Afife Selen Selçuk Afife Selen Selçuk

İngiliz çoban kulübesinde glamping

O en sevdiğimiz şirin mi şirin, allı güllü, kalpli panjurlu İngiliz kır evlerinin minyatür bir alana hapsedilmiş ama tıkır tıkır işleyen versiyonları yepyeni bir tatil anlayışı olarak hayatımızda. Glamping, yani lüks kampçılık konsepti çerçevesinde İngiltere kırsalından başlayıp İskoç yaylalarına uzanan coğrafyaya yayılan bu hareketli kulübelerde; doğayla iç içe, sessiz bir ortamda, tertemiz havayı solumak için çok da çaba harcamanıza gerek yok. İnternette kabaca bir araştırma yaparak onlarca çoban kulübesi kampına ulaşmak mümkün. Somerset'te yer alan Dimpsey Glamping bunlardan sadece biri.



İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

Biri tatil bitti mi dedi? Yoo, o kadar kolay değil. Bazıları için tatil yeni başlıyor. Son yıllarda turizmciler tatil konsepti yaratıcılığı konusunda kendilerini aştılar. Bu anlamda ilk rüzgar belki de sağlık turizmi idi. Spa ve wellness kavramlarını kafamıza vura vura öğrettiler. Sonra damak tadı avı işi çıktı. Dünyanın en acayip yerlerinde şarap, peynir, bilimum mantar, elma, hatta safran avı turları başımızı döndürdü. Internetin yasak olduğu Amerikan yağmur ormanı kampları, İskandinavya'da misafirlerin kendi akşam yemeklerini ormanda avlayıp, diğer konuklarla paylaştıkları komün konseptlerini izledi. Buz otel konusunu burada irdelemeye gerek bile yok. Yeterince yazıldı çizildi.

İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

Bir ara da Afrika'da, beş yıldızlı otel odası kadar lüks çadırlarda safari yapma konsepti çıktı, adına da glamping dediler. Glam ve camping kelimelerinin birleşimi. Büyük yankı uyandıran bu yeni kamp sistemi, son iki yıldır önce İngiliz ve İskoç kır yaşamına sıçradı ve bir anda parladı. Konseptin özellikle bu coğrafyada parlaması tesadüfi değil. Çünkü kırların ortasında ev konforu olan hareketli evler İngiliz geleneğinin bir parçası.

İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

Yine bu millete has, eşsiz, pek çok açıdan ülke tarihinde damgasını vurmuş bir davranış şekli de burada önemli rol oynuyor. Gelenekleri hiç oyalanmadan yeniliklere adapte edebilen mix & match, yani karışıtır yakıştır kültürü... Özünde İngiliz denen pek çok şey aslında dünyanın farklı coğrafyalarından gelen kültür elemanlarının akıllıca ve leziz bir kıvamda bir araya getirilmiş şeklidir. Bu sebeple glamping deyince İngiliz'in aklına meşhur İngiliz çoban kulübelerinin gelip bunu karşı konulmaz bir turizm aracına çevirivermelerine şaşmamak gerek.

İngiliz çoban kulübesi
İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

Geleneksel İngiliz çoban kulübesinin geçmişi 16. yüzyıla, yani 1500'lere dayanıyor. Sanayi devriminin yaşandığı 19. yüzyıla kadar tarım endüstrisinde gelişmeler kağnı hızıyla ilerlediğinden çiftçilik dünyanın her yerinde hemen hemen aynı yöntemlerle icra ediliyordu. Verimsiz İngiliz kırsalı söz konusu olduğunda çiftlik sahiplerinin en değerli varlıkları olan koyun sürüleri, çobanların kontrolünde tarlalara sürülerek tozlaşma sağlanıyordu.

İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

Yaylaya bir kez çıkıldı mı haftalarca orada kalındığından çobanın içinde uyuyup hayvanların ilaçlarını saklayacağı bir barınağa ihtiyacı oluyordu. Sürü, tarlalar arasında belirli aralıklarla hareket ettiğinden bu barınağın hareketli olması da şarttı. İşte bu ihtiyaçların tümünü karşılayan tasarım, hiç beklenmedik bir anda İngiliz çiftçisinin avcunun içine düştü.

Yine yeniden çiganlar
İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

11. yüzyıldan beri Avrupa’da dolaşmakta olan çingenelerin Britanya’da ilk ayak bastığı yer, adalar bölümü. Daha sonra İngiltere’de plaj kültürünün oluştuğu coğrafyaya, kıyı kesimine, oradan iç kesimlere yayılmışlar. Tarih ise ne tesadüf ki, 15. yüzyılın sonları, yani 1490'lar. Çingenelerin seyahat ettikleri araçlar ise atların çektiği meşhur ahşap vardolar. Çingene kökenli olmayan kaynaklarda o yıllarda çingenelerin bu araçları sadece taşıma amaçlı kullandıkları ve kendilerinin açık alana kurdukları çadırlarda uyudukları söyleniyor. Bu araçların içinde yaşamayı ilk akıl edenlerin ise 19. yüzyılda “çingene olmayan” Fransız sirkçiler olduğu söyleniyor.

İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

Fakat ilk kez 16 yüzyılda, Kraliçe I. Elizabeth (Kanuni Sultan Süleyman ile eş zaman) döneminde ortaya çıkan dört tekerlekli, tonoz çatılı, atla çekilen ahşap veya metal İngiliz çoban kulübesiyle; 15. yüzyılın sonunda İngiltere'ye gelen dört tekerlekli, tonoz çatılı, atla çekilen ahşap çingene arabalarının form ve kullanım olarak birebir aynı olmasının ardında bir mantık olmalı değil mi?

İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

Hangisi daha önce ortaya çıktı sorusuna tarih cevap veremiyorsa belki dil bilimi cevap verebilir. Yukarıda bahsi geçen araçları çingeneler 15. yüzyılda vardo değil, Farsça “kervan” diye adlandırıyordu. Çiganlara "bohem" diyen Fransızlar bu kelimeyi de “karavan” olarak telaffuz edebilmişler. Kelime günümüzde hala içinde yaşanabilen hareketli kulübeleri tanımladığına göre bilmece çözülmüş olabilir.

Nasıl bir stil?
İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

Modern, sade çizgiler, ham ahşap eşyalar, her şey küçük, katlanabilir, başka bir şeye dönüşebilir ya da hareketli. Duvara monte, katlanan masa ve sandalyeler, bej ya da uçuk pembe çizgili, ille de kırmızı gül desenli kumaşlar, mutfakta makaron renkleri, emaye mutfak gereçleri göze çarpan öğeler. Üçgen zincir tavan süslemeleri hemen hepsinde bulunuyor. Ferforje kuzine şömine, bir çoban kulübesinin olmazsa olmazı. İç duvarlar beyaz lambri ya da ham ahşap. Genel olarak her şey fazlasıyla fonksiyonel olmak durumunda olduğundan çok süsleme yok ama yer yer klasik İngiliz kır evi elemanları, gül desenli minderler, perdeler kullanılabiliyor. Duvarda tabak ve kupa rafları hemen hepsinde var. Aynı İngiliz kır evlerinde olduğu gibi tabaklar hem işlevsel hem de dekoratif amaçlı kullanılıyor.

İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

Günümüzde glamping amaçlı düzenlenen çoban kulübelerinin geleneksel olanla arasında elbette büyük bir fark var. Pek çok online gezi sitesi tarafından İngiltere'deki en iyi 10 çoban kulübesi glamping alanından biri olarak gösterilen Dimpsey Glamping yaşam alanı da misafirlerinin ihtiyaçlarına göre düzenlenmiş bölümlerden oluşuyor. Tümü incelikle dekore edilmiş aracın bir tarafında birleşince yatak olabilen bir yemek masası ve oturma ünitesi, üzerinde depolama alanı, diğer tarafında konforlu bir banyo, orta kısımda ise muftak ve kuzine sobaya bakan rahat bir sedir yer alıyor. Dış mekanda ise odun ateşiyle ısıtılan bir küvet, her türlü hamur işini pişirmeye elverişli seyyar bir odun fırını ve oturma/ dinlenme bölümü bulunuyor. Oysa geleneksel çoban kulübeleri dekorasyondan uzak, ısınma ve yemek pişirme amaçlı bir kuzine soba, büyükçe bir ilaç dolabı, katlanabilir masa ve altında hasta hayvanların tedavi sürecini geçirebilmesi için bir kafes bulunan bir döşekten oluşuyordu. Peki ya sonra ne oldu? Çoban kulübeleri şimdiki halini alana kadar nasıl değişimlerden geçti, nelere ilham verdi bir bakalım.

Deniz banyosu makineleri çağı
İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

1700’lerin ortalarına kadar Britanya’nın kıyı şeridi, küçük, dik çatılı ahşap kulübelerinde sakince yaşamakta olan balıkçıların yerleştiği, ıssızlığı yüzünden çoğunlukla suçluların saklandığı bakımsız, tehlikeli yerlerdi. Bu çağda doktorların belirli deri hastalıklarına deniz suyunun iyi geldiğini salık vermeleriyle zengin kesimden şifa arayanlar sahil şeridine gelmeye başladı. O tarihte mayo henüz icat edilmemiş olduğundan kişiler denize ancak çıplak girebiliyordu. Bırakın denize çıplak girmeyi, denize girmenin tabu olduğu bir dönemden bahsediyoruz, ancak konu sağlık olunca akan sular duruyor tabii.

İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

Aynı zamanda dünyanın ilk resortu olarak tarihe geçen Doğu Yorkshire’daki Scarborough, ülkenin her yerinden gelip denize girmek isteyen şifa arayıcılarıyla dolup taşınca yine bizim çingene karavanı valdo imdada yetişti. Çözüm şuydu: atlı araba, geri geri itilip denizin içine sokuluyor, belli bir derinliğe ulaşılınca aracın arkasına yerleştirilen katlanır tente açılıyor ve kişi bu tentenin içinde çıplak vaziyette yandaki araçtakilerin gözlerinden uzak denize giriyor, şifa buluyordu. İşte medeni insanın denizle ilk imtihanı bu kadar komik... E, peki koskoca İngiliz burjuvası denize çingene aracında mi girermiş? Pek tabii, hayır. Derhal aracın ismi değişiyor ve "Bathing Machine" yani banyo makinesi olarak 1789’da Kral III. George tarafından tescilli ve izinli bir araç olarak tüm kıyılarda kullanımı teşvik ediliyor.

İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

Kraliçe Victoria 1800’lerin ortalarında kendi adıyla anılan mimari stilde üretilmiş, dik çatılı, parlak yeşil renkli bir deniz banyosu makinesiyle çok sevdiği yazlık adası Isle of Wight’ta arz-ı endam eyleyen ilk majeste oluyor. Derken plaj kültürü o kadar gelişiyor ki, deniz bir şifa aracı olmaktan çıkıp tatil ve eğlence aracı oluyor. Mayolu erkekler, kadınlar çekinmeden, tentelere ihtiyaç duymadan plajlarda top oynayıp flört eder hale geliyorlar. Deniz banyosu makineleri ise artık ihtiyaç olmadığı için tekerleklerinden kurtulup küçük renkli kabinler şeklinde plajların vazgeçilmez motifleri haline geliyorlar.

İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

20. yüzyıla gelindiğinde artık geleneksel tonoz çatısından eser kalmamış dik çatıyla terfi etmiş olan ve kırlar yerine lüks plajlarda misafirlere giyinme soyunma ve dinlenme hizmeti veren mini kabin/evler halini alan bu ahşap yapılar, günümüzde hem İngiltere, hem de Amerika'nın kıyı şeridinde sıklıkla görülen ve çok sevilen birer simge. Hatta son yıllarda mimarlar tarafından içi minicik lüks yaşam üniteleri olarak tasarlanmış plaj evleri uluslararası emlak piyasasında yükselen bir değer.

Son Aşama: Hız Yapan Evler
İngiliz çoban kulübesinde glamping ©Dimpsey Glamping

Gitmenin dayanılmaz hafifliğinin dumanlı çekiciliği hepimizi mutlaka bir yerde bir zaman yakalamıştır. Giderken ev konforunu yanında götürmek ise yepyeni bir lüks tanımı. Günümüzde karavanlar gelişen teknolojiyle birlikte tatilde yanımızda götürdüğümüz tekerlekli evler olmaktan çıkıp özellikle bekarlar için birer alternatif yaşam ünitesine dönüştü. Bu dönüşüm, karavanların araç görünümünden çıkıp standart kulübe formunu almasının da yolunu açtı. Sonuç olarak başlangıç noktasına, valdoya dönüldü. Şehirlerde gitgide daha küçük metrekarelerde yaşamaya alışan insanın bu mini evlere alışması pek de zor değil. Başlangıçta Amerika’da “Arka bahçeye küçük bir hobi evi yapayım, karıcığım” tonunda geleneksel malzeme ve formlar kullanılarak inşa edilen kulübeler, artık dünyaca ünlü tasarımcı ve mimarların yeni ilgi alanı... Mimarların işe el atmasıyla 70’lerden bu yana hayal edilen, çok fonksiyonlu birer yaşam modülüne dönüşen bu kulübeler ister bir arabanın arkasında dünya turuna çıksın, ister bir tır yardımıyla oradan oraya taşınsın ya da bir vinçle bir binanın çatısına bırakılsın; aklında hep gitmek olanlar için özgürlüğün garantisi olmaya aday gözüküyor.

Diğer Yazıları

Manhattan'da minimalist yaşam

Amerika kırsalındaki geniş imkanları bırakıp Manhattan'daki bu küçücük dairede iki çocukla işlevsel ve stil sahibi bir yaşam kuran iç mekan tasarımcısı Crystal Ann; burası kiralık bir ev olsa dahi, çocuklarıyla önemli anılar biriktirdiğinin bilinciyle evini kişiselleştirmeye uğraşıyor. Bunu başarabilmek için ise hem kendisi, hem de çocukları için minimalizm felsefesini benimsemiş.

Devamını Oku 06.04.2019

Kiracıyım ama ev benim!

'Kendin yap'a meraklı dekorasyon bloggerları bilindiği üzere genellikle Kuzey Amerika kırsalından çıkıyor. Ancak bu kez yolumuz İngiltere'nin orta büyüklükteki şehirlerinden birine, Birmingham'a düşüyor. 18. yüzyıl sonu itibarıyla İngiltere'de sanayi devriminin etkileri sebebiyle hızlıca geliştirilmiş bir yapı sistemi olan ve "sırt sırta evler" olarak bilinen, iki katlı, küçücük metrekareli, birbirine yapışık sıra evlerden birinde kiracı olarak yaşayan Medina Grillo, grillo-designs.com adresindeki blogunda "Bir evin sahibi olmasak da, onu kendimize ait hale getirebilir miyiz?" sorusuna cevaplar arıyor. Bu amaçla hem kendi tasarım ve uygulamalarını, hem de İngiltere genelinde kiracı olup da evini yaratıcı ve ucuz düzenlemelerle yaşanır hale getirenlerin tecrübelerini paylaşıyor.

Devamını Oku 30.03.2019

Üç çocukla 110 metrekarede sınırları zorlamak

Amerika'nın New England bölgesinde Connecticut eyaletinde New York'a sadece 1 saat uzaklıkta eşi ve üç çocuğuyla birlikte yaşayan Brooke Christen, tabiri yerindeyse tam bir dekoholik. Evinin dekorasyonunu sürekli değiştiriyor. Hayır zengin değil. Tersine çok kısıtlı bir bütçesi var ama çok zengin bir hayal gücü veeee, Türk hanımlarının belki de hiçbir zaman sahip olamayacağı "evde tadilat yapmayı seven" bir kocası...

Devamını Oku 22.03.2019
{$ item.Title $}
{$ item.Title $} © {$ item.Files[0].Sources[0] $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
{$ item.Title $}
{$ photo.Metadata.Title $}
{$ item.DailyVideosDetails.Section_Title $}
LG
MD
SM
XS