Çılgın Proje ve Montreux
28.04.2011 Perşembe 11:32
Başbakanın projesi önemli. Daha önce başkalarınca da düşünülmüş olması önemini azaltmaz. Ben şehircilik, maliyet, çevre ve mütahittlik konularında görüş bildiremem. Zaten ayrıntılar da belli değil.
Projenin uluslararası hukuk boyutu var. Boğazlardan ticaret gemilerinin geçişi serbest; parasız.
Yeni İstanbulkanaldan geçiş serbest olsa dahi gemileri bu yöne zorlamak Montreux Sözleşmesi durdukça mümkün değil. Üstelik kanaldan geçişin parasız olması da düşünülmemeli.
Montruex Sözleşmesine göre askeri gemilerin geçişinde Karadeniz'e sahildar ve sahildar olmayan ülkeler bakımından 1. grup lehine hükümler var.
Mesela sahildar olmayan ülkelerin önceden haber verme süresi, geçiş sırasındaki toplam gemi tonajları ve Karadeniz'de ancak 21 gün kalmaları gibi daha sert hükümler var. Onlar da parasız geçiyor.
Şimdi uluslararası su sayılan Boğazları mesela ABD askeri gemileri kullanmayıp İstanbulkanaldan geçirip ben Montreux'ye göre geçmedim, 21 gün kısıtlamasına tabi değilim diyebilirler mi!
Kısacası projenin uluslararası sonuçları var. Devletlerin ticari gemilerini kanala zorlamak için Montreux'nin yeniden müzakeresi söz konusu olabilir.
Kolay değil. Bununla proje olmasın demek istemiyorum. Sadece hukuk boyutuna dikkat çekmek istiyorum.
Para konularını bilmem ama 10 milyar dolara çıkmaz. Çok daha fazlasına. Projenin diğer boyutları epey tartışılacaktır.