türkiye

Referandum maddeleri neleri değiştiriyor? | Referandum ne zaman olacak?

  1. Türkiye

Referandum maddeleri neleri değiştiriyor? | Referandum ne zaman olacak?

Referandum maddeleri neleri değiştiriyor? | Referandum ne zaman olacak?

Referandum maddeleri bu yılın en fazla konuşulan konuları arasında yer alıyor. Uzun süredir gündemde olan yeni anayasa çalışmaları ve başkanlık sistemi konusunda taslağı hazırlayan AK Parti, referandum maddelerini TBMM Genel Kurulu'na götürdü. Önceleri bu düzenlemelere karşı çıkan MHP, bu kez AK Parti'nin yanında yer aldı ve böylece referandum maddeleri oy çokluğuyla kabul edildi. Buna rağmen görüşmelerin yapıldığı süreçte ve bugün gelinen noktada CHP ve HDP bu düzenlemelere karşı çıktı. AK Parti'nin referandum maddelerinin Türkiye'yi daha güçlü bir ülke yapacağı iddialarına, muhalefet partileri ülkede rejim tehlikesi yaşanabileceği ve tek adamlı bir sistem ortaya çıkabileceği gerekçeleriyle karşı çıktı. Referandumda ülkenin geleceğini oylayacak vatandaşlar 'evet' ya da 'hayır' oyu kullanmadan önce referandum maddeleri neyi değiştiriyor öğrenmeye çalışıyor. Referandum maddeleri ile nelerin değişeceğini ve referandum ne zaman sorusunun yanıtını haberimizden öğrenebilirsiniz.

Başkanlık sistemi ve yeni anayasa konusu uzun zamandır Türkiye'de gündemde olan konular arasında yer alıyor. Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) yeni anayasa ve başkanlık sistemi konusunda hazırladığı taslağı TBMM'ye sundu. AK Parti aradığı desteği ise Milliyetçi Hareket Partisi'nde (MHP) buldu. Önceleri başkanlık sistemine karşı olan, yeni anayasa konusunda ise AK Parti ile ortak noktada buluşamayan MHP, bu kez destek vereceğini açıkladı. AK Parti'nin 'Daha güçlü bir Türkiye' iddialarıyla hazırladığı taslağa Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ve Halkların Demokratik Partisi (HDP) destek vermedi. Değişikliklerin 'Tek adam rejimi tehlikesi' doğurabileceğinin altını çizen muhalefet partileri değişikliklere karşı çıkıyor. Diğer yandan MHP'den kimi milletvekilleri de partilerinin aksine değişikliklere destek vermedi. Yapılan oylamada çoğunluğun oyları ile referandum maddeleri kabul edildi. Ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a sunulan onaylandıve Başbakanlığa gönderildi. 11 Şubat 2017 tarihli T.C. Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından, "Referandum ne zaman yapılacak?" sorusu da yanıt bulmuş oldu. Referandum 16 Nisan 2017'de yapılacak. Bugünlerde ülkede en fazla tartışılan konu olan referandumda iktidardaki AK Parti ve MHP değişikliğe 'evet' derken, muhalefet partileri CHP ve HDP ise 'hayır' diyecek. Başkanlık sistemi konusunda az çok bilgi sahibi olanlar da referandum maddeleri ile nasıl bir sistem oluşacağını araştırıyor. Peki referandum maddeleri neleri değiştirecek? İşte 2017 referandum maddeleri hakkında merak edilenler...

Cumhurbaşkanı teklifi onayladı

Cumhurbaşkanlığı Basın Merkezi'nden yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 6771 Sayılı "Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"nun, Anayasa'nın 175'inci maddesinin dördüncü fıkrası gereğince halkoyuna sunulmak üzere, yayımlanması için Başbakanlığa gönderildiği bildirildi. Yasanın Resmi Gazete'de yayımlanmasını takip eden 60 gün sonraki ilk pazar günü referandum yapılacak.


Anayasa Değişikliği hakkında kanun Resmi Gazete'de yayımlandı

Resmi Gazete'de yayımlandı, referandum tarihi kesinleşti

YSK Başkanı Sadi Güven referandum tarihini açıkladı. Anayasa Değişikliği Kanu'nun Resmi Gazetenin 11 Şubat 2017 tarihli 29976 sayılı nüshasında yayınlandığını belirten Güven, "3376 sayılı Anayasa değişikliklerinin halk oyuna sunulması hakkındaki Kanun'un 2'nci maddesinde anayasa değişikliğinin -halk oylaması, ilgili anayasa değişikliği kanunun Resmi Gazetede yayımını takip eden 60'ıncı günden sonraki ilk Pazar günü yapılır- hükmüne yer verilmiş olup, bu hüküm çerçevesinde anayasa değişikliği halk oylamasının Kurulumuzun 11 Şubat 2017 gününün 74.sayılı kararıyla 16 Nisan 2017 Pazar günü yapılmasına karar verilmiştir" diye konuştu.


YSK Başkanı referandum tarihini açıkladı: 16 Nisan

Seçmen ve sandık sayıları hakkında da bilgi veren Güven, "Bugün itibariyle yurt içi seçmen kütüğüne kayıtlı seçmen sayımız 55 milyon 336 bin 960, yurt içinde kurulacak sandık sayısı yaklaşık 164 bin, yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmen sayımız 2 milyon 929 bin 389'dur. Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenlere halk oylamasında 57 ülke 119 temsilcilikte ve 32 gümrük kapısında kurulacak sandıklarda oy kullandırılması planlanmaktadır. Belki birkaç ülke ve temsilcilikte değişiklik yapabiliriz. Yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenlerin gümrük kapılarında veya yurt dışı temsilciliklerde kurulan sandıklarda oy kullanması arasında hiçbir fark bulunmadığından, yurt dışı seçmen kütüğü bu seçimde tek seçim çevresi olarak oluşturulmuştur. Böylece yurt dışı seçmen kütüğüne kayıtlı seçmenler bağlı bulundukları temsilcilik görev çevrelerinde kurulan sandıklarda veya oy verme günlerinde bulundukları yerlerdeki temsilciliklerde kurulan sandıklarda oylarını kullanabileceklerdir" ifadelerini kaydetti.

Referandum nedir?

Anayasa değişikliği, yasaların kabulü gibi önemli meselerde halkın iradesini belirlemek amacıyla yapılan oylamaya referandum denilmektedir. Demokrasi uygulamasının en güzel örneklerinden biri olan referandumda, halkın iradesi doğrudan doğruya sonuca yansımaktadır. Temsili demokrasilerde halkın seçtiği insanlar halkın iradesini yansıtmaya çalışırlar. Ancak bu tür oylamalar muhalefetin onayı olmadan, popüler uygulamaları hayata geçirmek için kullanılabileceğinden, totaliter rejimlerde yönetimin isteklerini hukuka uydurmaya alet edebilirler.

Türkiye'de referandumlar

1961 Türkiye anayasa referandumu

Ülkemizde ilk halk oylaması 1961 Türkiye anayasa değişikliğ için yapıldı. 27 Mayıs Darbesi'nin ardından 9 Temmuz 1961'de yapılan halk oylaması ile düzenleme %61.7 'evet' oyuyla kabul edildi. Hayır oyu verenlerin oranı ise %38.3 oldu.

1982 Türkiye anayasa referandumu

Türkiye'de ikinci halk oylaması 12 Eylül Darbesi'nin ardından hazırlanan 1982 Anayasası için yapıldı. 7 Kasım 1982 tarihindeki halk oylamasına %91.37 'evet' oyu çıkarken, hayır verenlerin oranı ise %8.63 oldu.

1987 Türkiye anayasa değişikliği referandumu

1987 Türkiye anayasa değişikliği referandumu Türkiye'de yapılan üçüncü halk oylaması oldu. 1982 Anayasası'nın geçici 4. maddesi ile getirilen 10 ve 5 yıllık siyasal yasakların kalkıp kalkmaması konusunda yapılan referandumdan %50.16 'evet' oyu çıkarken, hayır oyu verenlerin oranı ise %49.83 oldu.

1988 Türkiye anayasa değişikliği referandumu

Ülkemizde yapılan dördüncü halk oylaması 1988 Türkiye anayasa değişikliği referandumudur. 1982 Anayasası'nın 127. maddesindeki yerel seçimlerin 1 yıl erkene alınıp alınmaması konusunda yapılan referandumda %65 'hayır' oyu çıktı. Evet oyunun oranı ise %35 oldu. Ülkemizde sonucu 'hayır' çıkan ilk referandum budur.

2007 Türkiye anayasa değişikliği referandumu

2007 Türkiye anayasa değişikliği referandumu ile 21 Ekim 2007 tarihinde Türkiye'de, cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi başta olmak üzere birtakım anayasa değişiklikler oylandı. Halk oylamasından %68.95 'evet', %31.05 'hayır' oyu çıktı. Bunun sonucunda şu değişiklikler kabul edildi:

*Milletvekili genel seçimlerinin beş yıl değil dört yılda bir yapılması.

*Cumhurbaşkanının halk oyuyla seçilmesi.

*Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 96. maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir. 'Türkiye Büyük Millet Meclisi, yapacağı seçimler dahil bütün işlerinde üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, Anayasada başkaca bir hüküm yoksa toplantıya katılanların salt çoğunluğu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz.'

*Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 101. maddesinin "Cumhurbaşkanı, kırk yaşını doldurmuş ve yüksek öğrenim yapmış Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri veya bu niteliklere ve milletvekili seçilme yeterliğine sahip Türk vatandaşları arasından, halk tarafından seçilir. Cumhurbaşkanının görev süresi beş yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir. Cumhurbaşkanlığına Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri içinden veya Meclis dışından aday gösterilebilmesi yirmi milletvekilinin yazılı teklifi ile mümkündür. Ayrıca, en son yapılan milletvekili genel seçimlerinde geçerli oylar toplamı birlikte hesaplandığında yüzde onu geçen siyasi partiler ortak aday gösterebilir. Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa partisi ile ilişiği kesilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer" şeklinde değiştirilmesi.

*Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 102. maddesinin "Cumhurbaşkanı seçimi, Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde; makamın herhangi bir sebeple boşalması halinde ise boşalmayı takip eden altmış gün içinde tamamlanır. Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılır. Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oy almış bulunan iki aday katılır ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır. İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır. Aday, geçerli oyların çoğunluğunu aldığı takdirde Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar görev süresi dolan Cumhurbaşkanının görevi devam eder. Cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin usul ve esaslar kanunla düzenlenir." şeklinde değiştirilmesi.

2010 Türkiye anayasa değişikliği referandumu

Anayasada yapılan bir takım değişiklikler 12 Eylül 2010'da halk oylamasına sunuldu. 26 maddelik değişikliği içeren paket, TBMM tarafından kabul edilmesinin ardından dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül tarafından referanduma sunuldu. Referandum sonucunda %57.88 evet, %42.12 hayır oyu çıktı ve anayasa değişiklikleri kabul edildi. Bu referandum sonucunda şu maddeler değişti:

*Anayasa Mahkemesi'nde yedek üyelik sistemi kaldırılıyor. Mahkeme, "11 asıl 4 yedek" üye yerine "17 asıl" üyeden oluşacak. Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girmesi durumunda mevcut yedek üyeler asıl üye sıfatını kazanacak.

*Anayasa Mahkemesi üyelerinin görev süresi 12 yıl olarak belirleniyor.

*Vatandaşlara Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yapma hakkı veriliyor.

*Yüce Divan kararlarına karşı yeniden inceleme başvurusu yapılabilir. Genel Kurulun yeniden inceleme sonucunda verdiği kararlar kesindir.

*Anayasa Mahkemesi iki bölüm ve Genel Kurul halinde çalışır. Bölümler, başkanvekili başkanlığında dört üyenin katılımıyla toplanır. Genel Kurul, Mahkeme Başkanının veya Başkanın belirleyeceği başkanvekilinin başkanlığında en az oniki üye ile toplanır.

*Anayasa değişikliğinin iptali ve siyasi parti kapatma davalarında üyelerin 3/5'i yerine 2/3'ünün oyu aranacak.

*Anayasa Mahkemesi'nin üye yapısı değişti.

*Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun üye sayısı "7 asıl 5 yedek" üyeden "22 asıl 12 yedek" üyeye çıkarılıyor.

*Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun meslekten çıkarma cezalarına yargı denetimi getiriliyor.

*Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun yapısı değiştirildi.

*Yüksek Askeri Şura'daki ihraç kararlarına yargı denetimi getiriliyor.

*Memurlara verilen uyarma ve kınama cezalarına karşı yargıya gidilebilecek.

*Askeri yargının görev alanı daraltılıyor. Askerler ağır cezalık suçlarda sivil mahkemelerde yargılanacak.

*Savaş hali dışında siviller askeri mahkemede yargılanamayacak.

*Askeri yargı organlarının kuruluş ve işleyişinin "askerlik hizmetlerinin gereklerine göre düzenlenceceği" ibaresi anayasadan çıkarılıyor.

*12 Eylül Darbesinin sorumlularının yargılanmasını engelleyen "geçici 15. madde" kaldırılıyor.

*Kamu Denetçiliği Kurumu (ombudsmanlık) kuruluyor. TBMM Başkanlığına bağlı olarak kurulacak Kamu Denetçiliği Kurumu'nun başkanı olan "Kamu Başdenetçisi" TBMM'de gizli oyla seçilecek. İlk iki oylamada üye tam sayısının 2/3'ü, üçüncü oylamada salt çoğunluğu arancak. Salt çoğunluk sağlanamadığı takdirde en çok oy alan iki aday arasında yapılacak seçimde 1. olan aday Kamu Başdenetçisi olacak.

*Partisinin Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmasına eylem ve söylemleriyle neden olan milletvekillerinin milletvekilliği düşmeyecek.

*Çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gazilere pozitif ayrımcılık getiriliyor.

*Kişilerin yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç sorusturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilecek.

*Memurlara toplu sözleşme hakkı veriliyor. Toplu sözleşme sırasında uyuşmazlık çıkması durumunda Uzlaştırma Kurulu'na başvurulacak. Uzlaştırma Kurulu ile ilgili hususlar kanunla düzenlenecek.

*TBMM Başkanlık Divanı için yasama dönemi başında seçilenlerin görev süresi 2 yıl, 2. devre için seçilenlerin görev süresi yasama döneminin sonuna kadar devam edecek.

*"Yargı yetkisinin idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunu denetimi ile sınırlı olduğu" ve "hiçbir suretle yerindelik denetimi şeklinde kullanılamayacağı" vurgulanıyor.

 

{$ nextTitle $}

{$ item.Category.Title $}

{$ item.Title $}

{$ item.Title $} © {$ item.Files[0].Sources[0] $}

{$ item.Description $}

{$ item.Category.Title $}

{$ item.Title $}

{$ item.Category.Title $}

{$ item.Title $}

{$ item.Category.Title $}

{$ item.Title $}

ilgili haberler

 
LG
MD
SM
XS