Tarihte bugün: 5 ekim

Tarihte bugün: 5 ekim

Tarihte bugün: 5 ekim

Avusturya gazetesi 'Wiener Presse' 1896'da, Alman fizikçi Wilhelm Conrad Roentgen'in X ışınlarını bulduğunu açıkladı.

Wilhelm Conrad Roentgen, 1845'de Rheinland'da doğdu ve 1923'de Münih'de öldü. Hollanda ve İsviçre'de öğrenim gördü. Strasbourg, Giessen, Wurzburg ve Münih üniversitelerinde fizik profesörü olarak görev yaptı.
 
1885'de kutuplanmış bir yalıtkan hareketinin, bir akımla aynı manyetik etkileri gösterdiğini açıkladı. Fakat asıl ününü, 1895'de X ışınlarını keşfetmesiyle kazandı.
 
Bu ışınları inceleyen Roentgen, X ışınlarının bir doğru boyunca yayıldığını, yansıma ve kırılmaya uğramadığını, elektrik veya manyetik alanların etkisiyle yön değiştirmediğini ispatladı. X ışınlarının, cisimlerin içinden geçme kabiliyetlerini inceledi ve bu ışınların havayı iyonlaştırdığını ortaya çıkardı.
 
1901'de tamamladığı araştırmaları sonucunda, aynı yılın Nobel Fizik Ödülü'ne değer görüldü. X veya G ışımalarının miktar ölçümü birimine röntgen ismi verildi.
 
Günümüzde röntgen ışınları tıpta yoğunlukla kullanılmaktadır. Röntgenin tıpta kullanımı, X ışınlarının organik dokular tarafından eşit olmayan derecelerde emilmesine dayanır. Eşit olmayan bu geçiş, radyolojik gölgeler meydana getirir.
 
Bunlar ya flüoresan bir ekranda (radyoskopi) ya da gümüş tuzlarının fotoğraf filmi üzerine indirgenmesiyle (radyografi) değerlendirilir. İncelenecek doku ile çevre doku arasında X ışınlarını geçirme miktarında bir fark yoksa, saydam olmayan kontrast maddeler kullanılır.
 
X ışınları, ışık ışınlarıyla aynı özelliktedir, fakat frekansları daha büyüktür ve içinden geçtiği gazı iyonlaştırma özelliği taşır.
 
X ışınlarının tespiti ve şiddetinin ölçülebilmesi için bu ışınlar, iyonlaşma odasından yani altın yapraklı elektroskopa bağlı iki tablası bulunan gaz dolu bir kaptan geçirilir.
 
Bir X ışını demeti, saydam olmayan bir cisimden geçerken yavaş yavaş enerjisini bırakır. Kaybedilen enerji kalınlığa göre artar veya azalır. Ayrıca dalga boyu kısa ışınlar, maddeye daha fazla etki eder ve ağır elementler daha fazla enerji yutar.
 
Bu özelliklerden dolayı, bir maddeye X ışını verilerek maddenin atom yapısı kesinlikle tespit edilebilir.
 
Günün diğer önemli olayları
 
1657: Osmanlı bilgini Katip Çelebi öldü.
1908: Bulgaristan, Osmanlı İmparatorluğu'ndan bağımsızlığını ilan etti.
1908: Avusturya imparatorunun ilhak notasını imzalamasıyla Bosna-Hersek, Osmanlı toprağı olmaktan çıktı.
1911: İtalyan kuvvetleri Gelibolu'yu işgal etti.
1925: İlk Cumhuriyet altını İstanbul Darphanesi'nde basıldı. İlk para Mustafa Kemal Paşa'ya gönderildi.
1926: İstanbul Boğazı'nda trenler için vapur seferleri başlatıldı.
1930: Dünyanın en büyük zeplini R.101 havada patladı: 44 kişi öldü.
1931: Başbakan İsmet İnönü ile Dışişleri Bakanı Tevfik Rüştü Aras'ın Yunanistan'ı ziyaretleri sırasında, 1930 Türk-Yunan Dostluk Antlaşması yürürlüğe konuldu.
1934: İspanya'da iç savaş başladı.
1947: Atina'da yapılan Akdeniz Atletizm Yarışmaları'nda Türkiye birinci oldu.
1953: Türkiye, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne 40 oyla üye seçildi.
1962: Beatles'ın ilk hit şarkısı 'Love Me Do' piyasaya çıktı.
1970: Enver Sedat, Mısır devlet başkanı oldu.
1979: İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş, bir aşk skandalı sonucu hükümetten istifa etti.
1979: Filistin Kurtuluş Örgütü lideri Yaser Arafat Ankara'ya geldi, FKÖ temsilciliği açıldı.
1988: Şili'de Pinochet rejimine karşı referandum yapıldı.
1989: Dalai Lama Nobel Barış Ödülü'nü aldı.
1996: Besteci Fehmi Ege 76 yaşında öldü.
1997: Altın Portakal Film Festivali sonuçlandı. En İyi Film ödülünü Ferzan Özpetek'in yönettiği 'Hamam' filmi aldı.
 
Tarihte bugün arşivi
 
4 ekim