Tarihte bugün: 9 ekim

Tarihte bugün: 9 ekim

Tarihte bugün: 9 ekim

Arjantinli gerilla lideri ve Küba Devrimi'nin önderlerinden Ernesto Che Guevara, 1967'de Bolivya'da öldürüldü.

Ernesto Che Guevara de la Serna, 14 haziran 1928 çarşamba günü Arjantin'in Rosario kentinde doğdu. İki yaşındayken ilk astım krizine yakalandı ve bu hastalık ölene kadar yakasını bırakmadı.
 
Yüksek mühendis olan babası Ernesto Guevara Lynch, İrlanda asıllı bir aileden, annesi Clia de la Serna ise İrlandalı-İspanyol karışımı bir aileden geliyordu.
 
Üç yaşındayken ailesi Buenos Aires'e yerleşti. Astım krizleri nedeniyle durumu daha da kötüleşti, doktorların tedavisinin çok güç olduğunu, iklim değiştirmesi gerektiğini söylemeleri üzerine ailesi Cordoba'ya yerleşti.
 
Guevara ailesi tipik bir burjuva ailesiydi. Politik eğilimleri itibarıyla da sola açık liberal olarak tanınırlardı. İspanya iç savaşında açıkça cumhuriyetçileri desteklemişlerdi.
 
Guevara ailesi, 1944'te tekrar Buenos Aieres'e göçtü. Che, bir yandan öğrenimine devam ederken bir yandan da çalışıyordu. Tıp fakültesine yazıldı. Fakültedeki ilk yıllarında Arjantin'in kuzey ve batı bölgelerini baştan başa dolaştı, buralardaki orman köylerinde cüzzam ve tropikal hastalıklar üzerinde çalışmalar yaptı.
 
Son sınıfta, arkadaşı Alberto Granadas ile bütün Latin Amerika'yı kapsayan bir motosiklet gezisine çıktı. Bu tur ona, Latin Amerika'nın sömürülen köylülerini yakından tanıma fırsatı verdi.
 
1953 martında üniversiteyi bitirip doktor oldu. Venezuela'daki cüzzam kolonisinde çalışmak üzere anlaştı. Yolculuğu sırasında Peru'ya da uğradı. Orada, yerliler hakkında daha önce yayınlanmış bir incelemesi yüzünden tutuklandı.
 
Hapisten çıktıktan sonra Ekvator'da birkaç gün kaldı. Burada Ricardo Rojo adında bir avukatla tanışması hayatının dönüm noktası oldu. Venezuela'ya gitmekten vazgeçip, Ricardo Rojo ile birlikte Guetamala'ya gitti.
 
Devrimci Arbenz hükümeti sağcı bir darbe ile devrilince Arjantin büyükelçiliğine sığındı. İlk fırsatta ihtilalcilerin safına katıldı. Faaliyetlerinden dolayı elçilik binasından çıkartıldı.
 
Guetamala'da kalması tehlikeli bir durum alınca Meksika'ya gitti. Guatemala'da birçok Kübalı sürgün ve Fidel Castro'nun kardeşi Raul ile karşılaşmıştı.
 
Meksika'ya geçtiğinde ise Fidel Castro ve arkadaşları ile tanışarak Küba devrimcileri safında yer aldı. Daha sonra Granma gemisiyle Küba'ya hareket etti ve savaşın sonuna kadar en ön safta yer aldı.
 
Devrim sonrasında Küba vatandaşı ilan edildi. Bir süre sonra silah arkadaşı Aleida March ile evlendi. 7 ekim 1959'da Milli Tarım Reformu Enstitüsü başkanlığına atandı. 26 kasımda da Merkez Bankası başkanlığına getirildi.
 
1961'de Sanayi Bakanı olarak atandı. Az gelişmiş ülkelere yaptığı seyahatler sırasında, devrimin sadece Küba ile sınırlı kalmaması ve tüm Latin Amerika'da devrim yapma amacıyla tekrar silahı eline aldı.
 
1965 eylülünde bilinmeyen ülkelere doğru yola çıktı. 3 ekim 1965'de Küba Devlet Başkanı Fidel Castro, Ernesto Che Guevara de la Serna'nın veda mektubunu Küba halkına okudu.
 
Ölüm Che'yi Bolivya'da yakaladı. Barrientos'un askerleri Che'yi 7 ekim 1967 gecesi Hieguras yakınlarında kıstırdı. Bacağından ağır bir yara aldı ve Hieguras'da bir okula hapsedildi. 9 ekim günü ödürüldü.
 
Günün diğer önemli olayları
 
1855: Isaac Singer dikiş makinesi motorunun patentini aldı.
1944: Başbakan Şükrü Saracoğlu, Anıtkabir'in temelini attı.
1944: İngiltere, Çin, ABD ve Sovyetler Birliği, Birleşmiş Milletler'in kurulacağını açıkladılar.
1953: ABD'li kadın yüzücü Florance Chadwick, Çanakkale Boğazı'nın Naraburnu ile Eceabat arasını 1 saat 50 dakikada yüzdü.
1960: Yassıada'daki sanıklarla ilgili fotoğraflar basına gösterildi.
1971: Deniz Gezmiş ve 17 arkadaşı idama mahkum edildi.
1978: Ankara Bahçelievler'de yedi TİP'li genç katledildi.
1983: Milli Güvenlik Kurulu yetkilerini düzenleyen yasa çıktı. 1961'den beri yürürlükte kurulun yapısı danışma ile sınırlı olmaktan çıkarıldı.
1988: Kültür Bakanlığı, 36 sanatçıyı devlet sanatçısı ilan etti. Yaşar Kemal, Fazıl Hüsnü Dağlarca, Hüseyin Gezer, Füreya Koral, Zühtü Müritoğlu ve Lütfi Ömer Akad bu unvanı reddettiler.
1989: Yazar Yusuf Atılgan, 68 yaşında öldü.
1997: Nobel Edebiyat Ödülü, İtalyan oyun yazarı Dario Fo'ya verildi.
 
Tarihte bugün arşivi
 
4 ekim
5 ekim
6 ekim
7 ekim
8 ekim