonuçlandırılamadı, fakat çalışmalara ve bilgi toplama faaliyetine devam edildi.
 
19'uncu yüzyılın başından itibaren Ademi Merkeziyet sistemine dayalı olarak merkezde her nezarette, taşrada ise vilayet ve kazalarda istatistik büroları açıldı ve bunların çalışmalarını takip ve kontrol etmek için de ayrı bir merkezi organ kuruldu.
 
Başarı ile sonuçlandırılan ilk nüfus sayımı 1831'de yapıldı. Esas amacı askerlik yapabilecek halkın sayısı ve yeni vergi kaynaklarının saptanması olan bu sayımda, Rumeli ve Anadolu'da bulunan tüm Müslüman ve Hıristiyan erkek nüfus kapsandı.
 
1831 sayımından sonra 1844'de kadın nüfusu da kapsayan bir nüfus sayımı daha yapılı. 1854'de ise yeni bir nüfus sayımına daha girişilmişse de sonuçlandırılmadı. 1870'de yapılmasına karar verilen genel nüfus sayımı da uygulanamadı.
 
1874'te Tuna vilayetlerinde yapılan bir nüfus sayımını, imparatorluk döneminde girişilen ve uzun süre devam eden bir başka nüfus sayımı izledi. 1878 Rus Savaşı'nı izleyen bu sayımda İstanbul nüfusu sayıldı, Trablus ve Arabistan'ın nüfusu ise tahmin edildi.
 
Aynı dönemde Nüfus Sicil-i Nizamnamesi çıkarıldı ve ilk kez Nüfus Müdürlüğü kurularak nüfus tezkereleri ile doğum, ölüm, yer değiştirme olaylarının kaydına başlandı. 1891'de Bab-ı Ali'de Merkezi İstatistik Encümeni kuruldu, istatistik hizmetleri kanuni esasa bağlandı.
 
1918'de çıkarılan yeni bir kanunla istatistik faaliyeti sadarete bağlı istatistik, Müdüriyet-i Umumiye bünyesinde toplandı, kanunun uygulamasına bir yıl devam edildikten sonra kaldırıldı ve eski sistem cumhuriyete kadar devam etti.
 
Türkiye'de nüfusun sayı ve niteliklerini tespit amacıyla Cumhuriyet'in ilanından günümüze kadar ilki 1927, ikincisi 1935 yılında ve bu tarihten sonra her beş yılda bir olmak üzere, 13 kez genel nüfus sayımı uygulandı.
 
Devlet İstatistik Enstitüsü'nün kuruluş ve görevleri hakkında 219 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ikinci maddesinin (d) fıkrasını değiştiren 23 şubat 1990 tarih ve 403 sayılı Kanun Hükmünde Kararname gereği, Türkiye'de genel nüfus sayımları 10 yılda bir yapılıyor.
 
Bu kanun gereği Türkiye'de 14'üncü nüfus sayımı 2000 yılında yapıldı ve resmi sonuçları 2 ocak 2002'de açıklandı. Sonuçlara göre Türkiye'nin nüfusu 67 milyon 844 bin 903 kişi olarak belirlendi.
 
Günün diğer önemli olayları
 
1523: Rodos Adası, Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı orduları tarafından feth edildi.
1852: Şair-i Azam Abdülhak Hamit Tarhan doğdu.
1903: ABD'nin Missouri eyaletinde, siyah bir kadının postaneye yaptığı iş başvurusunun, siyah olduğu için reddedilmesi üzerine postane, Başkan Roosevelt'in emriyle kapatıldı.
1919: Lord Curzon'un, 'Doğu Trakya'daki Türkler ile Batı Anadolu'daki Rumlar mübadele edilmelidir' yolundaki muhtırası açıklandı.
1924: Hafta Tatili Hakkında Kanun, TBMM'nde kabul edildi.
1924: İstanbul İstiklal Mahkemesi'nde yargılanan gazeteciler beraat etti.
1936: Soyadı Kanunu yürürlüğe girdi.
1944: Karne ile çay dağıtımına başlandı. Halka iki aylık istihkak olarak 20 gram çay verildiği kaydedildi.
1966: Kat Mülkiyeti Kanunu, yürürlüğe girdi.
1971: Zeytinburnu Çimento Fabrikası'nın yanında bulunan gümrük depolarında çıkan büyük yangında zararın 5 milyon lira civarında olduğu açıklandı.
1974: Yaklaşık 50 yıldır fiyatı yükselmeyen tuza zam yapıldı. Sofra tuzunun kilosu 150 kuruşa yükseldi.
1975: Türkiye Radyoları TRT1, TRT2 ve TRT3 adıyla, üç koldan yayın yapmaya başladı.
1977: Kapıcıların bugünden itibaren sekiz saat çalışacağı açıklandı. DİSK'e bağlı Genel-İş Sendikası yetkilileri, kapıcıların 09.00-17.00 arasında çalışacaklarını, fazla mesai verilmediği takdirde kaloriferleri yakmayacaklarını söyledi.
1978: Bülent Ecevit, hükümeti kurdu, CHP dışında kendini destekleyen herkese birer bakanlık verdi. 2 ocak 1979'da Ecevit Hükümeti'nden ilk kopma gerçekleşti. İçişleri Bakani İrfan Özaydınlı, görevinden istifa etti. İçişleri Bakanlığı'na vekaleten Orhan Eyüboğlu atandı.
1980: Ordu, hükümete uyarı mektubu verdi.
1984: 20, 50 ve 100 liralık madeni paralar tedavüle çıkarıldı.
2001: Borsa yeni yıla 9.437, dolar 677 bin, mark da 322 bin liradan başladı.
2001: Çin ve Tayvan, 1949'dan bu yana ilk kez aralarında doğrudan deniz hattı açtı.
2001: Yunanistan Avrupa Para Birliği'ne (EURO Zone) 12'nci üye ülke olarak katıldı.
2001: İstanbul DGM Savcılığı, Bank Ekspres ile ilgili soruşturma kapsamında Korkmaz Yiğit ve 11 kişi hakkında yakalama emri çıkarttı. Yiğit, gözaltına alındı. İstanbul 1 No'lu DGM Hakimliği, Egebank soruşturması kapsamında İnterbank'ın eski sahibi Cavit Çağlar için gıyabi tutuklama kararı verdi.
2002: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Sabih Kanadoğlu, HADEP'in kapatılması ve AKP'ye ihtar verilmesiyle ilgili olarak Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.
 
Tarihte bugün arşivi
 
Ekim ayı arşivi
Kasım ayı arşivi
Aralık ayı arşivi
1 ocak