Tarihte bugün: 3 ocak

Tarihte bugün: 3 ocak

Tarihte bugün: 3 ocak

Romalı filozof, deneme yazarı ve hatip Marcus Tullius Cicero, M.Ö 106'da Arpinum yakınlarında doğdu.

Çocukluğundan itibaren harika bir öğrenci olan Cicero, eğitime olan tutkusu ve sevgisi ile ünlenmişti. Yoğun bir hukuk öğrenimi görmüş, daha sonraları ise edebiyat ve felsefeyle daha çok ilgilenmeye başlamıştı.
 
Savaşı hiç sevmemesine rağmen orduya katıldı. Mahkemelere başkanlık yaptı, ünlü ve başarılı bir hukukçu oldu. Sonra konsül oldu. Daha önce ailesinden hiçbir kimse konsül olmamıştı, yani bir 'novus homo'ydu.
 
M.Ö 60 yılında Sezar, ilk Triumvirliği başlattı. M.Ö 58 yılında Publius Clodius Pulcher'in koyduğu yasa ve aralarında gelişen sürekli muhalefet yüzünden İtalya'yı bir yıllığına terk etti. M.Ö 50'li yıllarda, Cicero popülist Milo'yu Clodius'a karşı destekledi.
 
Sonra 50'li yılların ortasında Clodius, Milo'nun gladyatörleri tarafından Via Appia'da öldürüldü. Cicero, Milo'yu savundu, bariz kanıtlar yüzünden pek başarılı olduğu söylenemez. Nitekim Milo sürgüne gitti ve uzun bir süre Massilia'da yaşadı.
 
M.Ö 50 yılında Sezar ile Pompei arasındaki gerilim iyice artmıştı, Cicero bu yıllarda Pompei'nin tarafını tuttu, yine de Sezar'ın düşmanı olmak istemiyor buna göre daha yumuşak bir politika izliyordu.
 
M.Ö 49'da Sezar İtalya'yı işgal ettiğinde, Cicero kaçmak zorunda kaldı. Daha sonraları Sezar onun geri dönmesi için ikna etmeye çalışınca, İtalya'yı terk ederek Selanik'e gitti.
 
M.Ö 48 yılında Pompei taraftarlarıylaydı, bu dönemde onlarla arası açıldı, Sezar'ın Pharsalus'daki zaferinin ardından Roma'ya geri döndü. Sezar'ın hükümranlığı altında sesini çıkarmadı, yazılarına konsantre olmuştu.
 
M.Ö 45 yılının şubat ayında kızı Tullia öldü. Cicero hayatı boyu bu şoktan kurtulamadı. M.Ö 44 yılında Sezar öldürüldü. Bu dönemde popüleritesi arttı, Senato'nun en güçlü, en sözügeçer adamı haline geldi.
 
Sezar'dan sonra giderek güçlenen Mark Antony'yi sevmiyordu. Yine de Mark Antony ve Cicero dönemin en güçlü iki adamı olarak diğerlerinden daha öne çıkıyordu.
 
Sezar'ın veliahtı Oktavian İtalya'ya varınca, Cicero Antony'ye karşı onu savunmaya başladı. Sürekli Antony'yi eleştiriyor, Oktavian'ı ise övüyordu. Senato'yu da Antony'ye karşı kışkırtmıştı. Cicero'nun ününün doruğuydu bu dönemler.
 
Zamanla Cicero'nun Antony'ye olan kini arttı, kafasındaki plan hem Oktavian hem de Antony'yi aradan çıkarmaktı. Ama ikisi Lepidus ile beraber ikinci Triumvirliği kurunca, Cicero'yu devlet düşmanı ilan etti.
 
Cicero kaçtı, fakat yakalandı. M.Ö 43 yılının 7 aralık günü başı kesilerek idam edildi. Başı ve elleri Forum Romanum'daki Rostra'da gösterildi.
 
Hiç kuşkusuz Cicero'yu bu kadar büyük ve ünlü kılan özelliği onun inanılmaz hatipliğiydi. 88 konuşması kayda geçirilmiş, bunlardan sadece 58'i bugüne ulaşabilmiştir.
 
Günün diğer önemli olayları
 
1501: Ali Şir Nevai öldü.
1521: Martin Luther, Roma Katolik Kilisesi tarfından afaroz edildi.
1799: Şeyh Galip öldü.
1833: 1765'te Batı Falkland Adaları'na ilk yerleşen topluluk olan İngilizler, Arjantin kuvvetlerini yenerek Falkland Adaları'nın tümünde denetimi ele geçirdi. İngiltere adaları 1892'de sömürge statüsüne geçirdi.
1893: 'Yüzüklerin Efendisi'nin yazarı ve dilbilimci J.R.R. Tolkien Güney Afrika'daki Bloemfontein'da dünyaya geldi.
1923: Çek yazar Jaroslav Haşek, 39 yaşında aşırı içkiden öldü.
1952: Erzurum, Pasinler ve Horasan'da meydana gelen depremde 106 kişi hayatını kaybetti.
1956: ABD'li sinema oyuncusu ve yönetmen Mel Gibson doğdu.
1961: Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK) Kuruluş Kanunu kabul edildi.
1977: Türkiye-Irak Petrol Boru Hattı açıldı.
1977: İstanbul Hukuk Fakültesi'nde öğrenciler arasında çıkan silahlı çatışmada dokuz öğrenci yaralandı.
1979: İstanbul'da günlük yaşamı felce uğratan tipi sırasında bir marşandiz, Feneryolu istasyonunda kardan kapanan makasların açılmasını bekleyen yolcu dolu banliyö trenine çarptı. Kazada ikisi ağır 38 kişi yaralandı.
1979: Türkiye'de 42 milyon kişiden sadece 4 milyon kişinin vergi ödediği tespit edildi.
1983: Diyarbakır'ın Şehitlik Caddesi'nde yapımı altı ay önce tamamlanan bir apartman sabaha karşı çöktü. İlk anda altı kişi öldü, ancak bir hafta süren enkaz kaldırma çalışmaları sırasında bulunan cesetlerle can kaybı 83'e yükseldi. Apartmanın eksik demir ve beton kullanımı nedeniyle çöktüğü belirlenirken, müteahhiti yakalanarak tutuklandı.
1984: Tuborg biraya zam yapıldı. Küçük bira 60, büyük bira 90 lira oldu.
1990: Başbakanlık Toplu Konut ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanlığı, Türkiye'nin tüm termik ve hidroelektrik santrallerinin, Birinci Boğaziçi ve Fatih Köprüsü'nün brüt gelirine endeksli iki yıl vadeli gelir ortaklığı senetlerini satışa çıkardı.
1993: ABD Başkanı Bush ve Rusya Devlet Başkanı Boris Yeltsin, ilk nükleer silah indirimi anlaşması yapıldı.
1998: Milli Piyango tarafından yapılan açıklamada 10 yılda 880.7 milyar liralık ikramiyenin, talihliler tarafından unutulduğu ve paralarını almadıkları bildirildi.
1998: DİE, 1997 enflasyonunu, toptan eşyada yüzde 91, tüketici fiyatlarında yüzde 99.1 olarak açıkladı.
2001: Yıllık enflasyon 2000 yılında TEFE'de 32.7, TÜFE'de ise yüzde 39 oldu.
 
Tarihte bugün arşivi
 
Ekim ayı arşivi
Kasım ayı arşivi
Aralık ayı arşivi
1 ocak
2 ocak