Tarihte bugün: 16 ocak

Tarihte bugün: 16 ocak

Tarihte bugün: 16 ocak

Korkunç İvan lakaplı Rus Çarı IV. İvan, 1547'de tahta geçti.

İvan Vasiliyeviç, II. Vasili'nin oğlu olarak 1530'da dünyaya geldi. Henüz üç yaşında Rusya'nın başına geçti. 1547'de taç giydi. O döneme kadar Moskova knezi olarak anılan Rus imparatoru Çar olarak ilan edildi ve ilk Rus Çarı oldu.
 
1550'de sivil ve ruhani büyüklerden teşekkül eden bir toplantı, Sobor, düzenledi. Toplantıda, Rusya'da yürürlükte olan devlet ve kilise kanunları ile nizamları üzerine konuşmalar yapıldı. Bu toplantıda karar alıcıları Mümtaz Heyet olarak adlandırıldı.
 
Çar'ın en yakın müşavirleri sıfatıyla devlet işlerinde önemli rol oynayan Mümtaz Heyet, 1553'de İvan'ın gözünden düşmeye başladı. Metropolit Makari'nin etkisiyle kendini Tanrı inayetiyle hükümdar, Rusya'yı dilediği gibi idareye memur bir Çar diye telakki ediyordu.
 
1560'da İvan'ın eşi Anastasya, geride İvan ve Fyodor adlı iki çocuk bırakarak öldü. Eşinin her yönden İvan üzerinde etkisi vardı. Eşinin ölümü İvan'ı zevk ve sefahat alemine dalmasına neden oldu.
 
Yine bu dönemde yeni gözdeleri ortaya çıktı. Bunların da kışkırtmasıyla uzun zamandır içinde sakladığı arzular ve hevesler ortaya çıkmaya başladı. Bu süreçte bir çok kişi sürgüne gönderildi.
 
1564'te çocuklarını, saray hademeleri ve maiyetini, saray hazinesini alarak Kremlin'i terk etti. Bu gidiş Moskovalılar gözünde bir muammaydı. Bir yıl sonra soylulara ve ruhani liderlere, "soyluların ihanet içinde olduğu için Moskova'yı terk ettiğini" yazdı.
 
Bu Moskova'da derin bir etki yarattı ve Çar'ın geri dönmesi için çabalar başladı. Nihayet iki ay sonra Moskova'ya döndü. Fakat 35 yaşında olmasına rağmen ihtiyar bir görüntüyle tanınmaz hale gelmişti.
 
Döner dönmez 'hainleri' cezalandırmaya başladı. Böylece hem tek adam olma yönünde büyük bir adım atacaktı hem de tek adamlığı destekleyecek ıslahatları yapma fırsatı bulacaktı. Nihayet Opriçnina denilen idari bir sistemi yerleştirerek bu emellerine ulaştı.
 
Bu rejimi tam 20 yıl sürdürdü. Bu dönemde birçok olay kanlı baskınlar sonucu örtüldü. Yine bu dönem içinde 1582 yılında kendi oğlunu bile öldürmekten çekinmeyen Çar İvan, 18 mart 1584'de Bogdan Belsky ile satranç oynarken öldü.
 
Kehanetler, IV. İvan'ın bu tarihte öleceğini söylüyordu. 1960'lı yıllarda mezarını açan arkeologlar, zehirlendiğine dair kanıt oluşturabilecek cıva kalıntılarına ulaştı. Bogdan Belsky ve daha sonra çar olan Boris Godunov tarafondan zehirlendiği sanılıyor.
 
Günün diğer önemli olayları
 
1883: Marmara Üniversitesi kuruldu.
1902: Sahneye çıkan ilk Türk kadını olan Bedia Muvahhid doğdu.
1919: ABD'nin 26'ncı Başkanı Theodore Roosevelt öldü.
1920: Milletler Cemiyeti ilk toplantısını Paris'te yaptı.
1925: Sovyet Kominist Partisi Kızıl ordu eski komutanı ve savaş komiseri Leon Troçki, Kominist Parti genel sekreteri Josef Stalin tarafından görevinden alındı.
1933: Modern kültür eleştirileriyle ABD'li aydın ve yazar Susan Sontag doğdu.
1956: Uluslararası Basın Enstitüsü, Türkiye'de basına baskı yapıldığını açıkladı.
1965: Manisa'nın Karakurt köyünde gericiler ayaklanarak okul öğretmenlerine saldırdı. 23 kişi tutuklandı.
1979: İran Şahı Rıza Pehlevi, ülkesini terk ederek, ailesiyle Mısır'ın Assuan kentine gitti.
1983: Türk Hava Yolları'nın 'Afyon' uçağı Ankara'da düştü: 47 yolcu hayatını kaybetti.
1987: 1 ocakta Çin'in başkenti Pekin'deki Tiananmen Meydanı'nda öğrencilerin başlattığı gösteriler sonunda Komünist Partisi lideri Hu Yaobang istifa etti, yerine Zao Ziyang getirildi.
1991: ABD, Irak'a hava akınları ve füze saldırısını başlattı. ABD yetkilileri, Çöl Fırtınası adını verdikleri operasyona Kuveyt'i kurtarmak için yaptıklarını söyledi.
1996: 'Avrasya' feribotu, dört silahlı kişi tarafından Trabzon Limanı'nda kaçırıldı. Feribota, Anadolu Feneri açıklarında demir attıran Çeçenistan'a dikkat çekmek isteyen eylemciler, 72 saat sonra güvenlik güçlerine teslim oldu.
1998: Refah Partisi kapatıldı.
1999: PKK örgütünün başı Abdullah Öcalan, Kenya'da özel kuvvetlerin operasyonuyla yakalanıp yurda getirildi.
2001: Kongo Devlet Başkanı Laurent Desire Kabila öldürüldü.
 
Tarihte bugün arşivi
 
Ekim ayı arşivi
Kasım ayı arşivi
Aralık ayı arşivi
1 ocak
2 ocak
3 ocak
4 ocak
5 ocak
6 ocak
7 ocak
8 ocak
9 ocak
10 ocak
11 ocak
12 ocak
13 ocak
14 ocak
15 ocak